Кіріспе

Джузеппе Вердидің "Трубадор" операсы (1853) – Джузеппе Вердидің төрт актідегі операсы, итальяндық либреттосына негізінен Сальвадор Каммарано жазған, Антонио Гарсия Гутьеррестің "Трубадор" (1836) пьесасы негізінде құрастырылған. Бұл Гарсия Гутьеррестің ең сәтті пьесасы болды, Верди зерттеушісі Джулиан Бадден оны "жоғары көтеріңкі, кең жайылған мелодрама, Аристотельдік біртүтастыққа қарсы шығады, түрлі фантастикалық және ерекше оқиғаларға толы" деп сипаттайды. Премьерасы 1853 жылдың 19 қаңтарында Римдегі Аполлон театрында өтті, онда ол "опералық әлемде жеңісті жорық бастады", бұл Вердидің алдыңғы үш жылдағы еңбегінің нәтижесі болды. Ол 1850 жылдың қаңтарында Каммараноға "Трубадор" идеясымен жүгінуімен басталды. Содан кейін, баяу және үзілістермен, либретто дайындалды, алдымен 1852 жылдың ортасында қайтыс болғанға дейін Каммарано, содан кейін жас либреттошы Леоне Эмануэле Бардаре, бұл композиторға маңызды түзетулер ұсынуға мүмкіндік берді, олар оның басшылығымен жүзеге асырылды. Бұл түзетулер негізінен Леонора рөлінің кеңейтілуінде көрінеді. Верди үшін бұл үш жыл музыкалық қызметпен толы болды; композитор 1851 жылдың наурыз айында Венецияда "Риголеттоны" жазып, премьерасын өткізген кезде бұл операның жұмысы тоқтап тұрды. Оның жеке істері де кәсіби жұмысын шектеді. 1851 жылдың мамырында "Риголеттоның" табысынан кейін Венеция компаниясы қосымша тапсырыс берді. 1851 жылдың соңынан 1852 жылдың наурызына дейін Парижді сапарлаған кезде тағы бір тапсырыс келді. "Трубадор" либреттосы аяқталмас бұрын, музыкасы жазылмас бұрын және премьерасы өтпес бұрын, Вердидің әртүрлі даму сатыларындағы төрт опералық жобасы болды. Бүгінде "Трубадор" жиі қойылады және стандартты опералық репертуардың маңызды бөлігі болып табылады.

Композиция тарихы

Верди Гарсия Гутьеррес пьесасының көшірмесін қалай және қашан алғаны белгісіз, бірақ Бадден 1849 жылдың қыркүйегінен бастап Вердимен бірге Бусеттода тұрған Джузеппина Стреппони пьесаны аударған сияқты, бұл оның премьераға екі апта қалғанда "біздің Трубадорымызды асықтырып бер" деп өтінген хатында дәлелденген. Гарсия Гутьеррес пьесасын қоюды ойлағанда Верди "туған опера ақыны" (Бадденнің сөзімен) Каммараномен жұмыс істеді. Олардың хат алмасулары 1850 жылдың қаңтарында басталды, Верди Пьявемен бірге кейіннен Венецияда "Риголетто" болып табылатын либреттоны әзірлеу үшін ештеңе жасамаған кезде. Бұл уақытта композитор Обертодан бері алғаш рет операны либреттомен дайындауға кірісті, бірақ опера театрынан ешқандай тапсырыссыз. Каммараноға жазған алғашқы хатында Верди Эль Тровадорды "екі әйел рөлі" тақырыбы ретінде ұсынды. Біріншісі – цыган, ерекше мінез-құлқы бар әйел, мен операның атын соған орай қоюды қалаймын". Либреттоның таңдалған либреттошысының операға өлең дайындаудағы ақындық қабілетіне қатысты Бадден оның тәсілі өте дәстүрлі екенін айтады, бұл либреттоны дайындау кезінде айқын бола бастады және екі адамның арасындағы хат алмасудан көрінеді.

Каммараномен қарым-қатынас

Вердидің уақыты мен күші негізінен "Риголеттоны" аяқтауға жұмсалды, оның премьерасы 1851 жылдың наурыз айында Венециядағы Ла Феничеде өтті. Бірнеше апта ішінде Верди ортақ досы Чезаре Де Санктиске Каммараномен байланыспағаны үшін көңілін қалдырды. Оның хатында "ол қаншалықты батыл болса, мені соншалықты бақытты етеді" деп баса айтылған. Екі адам арасындағы хат алмасу келесі екі ай бойы жалғасты, оның ішінде композитордың 9 сәуірдегі тағы бір хатында үш беттік ұсыныстар бар. Бірақ ол да өз ойын ашық білдіріп, алған нәрсесіне қуанын білдіреді. Келесі кезеңде, оның уайымдарына қарамастан, әсіресе оларды жеңе бастағаннан кейін, Верди либретто жазушымен байланыста болды. Францияға баратын уақытында ол Каммараноға жігерлендіретін хат жазды: "Мен сені шын жүректен мына Трубадореді мүмкіндігінше тез аяқтауыңды сұраймын".

