Кіріспе

Боливиядағы тау Хуайна Потоси – Боливиядағы тау. Ол Ел-Альто қаласының жанында және Ла-Пас қаласынан солтүстікке қарай 25 шақырым жерде, Cordillera Real тауларында орналасқан. Хуайна Потоси – Ла-Пасқа ең жақын биік тау. Көптеген биік таулармен қоршалған бұл тау қаладан тура солтүстікке қарай шамамен 15 шақырым қашықтықта жатыр, сондықтан ол Боливиядағы ең танымал тау шыңы болып табылады. Көтерілудің қалыпты жолы – мұздыққа көтерілу, онда кейбір жарықтар мен шыңға дейін тік беткейлер кездеседі. Дегенмен, таудың екінші жағы – Хуайна Потосидің батыс беті – Боливиядағы ең үлкен беткей. Бұл 1000 метрлік биіктіктегі беткейге көтерілу үшін қар мен мұздан бірнеше қиын жолдар бар. Қалыпты жолға алғашқы көтерілуді 1919 жылы неміс альпинистері Рудольф Дийст және Адольф Шульце жасаған. Кейбір таушылық кітаптарда бұл тау «дүниедегі ең оңай 6000 метрлік тау» деп көрсетілген, бірақ бұл мәлімдеме даулы. Ең оңай жол ашық қырқалар мен орташа тік мұздықтардан тұрады және UIAA жүйесі бойынша PD рейтингісіне ие. Техникалық жағынан қарағанда көтерілуі оңай 6000 метрлік таулар көп. Мүмкін, Хуайна Потосиді ең оңай 6000 метрлік тау деп атаудың себебі – таудың ізінен шыңға дейінгі биіктік айырмасы 1400 метрден кем, сонымен қатар Ла-Пас қаласынан оңай қол жетімді. Ла-Пас теңіз деңгейінен 3640 метр биіктікте орналасқандықтан, альпинистерге биіктікке бейімделу оңайырақ.

Еуропалық альпинистердің таудың тарихы

1877 жылы алты неміс альпинисті Хуайна-Потосиге алғаш рет көтерілуге тырысты. Тиісті жабдықтары болмағандықтан және аз ғана практикалық ақпаратпен, олар бұрын ешкім шықпаған шыңға қарай жолға шықты. Олардың сәтсіз әрекеті трагедияға ұшырады. Төрт альпинист шамамен 5600 метр биіктікте қаза тапты; қалған екеуі нашарлаған жағдайда кері шегінуге үлкерді, бірақ Зонго өткесіне жеткеннен кейін шаршап қайтыс болды. 21 жыл өткен соң, 1898 жылдың 9 қыркүйегінде австриялық альпинистер экспедициясы тауға қайтадан көтерілуге тырысты, бірақ 5900 метр биіктікте бес күн өткізгеннен кейін төмен түсуге мәжбүр болды. Соңында, 1919 жылы немістер Р. Дийст пен О. Лхозе оңтүстік шыңға (солтүстік шыңнан сәл биік) шығыс беткеймен көтеріліп жетті, бұл маршрут кейіннен қалыпты маршрутқа айналды, кейбір өзгерістермен.

Қалыпты бағыт

Хуайна Потосиге көтерілудің қалыпты жолы мұздық арқылы тікелей көтерілу болып табылады. Осы бағыт бойынша тауды екі күннің ішінде екі кезеңмен көтерілуге болады. Альпинистер әдетте El Alto қаласынан шағыл жолмен 4x4 көлігімен алқапқа дейін барады, 4700 метр биіктіктегі Zongo Pass-қа жету үшін шамамен екі сағат уақыт кетеді. Онда базалық лагерь орналасқан. Жақында салынған шатыр да бар. Қызметкерлер, егер бос бөлмелері болса, келушілерді қабылдауға әдетте қуанышты, ал ең жақсы маусым емес кезде бағасын төмендетуге болады. Бұл жерден қар сызығындағы 5200 метр биіктіктегі жоғары лагерьге 1-3 сағаттық саяхат жасауға болады (өткен уақыт акклиматизация мен дене күшіне байланысты). Бұл лагерь жергілікті жерде Кампо Аргентино деп аталады және шатыр тігуге қолайлы, тегіс талданған жерлерден тұрады. 2006 жылдан бері жоғары лагерьде түндеуге шамамен 10 доллар тұратын паналау бар. Алдын ала брондау ұсынылады, ал ең жақсы маусымда міндетті. Паналау қарапайым, барлық төсек-орындар екі қатарға орналасқан жоғарғы қабатта біріне-бірі жақын орналасқан. Көптеген альпинистер таудың шыңына түн ортасы мен таңғы 3-ке дейін көтерілуге тырысады. Жақсы акклиматизацияланған және дене күші бар альпинистер кейінірек жолға шығып, көтерілу кезінде басқа топтарды озадырып, шамамен 3-4 сағатта шыңға жете алады, бірақ көбінесе одан екі есе көп уақыт алады. Бағыт әдетте пенитенттер арасында жақсы көрінеді және негізгі мұздықпен тікелей (бергшрундтан өтіп, тікелей жотаға дейін) немесе оң жақтағы арка арқылы жалғасады. Содан кейін ол Zongo Pass-тан көрінетін таудың артына бұрылады. Соңғы жол өте қауіпті, тікелей шыңға немесе шыңдық жота бойымен. Шыңы кішкентай және көбінесе айқын карнизбен жабдықталған, бұл пайдалануға болатын кеңістікті азайтады. Жоғарғы лагерден бүкіл көтерілу 8-12 сағатқа созылады. Жақсы акклиматизацияланған топтар тауға тікелей Zongo Pass-тағы паналаудан көтеріледі, және осы жағдайда бүкіл көтерілу күнінің көп бөлігін алады. Таңертеңгі күн сәулесі қардың тұрақсыздығын арттырады және таңғы сағат 8-ден бастап қар көшкінінің қаупін ұлғайтады. Ашық күні шыңнан көрініс керемет – тау жақын маңдағы кез келген нәрседен әлдеқайда биік, сондай-ақ Кордильера Реал, Титикака көлі, Ла-Пас және олар орналасқан Альтипланоның бір бөлігі көрінеді. 2004 жылдың басына дейін шыңға шыққан альпинистер үшін қонақ кітабы болды. Айынышты жағдай, бұл төбе 2006 жылдың ортасында құлап, түпнұсқа металл контейнер төмендегі Ла-Пас қаласының үстінде ілініп қалды.