Құдай, менің Құдайым!

Кіріспе

1977 жылы Карл Райнердің американдық фильмі

«О, Құдай!» – 1977 жылы түсірілген американдық комедиялық фильм. Басты рөлдерде Жорж Бернс және Джон Денвер. 1971 жылы Айвери Корманның осы аттас романы негізінде Карл Райнер режиссерлік еткен, ал сценарийін Ларри Гелбарт жазған. Фильмнің оқиғасы қарапайым супермаркет менеджері Джерри Ландерстің (Денвер) шақырылуына орталықтанған. Ол Құдай (Бёрнс) тарапынан өзінің хабарын тарату үшін таңдалған, бұл ретте бұқаралық ақпарат құралдарының, діни қайраткерлердің және тіпті оның әйелінің (Терри Гарр) күмәніне қарамастан осы міндетті атқаруға тырысады. Фильмнің екі жалғасы бар: «О, Құдай! II кітап» (1980) және «О, Құдай! Сен – шайтан!» (1984), екеуінде де Бёрнс өзінің рөлін қайталаған, бірақ түпнұсқадағы ешқандай кейіпкерлер қайтадан пайда болмаған.

Сюжет

Ол супермаркет директорының көмекшісі Джерри Лэндерске мейірімді қарт кісі ретінде көрінеді. Бірнеше рет "сұхбат" өткізуге тырысқаннан кейін, Құдай Джерриге қазіргі заманғы дүниеге Өзінің хабаршысы болуға таңдалғандығын айтады, ол замандас Мұса сияқты. Алғашында ұялшақ Ландерс әйеліне, балаларына және "Лос-Анджелес Таймс" газетінің дін редакторына Құдаймен кездесулер туралы айтады және көп ұзамай комедиялық жемшөптің ұлттық белгісіне айналады. Көп ұзамай Джерри Дина Шормен бірге теледидарда пайда болады және Құдай онымен кездескенде қандай көзқарас танытатынын сипаттайды. Келесі күні Джерри көлік апатынан қашып кеткеннен кейін Құдай Джерриді үйге апарып, такси жүргізушісі ретінде пайда болады, онда оларды "дінге деген мағынада" айқайлаған адамдар қарсы алады. Ол жоғалып кетпес бұрын Құдай Джерриге "білімнен келетін күш" бар екенін айтып жұбатуын айтады. Алғашында күмәнмен қараған Ландерс, бір топ теологтар оны армалық тілінде жазылған сұрақтарға жауап беруді талап етіп, Құдаймен тікелей байланысқа түсіп жатқанын дәлелдеу үшін қонақ үй бөлмесінде жалғыз қалуымен оны беделден айыруға тырысқанда, оның өмірі толығымен бұрылып кетеді. Ол Джерриге тамақ әкеліп, сұрақтарына жауап береді. Құдай Джерриге "жалған" деп атауға нұсқау берген харизматикалық уағыздаушының жала жапқаны үшін сотқа бергеннен кейін Джерри өз әңгімесін сот алдында дәлелдеуді шешеді. Джерри Алланың бар екендігі ақылға қонымды болса, онда Ол материализацияланып, егер ол қаласа куәлік етуші орынды алады деп айтады. Алғашында Құдай келмейді, ал судья Джерриге "сенің ақылдылығың үшін" оны қорлауда айыптаумен қорлайды. Джерридің айтуынша, ол Құдай сот залында жеке түрде көріну мүмкіндігін көтергенде, бәрі не болатынын көру үшін бір сәт күткен кезде, бұл Құдай кем дегенде күмәннің пайдасына лайық екенін дәлелдеді. Кенеттен, есіктерді ашпай-ақ, Құдай пайда болады және ант беруді сұрайды, рәсімді "Соған көмектесіңіз, Мен. Егер сотқа ұнаса, тіпті ұнамаса да, мен Құдаймын, құрметті судья". Құдай кейбір кереметтерді жасайды, алдымен судьяға бірнеше таңғажайып карталар түрінде. Содан кейін, адамдарға сенуге көмектесу үшін, ол трибунадан шығып, бірнеше қадам жүреді және бәрі қарап тұрған кезде, сөзбе-сөз көздерінің алдынан жоғалады. Содан кейін оның денесі жоқ дауысы: "Бұл жұмыс істей алады. Егер сендер Маған сенуді қиын деп тапсаңдар, онда менің де сенгенімді білгендерің жақсы болар еді". Бір сәттен кейін судья үзіліс жариялап, екі тарапты да өздерімен бірге сот бөлмесіне шақырады. Сотталғандардың дауысы сот аудиотаспасында да, сот стенографы жазған таспада да жоқ екен. Сотта істі қараудан басқа амалы жоқ. Кейін, Джерри көпшілік телефонының қоңырауын естіп, Құдаймен тағы да кездеседі. Құдай өзінің жануарлармен бірге уақыт өткізу үшін сапарға шығатынын айтады. Джерри олардың сәтсіздігіне алаңдайды, бірақ Құдай оны Джонни Appleseed-пен салыстырады, оған ең жақсы тұқымдар берілгенін және олар тамыр жаяды деп айтады. Джерри жұмысынан айырылғанын және бәрі оны ақымақ деп санайтынын айтады, бірақ Құдай оны басқа супермаркеттер бар екеніне және ол "жақсы компанияда" екеніне сендіреді. Құдай Джерриге бұрынырақ: "Жұмысыңнан айырыл, әлемді сақта" деген болатын. Құдай кетуге дайындалып, енді қайтып келмейтінін айтады. Содан кейін Джерри онымен сөйлесу керек болса, не істеу керектігін сұрайды. Құдай оған: "Сен сөйлей бер. Мен тыңдаймын". Содан кейін ол жоғалады. Құдай кетіп бара жатқанда, Джерри күлімсірейді.