1851–1852 жылдары уайымдар мен кешіктірулер

Содан кейін операның ақыр соңында қайда қойылатыны туралы мәселе туындады. Верди Неапольдің ұсынысынан бас тартты, бірақ өзінің сүйікті Азуценасы Рита Габусси Де Бассинидің қол жетімділігі туралы алаңдады. Ол Неаполь тізімінде жоқ болып шықты, бірақ Рим мүмкіндігіне қызығушылық білдірді. Бірнеше ай бойы іс-шаралар күтіп тұрды, өйткені Верди отбасылық мәселелермен айналысты, оның ішінде анасының (шілдеде қайтыс болды) және әкесінің аурулары, ата-анасынан алыстаған, тек адвокаттар арасында ғана жүргізілген байланыс және жаңадан сатып алынған мүлігін басқару (қазіргі Бусетто қаласының жанындағы Вилла Верди), онда ол ата-анасын орналастырды. Бірақ оның ата-анасымен қарым-қатынасы, құқықтық жағынан үзілгенімен, сондай-ақ композитормен бірге тұрған Стреппонидің үйленбеген күйде өмірі, оның әкесімен қарым-қатынасының нашарлауы да оны алаңдатты. Соңғыда 1851 жылдың сәуір айында ескі Вердилермен қарыздарды өтеу туралы келісімге келді, содан кейін олар Верди мен Стреппониге келесі 50 жылға Вилла Вердиді пайдалануға мүмкіндік берді. 1851 жылдың мамырында Венеция билігінен жаңа операға тапсырыс келді, содан кейін Рим опера компаниясымен "Трубадорды" 1852/1853 жылғы қарнавал маусымында, атап айтқанда 1853 жылдың қаңтарында қоюға келісімге келді. Операның табысы мысалы, "Неапольде, алғашқы үш жылында алты театрдың он бір сахнасында 190 қойылым болды". Кастқа Лодовико Грациани Манрико рөлінде және Аделаида Борги Мамо Азуцена рөлінде болды. "Трубадор" алғаш рет АҚШ-та 1855 жылдың 2 мамырында Нью-Йорктегі жаңадан ашылған Музыка академиясында Макс Марецек италиялық опера труппасымен қойылды. Кастқа Балбина Стеффеноне Леонора рөлінде, Паскуале Бригноли Манрико рөлінде, Феличита Вествали Азуцена рөлінде және Алессандро Амодио граф ди Луна рөлінде болды. Операның Ұлыбританиядағы премьерасы 1855 жылдың 10 мамырында Лондондағы Ковент-Гарденде өтті, онда Дженни Бүрде Ней Леонора рөлінде, Энрико Тамберлик Манрико рөлінде, Полин Виардо Азуцена рөлінде және Франческо Грациани граф ди Луна рөлінде болды. 19 ғасырдың соңына қарай қызығушылық азайды, бірақ "Трубадор" 1902 жылы Тосканинидің қайта қоюларынан кейін қызығушылықты қайта жаңартты. 1883 жылдың 26 қазанында Метрополитен операсында қойылғаннан бастап опера оның репертуарының маңызды бөлігі болып табылады. Бүгінде барлық қойылымдар итальян тілінде жүзеге асырылады және бұл әлемдегі ең көп қойылатын опералардың бірі.

Француз тілінде Le trouvère

Операның Парижде итальян тілінде сәтті ұсынылғаннан кейін, l'Opéra de Paris директоры Франсуа Луи Кросние Вердиден операны парижтік көрермендерге арналған grand opera ретінде қайта жұмыстауын сұрады, онда балет те қосылады, бұл операның негізгі париждік сахнасында қойылуы керек еді. Верди 1855 жылдың тамыз айының соңынан бастап Джузеппина Стреппонимен бірге Парижде болғанда, "Арольдоны" аяқтаумен айналысып, кейіннен "Симон Бокканегра" болып табылатын либреттоны Пьявемен дайындауды бастағанда, ол Торбио Кальзадомен, Théâtre des Italiens импресариосымен кейбір құқықтық қиындықтарға тап болды және Opéra-мен байланысы арқылы 1855 жылдың 22 қыркүйегінде "Трубадордың" француз тіліндегі нұсқасын дайындауға келісті. Каммараноның либреттосының аудармасын либреттошы Эмилиен Пачини Le trouvère деген атпен жасады және ол 1856 жылдың 20 мамырында Брюссельдегі La Monnaie театрында алғаш рет қойылды. Содан кейін 1857 жылдың 12 қаңтарында Париждегі Операның Salle Le Peletier-де қойылым өтті, содан кейін Верди Италияға оралды. Император Наполеон III және Императрица Евгения соңғы қойылымды тамашалады. NPR-де тікелей эфирде жазылған, Лоутон премьераны Маргарет Джейнмен бірге өткізді...

Жазбалар

Өткен ғасырда Вердидің музыкасына қызығушылық пен құрмет артып келеді. Кереметі, "Miserere" және "Di Quella Pira" үзінділеріне ерекше қызығушылық туды, ал дыбыс жазу басталғаннан бері осы фрагменттердің ондаған нұсқалары жарық көрді, вокалдық орындаулардан аспаптық дуэттерге дейін. Американдық нарық үшін Джаннини мен Прайордың аранжировкалары ерекше аталып өтеді, ал ресейлік нарық үшін Лабинскийдің жазбасы ең толыққанды деп есептеледі. Дегенмен, 20 ғасырдың бірінші жартысында Карузоның нұсқасы ең жоғары бағаланды.

Танымал мәдениетте

Соңғы жылдары "Il trovatore" операсынан алынған үзінділер, әсіресе "Miserere" үлкен танымалдылыққа ие болды. Осы үлкен қызығушылықтың себептері ежелгі 78 айналымдық пластинкаларға деген қызығушылықтың қайта жандануында және "Уақыт соңында кез келген жерде" альбомының "Stage 3" пластинкасына осы үзіндінің енгізілуімен байланысты болуы мүмкін. Бұл "қамқоршының" қанағатсыздық деңгейінің жоғарылауынан және оның озық деменция сатысында болуынан туындаған сананың айқын регресін көрсетеді. Орындалған нұсқа Ферруччо Джанниниге тиесілі және өте нашар дыбыстық сапасымен ерекшеленеді.