Кіріспе

Жапон даймиосы (1568–1595)

Тоётоми Хидецугу (豊臣 秀次) – Жапонияның Сенгоку дәуіріндегі даймио. Ол Тоётоми Хидэёшидің жүрегі жақын туысы және 1590–1598 жылдары Жапонияны біріктіріп, билеген адамның қолдаушысы болған. Хидэёшидің ең жақын ересек ер адам туысы болғанына қарамастан, Хидецугу Хидэёшидің ұлы туылғаннан кейін зұлмат жасады және төңкеріс ұйымдастыруға тырысты деген айып тағылды, содан кейін оған өзін-өзі өлтіруге бұйрық берілді. Хидэёшидің бұйрығымен Хидецугудың бүкіл отбасы, балалары да қоса, жазаланды. Оның және оның отбасының өлімі Хидэёшидің өлімінен үш жыл өткен соң Тоётоми билігінің жылдам құлауына себеп болды.

Өмірбаян

Хидецугу Томоның (Хидейошидің үлкен әпкесі) Миёси Казумичипен бірге туған, кейіннен Миёси Йосифуса асырап алған, оның аты Миёси Нобуёши болды. Кейіннен ол өзінің әйгілі ағасының құрметіне өзін Хашиба Хидецугу деп атады: "Хашиба" - Хидеёшидің отбасы аты, ал "Хидецугу" "келесі Хидэ" деп аударылуы мүмкін. 1582 жылы Хонно-дзидегі оқиғадан кейін Хидецугуге Оми провинциясындағы 400,000 коку феодалдық иелік берілді, өйткені ол Хидеёшидің аз туыстарының бірі болды. Кейінгі генералдық мансабында 1583 жылы Шидзугатакэ шайқасында Такаяма Укон мен Накагава Киёхидемен бірге Ойвайма бекінісін (大岩山砦) ұстады және 1584 жылы Нагакуте шайқасында Токугава Иэясуға қарсы ауыр зардап шекті. Ол Хидэёшидің Шикокуға шабуыл жасауы мен Одавара қоршауында өзін көрсетті. Ол сондай-ақ Омихачиман қалашығының тиімді басқарушысы екенін дәлелдеді. Шудо дәстүрін ұстанушы Хидецугудың бірнеше вакашуы болды. Олардың арасында Ямамото Тонома, Ямада Санджуро және оның ең сүйіктісі Фува Бансаку (сондай-ақ Мансаку) болды, ол денесі мен рухының сұлулығымен мәңгілік даңққа ие болды. 1590 жылы (Теншо 18) Ода Нобукацу билік еткен Овари провинциясындағы Киёсу қамалының кастеланы болып тағайындалды. Келесі жылы Хидэёси өзінің заңды мұрагері Цуруматсудан (оның жасы кәмелетке толмаған кезде қайтыс болған) айырылып, Хидецугуға Император регенті лауазымын берді. Бұл Хидецугудың Киотодағы Джуракудайға көшіп кетуін білдірді және Хидейоси мен Хидецугу басқаратын "екі билік жүйесі" (二元政治) құрылды, онда екіншісінің, біріншісінің өлімінен кейін оның орнын басатыны болжалды. Хидэёси Кореяны басып алумен айналысқан кезде, Хидецугу оның орнына ішкі істермен айналысты. Алайда 1593 жылы Хидэёшидің қалыңдығы Йодо доно жаңа мұрагерге - Хидэёриге дүниеге келді, содан кейін Хидецугу мен Хидэёши арасындағы қарым-қатынас нашарлай бастады. Хидецугудің бірнеше рет әділетсіз кісі өлтіргені туралы әңгімелер тарады, бұл оған лақап ат берді, бірақ қазіргі тарихшылар бұл әңгімелердің дұрыстығына күмән келтіреді. Ақырында, 1595 жылы Хидецугу төңкеріс жасауға тырысты деп айыпталып, Маунт-Кояда өзін-өзі өлтіруге бұйырылды. Оның үш вакашуы да онымен бірге қайтыс болды, Хидецугудың көмегімен өз-өзіне қол жұмсады. Олмен байланысқан даймёлар тұтқындалып, Джуракудай жойылды. Хидэёси Хидецугудың бүкіл отбасын, оның ішінде балаларын, әйелдерін және сүйіктілерін өлім жазасына кесуге бұйрық берді. 39 әйел мен баланы өлім жазасына кесудің қаталдығы мен қатыгездігі жапон қоғамын дүр сілкіндірді және көптеген даймёларды Тойотоми билігінен алшақтатты. Хидецугудың өзінен басқа Тойотоми кланының соңғы ересекті мүшесі болғанымен, бүкіл оқиға Тойотоми кланының құлдырауына себеп болды деп есептеледі. Хидейоси Хидецугудың кәнизагы болу үшін Киотоға келген, бірақ болашақ күйеуін әлі кездестірмеген Могами Йошиакидің 15 жасар қызының өмірін аяудан бас тартты. Оның өлімі күшті Могами кланын бес жылдан кейін Секигахара шайқасында Токугава Иэясуды Тойотомиге адал күштерге қарсы ынталы қолдауға итерді. Хидецугудың екі қызы ғана аман қалды: бір айлық қызды оның немере інісі Гото Нориоси асырап алды, ал екіншісі Санада Юкимураның кәнизагы болды.