God appears as a kindly old man to Jerry Landers, an assistant supermarket manager. After a few failed attempts in trying to set up an "interview", God tells Jerry that he has been selected to be His messenger to the modern world, much like a contemporary Moses. Timidly at first, Landers tells his wife, children and a religion editor of the Los Angeles Times of his encounters with God and soon becomes a national icon of comedic fodder. Jerry soon appears on television with Dinah Shore and describes the look God takes when he encounters him. The next day, after Jerry is stranded from a car breakdown, God appears as a taxi driver to take Jerry home, where they are met by a bunch of chanting "religious nuts". Before he disappears, God consoles Jerry that he has the "strength that comes from knowing". Skeptical at first, Landers finds his life turned upside down as a group of theologians attempt to discredit him by challenging him to answer a series of questions written in Aramaic while locked in a hotel room alone to prove God is contacting him directly. To Jerry's relief after an agonizing wait, God, working as room service, delivers food to Jerry and answers the questions. After being sued for slander by a charismatic preacher that God directed Jerry to call a "phony", Jerry decides to prove his story in a court of law. Jerry argues that if God's existence is a reasonable possibility, then He can materialize and sit in the witness chair if He so chooses. At first, God fails to appear and the judge threatens to charge Jerry with contempt for "what you apparently thought was a clever stunt". Jerry argues that when everyone waited for a moment to see what would happen when he raised the mere possibility of God making a personal appearance in the courtroom, it proved that He at least deserves the benefit of the doubt. Suddenly, without opening the doors, God appears and asks to be sworn in, concluding the procedure with "So help me, Me. If it pleases the court, and even if it doesn't please the court, I'm God, your honor". God provides some miracles, first in the form of a few rather impressive card tricks for the judge. Then, to help the people believe, he leaves the stand, walks a few steps and, with everyone watching, literally disappears before their eyes. His disembodied voice then issues a parting shot: "It can work. If you find it hard to believe in Me, maybe it will help to know that I believe in you". After a moment, the judge calls a recess and asks both parties to join him in chambers. Turns out that God's voice does not appear on the court tape recording nor on the court stenographer's tape. The judge has no choice but to dismiss the case. Sometime later, after hearing the ringing of a public telephone, Jerry meets up with God once again. God states he's going on a trip to spend some time with animals. Jerry expresses worry that they failed, but God compares him to Johnny Appleseed, saying he was given the best seeds and they will take root. Jerry then says he has lost his job and that everybody thinks he's a nut, but God assures him that there are other supermarkets and that he's in "good company". God had said to Jerry earlier: "lose a job; save a world". God gets ready to leave and says that he will not be coming back. Jerry then asks what to do if he needs to talk with him. God says to him "I'll tell you what, you talk. I'll listen". He then disappears. Jerry smiles as God departs.

Кастинг

Гелбарт бастапқыда Вуди Алленнің Джерри Ландерс рөлін, ал Мел Брукстің Құдай рөлін ойнауын қалаған, бірақ Аллен бас тартты, себебі ол Құдай туралы өзінің жеке фильмін, «Жұлдызды шаң естеліктерін» түсіріп жатқан еді.

Шығару

Фильм 1977 жылы 7 қазанда 198 кинотеатрда көрсетіліп, тұңғыш демалыс күндері 1,9 миллион долларлық табыс әкелді. Оның ішінде Джин Сискель оны жылдың үздік 10 фильміне қосты. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді, Бернс пен Денвердің актерлік шеберлігін жоғары бағалап, «О, Құдай!» фильмінің діни догмалар мен сенімді әжуалаудан қашқан дұрыс тонды таңдағанын атап өтті. Rotten Tomatoes сайтындағы 28 рецензия бойынша фильмге 75% «Жаңа» рейтингі берілген. Сайттың консенсусы былай деді: «О, Құдай!» фильмінің Киелі кітапқа қатысты ойыншылдығы, Құдайдан келген комедияға қарағанда, көбінесе әзіл-қалжыңға ұласады, бірақ Джордж Бернстің Құдіреттің рөлін шебер ойнауы осы идеяға мән береді».

Марапаттар

Ларри Гелбарттың сценарийі «Оскар» сыйлығының «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясына және «Сатурн» сыйлығының «Ең үздік жазу» номинациясына ие болды. Сценарий сонымен қатар «Жазушылар гильдиясы» сыйлығын «Басқа ортадан бейімделген ең жақсы комедия» номинациясы бойынша жеңіп алды. 2004 жылы Warner Bros. және Джерри Вайнтрауб фильмді қайта түсіру үшін Эллен ДеДженереспен келісім жасады деп хабарланды. ДеДженерес бас кейіпкер рөлін ойнауға дайын тұрды.