Солтүстік Калифорния тілдерінің Шахапвайлутан тобы
Plateau Penutian languages
Солтүстік Калифорния, Орегон, Вашингтон және Айдахода сөйленетін Плато Пенутиян тілдері туралы ақпарат. Шахапвайлутан, Лепитан, Сахаптиан тобын қамтиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гипотетикалық пеноутия тілдері отбасының ішіндегі кіші топ.
Subgroup within the hypothetical Penutian language family
Таулы Пеноутия (сонымен қатар Шахапвайлутан, Лепитан) – Калифорнияның солтүстігінде, Орегонның орталық-батысы арқылы Вашингтонның солтүстігіне және Айдахоның орталық-солтүстігіне дейін тараған тілдер отбасы.
Plateau Penutian (also Shahapwailutan, Lepitan) is a family of languages spoken in northern California, reaching through central western Oregon to northern Washington and central northern Idaho.
Тарих
Бастапқыда ұсынылған Пенотиан алқабы Эдвард Сапир ұсынған гипотетикалық Пенотиан тілдік отбасының бір тармағы болды. Бастапқы ұсынысқа Кайюс тілі де кірді (Молаламен бірге Вайлалатпуан тармағына жатқызылған); алайда, бұл тілдің құжаттамасы өте аз, ал құжатталған материал жеткіліксіз. Осылайша, Пенотиан тілдік отбасының (немесе кез келген генеалогиялық байланыстың) ішінде Кайюс тілінің статусы мәңгілікке анықталмауы мүмкін. Сахаптин және Нез-Персе тілдерінің сахаптық тобы ұзақ жылдар бойы даусыз болып келді. Бірнеше тіл білімі маманы Кламат (сонымен қатар Кламат-Модок) және Сахаптан тілдерінің арасындағы байланысты растайтын нақты дәлелдер жариялады. Говард Берман Молала тілін Пенотиан алқабына қосуға жеткілікті сенімді дәлелдер келтіреді. Пенотиан гипотезасының соңғы саралаулары Плео Пенотианды мамандар "жақсы қолдайды" деп табады (ДеЛанси және Голла (1997: 181); Кэмпбелл 1997), ал ДеЛанси және Голла (1997: 180) сақтандыра айтады: "Пенотиан зерттеуінің осы кезеңіндегі барлық кіші топтар уақытша деп есептелуі керек, бірақ бірнеше байланыстар үміт береді" (Кэмпбелл 1997 де осыған ұқсас ескертулер жасайды). Басқа зерттеушілер Плео Пенотиан мен Майдуан тілдік отбасы арасындағы перспективалы ұқсастықтарды атап көрсетті, бірақ бұл ұсыныс әлі толыққанды дәлелденбеді. Сонымен қатар, Uto-Aztecan тілдерімен байланыс мүмкіндігі де қарастырылды (Rude 2000). Плео Пенотианның тұтастығы Мюллер және авторлар жасаған автоматтандырылған есептеу талдауында (ASJP 4) (2013) да болжанады. Аталған талдау Плео Пенотиан тілдеріне алги тілдерінің лексикалық әсерін де анықтады.
Plateau Penutian as originally proposed was one branch of the hypothetical Penutian phylum as proposed by Edward Sapir. The original proposal also included Cayuse (which was grouped with Molala into a Waiilatpuan branch); however, this language has little documentation and that which is documented is inadequately recorded. Thus, the status of Cayuse within Penutian (or any other genealogical relation for that matter) may very well forever remain unclassified. The Sahaptian grouping of Sahaptin and Nez Percé has long been uncontroversial. Several linguists have published mounting evidence in support of a connection between Klamath (a. k. a. Klamath Modoc) and Sahaptian. Howard Berman provides rather convincing evidence to include Molala within Plateau Penutian. Recent appraisals of the Penutian hypothesis find Plateau Penutian to be "well supported" by specialists (DeLancey & Golla (1997: 181); Campbell 1997), with DeLancey & Golla (1997: 180) cautiously stating "while all subgroupings at this stage of Penutian research must be considered provisional, several linkages show considerable promise" (Campbell 1997 likewise mentions similar caveats). Other researchers have pointed out promising similarities between Plateau Penutian and the Maiduan family, although this proposal is still not completely demonstrated. A connection with Uto Aztecan has also been suggested (Rude 2000). The coherence of Plateau Penutian is also supposed in an automated computational analysis (ASJP 4) by Müller et al. (2013). The analysis also found Algic lexical influence on the Plateau Penutian languages.