Кіріспе

Oberto, Conte di San Bonifacio – Джузеппе Вердидің Темистокл Солераның итальян тіліндегі либреттосына негізделген екі актілі операсы. Ол Антонио Пьяццаның (журналист) жазған, бұрынғы «Рочестер» деп аталған либреттосының негізінде құрылған. Бұл Вердидің төрт жыл бойы жазған тұңғыш операсы және алғаш рет 1839 жылдың 17 қарашасында Миланның «Театро алла Скала» театрында қойылды. «Ла Скала» қойылымы «сәтті» болды және театрдың импресариосы Бартоломео Мерелли жас композитордан тағы екі опера жазуды тапсырды. 1836 жылы Верди император Фердинандтың туған күніне арналған сәуір айында өткен концертте қатысты; ол императордың құрметіне кантата жазды, ол жақсы пікірлер алды. Бірақ Верди 1835 жылы үш жылдық келісімшарт бойынша музыка мектебінің директоры болу үшін туған қаласы Буссетоға оралғаннан кейін, «Филармония» директоры Пьетро Массинимен танысқандығын пайдаланды. 1835 жылдан 1837 жылға дейінгі хаттарында ол Массини берген либреттоны пайдаланып, алғашқы операсын жазудағы прогресі туралы хабарлады. Бұл либреттоны миландық «журналист және әдебиетші» Антонио Пьяцца жазған еді. Ол кезде ол «Рочестер» деп аталды және жас композитор Пармада қойылым жасауға үміттенді. Алайда Парма жаңа туындыларға қызығушылық танытпады, сондықтан Миланға жүгінуге тура келді. Верди 1839 жылдың ақпанында Буссетодағы келісімшартының екі жарым жылын орындағаннан кейін Миланға оралғаннан кейін «Рочестер» шынымен «Оберто» операсының негізі болды ма, деген мәселеде ғалымдар арасында пікірталас туды. Роджер Паркер «Оберто» операсында «Рочестер» қаншалықты көрініп тұрғанын талқылайды және «осы түрленуге бейімділікте опера, әрине, сол заманның өкілі болды» деген пікір білдіреді. Верди 1881 жылғы естеліктерінде (Будденде келтірілген) 1838 жылы Буссетодан Миланға оралғаннан кейін, «Ла Скала» импресариосы Бартоломео Мереллимен кездесуге шақырғанын айтады. Мерелли сопрано Джузеппина Стреппони мен Джорджо Ронкони арасындағы опера музыкасы туралы әңгімені естіп, «Обертоны» 1839 жылғы маусымда қоюды ұсынды. Премьерадан кейін «Оберто» операсы 13 қосымша қойылыммен көрсетілді.

19 ғасыр

Роджер Паркердің айтуынша, опера Ла Скалада біршама сәл табысқа жеткенімен, келесі үш жылда қайта жандандырылды, осы уақытта Верди жаңа бөлімдер жазуға немесе белгілі бір дауыстарға сәйкес жаңа немесе өңделген музыка ұсынуға мүмкіндік алды. Ол 1840 жылы Туринде және Миланда қойылды, соңғысы Вердидің екінші операсы «Un giorno di regno» сәтсіз аяқталғаннан кейін күзде болды; сондай-ақ, ол 1841 жылы Неаполь мен Генуяда және 1842 жылы Барселонада көрсетілді. Бірақ қазіргі таңда ол сирек орындалады. Британдық тұңғыш қойылымы 8 сәуірде ғана өтті, ол да Санкт-Панкрас қалалық залында концерттік нұсқада болды. Сондай-ақ, Винсент Ла Селва (Нью-Йорк Гранд Операсынан) операны 1994 жылы басталып, Вердидің барлық операларын орындауды бастаған компанияның «Viva Verdi» сериясының бөлігі ретінде Нью-Йоркте алғаш рет көрсеткені де айтылады. Opera North операны 1994–95 маусымында Джон Томлинсон режиссерлік етіп, басты рөлді орындауымен ұсынды. 1997 жылдың маусымында Ковент-Гардендегі Корольдік опера театры Денис Грейвсты Куниза рөлінде концерттік қойылым өткізді. Вердидің барлық операларын қоюды жоспарлаған үш опералық компания осы операны жақында көрсетті. Композитордың барлық туындыларын қоюға ниеттенген компаниялар соңғы жылдары Обертоны өз кестелеріне қосты. Бұлар – 2001 жылы «Верди циклының» бөлігі ретінде сахналаған Сарасота операсы; Испанияның Бильбао қаласындағы ABAO 2007 жылдың қаңтарында «Tutto Verdi» сериясының бөлігі ретінде қойылымдар ұйымдастырды; және Teatro Regio di Parma 2007 жылдың қазанында «Фестиваль Верди» аясында қойды. 2010 жылы Феликс Кригер басқаратын Берлин опера тобы Берлинде концерттік қойылымда осы туындыны ұсынды. Вердидің туғанына 200 жыл толуын мерекелеу үшін 2013 жылдың сәуір/мамыр айларында Ла Скала операны сахналады.

Музыка

Сол кезде композиторлардың әншілердің күшті және әлсіз жақтарын ескеру қажеттілігі болғандықтан, Верди "Оберто" премьерасының актерлік құрамына айналған төрт негізгі орындаушы (сол дәуірдегі дәстүрлі үштен гөрі) үшін жазған музыкасы Мэри Шоудың дауысының шектеулерін ескерді және Антониетта Райнери Маринидің төменгі регистрдегі күшті жақтарын пайдаланды. Паркердің сөзінше, бас Игнацио Марини – "керемет дауысы мен драмалық диапазоны бар орындаушы еді, Верди кейіннен Атилланың басты рөлін оған арнап жазды".