Кіріспе
Оператордың тікелей қатысуынсыз материалдарды өңдеуге арналған құрылғы. Робототехникада манипулятор – оператордың тікелей физикалық қатысуынсыз материалдарды өңдеуге қолданылатын құрылғы. Оның бастапқы қолданылуы радиоактивті немесе биологиялық қауіпті материалдармен жұмыс істеу, роботтық қолдарды пайдалану немесе қол жеткізу қиын жерлерде болған. Соңғы уақыттарда олар дәнекерлеуді автоматтандыру, роботтық хирургия және ғарыш саласы сияқты алуан түрлі салаларда қолданылып келеді. Бұл механизм қол сияқты бірнеше сегменттерден тұрады, көбінесе жылғатын немесе буынды қосылған, оларды жылдам сырғақтар деп атайды, және ол әртүрлі дәрежедегі еркіндікпен заттарды ұстап, жылжытады. Өндірістік эргономияда манипулятор – жұмысшыларға тым ауыр, тым ыстық, тым үлкен немесе бір жұмысшының күшімен өңдеуі қиын заттарды көтеруге, жылжытуға және орналастыруға көмектесетін көтеруге көмектесетін құрылғы. Қарапайым тік көтергіш құралдардан (крандар, көтергіштер және т.б.) өзгеше, манипуляторлар тар кеңістіктерге жете алады және жұмыс дайындамаларын алып тастауға мүмкіндік береді. Мысалы, үлкен штампталған бөлшектерді пресс машинасынан алып, оларды тіреуге немесе ұқсас жабдыққа орналастыру. Дәнекерлеуде бағаналық манипулятор металл қосылу жылдамдығын арттыру, адам қателігін азайту және өндіріс ортасындағы басқа да шығындарды төмендету үшін қолданылады. Сонымен қатар, манипулятор құралдары көтеруге көмектесетін құрылғыға бөлікті дұрыс орналастыру үшін бұру, домалату немесе айналдыру мүмкіндігін береді. Мысалы, пресс машинасынан бөлікті көлденең алып, тік орналастыру үшін тіктеп қою немесе бөліктің артқы жағын ашу үшін оны домалату.
In robotics, a manipulator is a device used to manipulate materials without direct physical contact by the operator. The applications were originally for dealing with radioactive or biohazardous materials, using robotic arms, or they were used in inaccessible places. In more recent developments they have been used in diverse range of applications including welding automation, robotic surgery and in space. It is an arm like mechanism that consists of a series of segments, usually sliding or jointed called cross slides, which grasp and move objects with a number of degrees of freedom. In industrial ergonomics a manipulator is a lift assist device used to help workers lift, maneuver and place articles in process that are too heavy, too hot, too large or otherwise too difficult for a single worker to manually handle. As opposed to simply vertical lift assists (cranes, hoists, etc.) manipulators have the ability to reach in to tight spaces and remove workpieces. A good example would be removing large stamped parts from a press and placing them in a rack or similar dunnage. In welding, a column boom manipulator is used to increase deposition rates, reduce human error and other costs in a manufacturing setting. Additionally, manipulator tooling gives the lift assist the ability to pitch, roll, or spin the part for appropriate placement. An example would be removing a part from a press in the horizontal and then pitching it up for vertical placement in a rack or rolling a part over for exposing the back of the part.
Мамандандырылған түрлері
Манипуляторлардың бір түрі – MSP 250 типті теңгерілген манипулятор, ол оператордың қолымен басқарылады. Мұндай манипуляторлар түрлі салаларда қолданылады. Өрт және жарылыс қаупінен қорғауға қатысты ерекше талаптар болған жағдайда, олар тасымалданған ауамен жұмыс істеуі мүмкін. Дәнекерлеу манипуляторы ашық доғалы немесе су астындағы доғалы болуы мүмкін. Дәнекерлеу манипуляторы көлденең және тік сызықта дәнекерлеуге қолданылады және өндірістік шеберханалар үшін өте ыңғайлы, себебі олардың құрылысы берік, өндіріс көлемі жоғары және өнімдік жобалауда жайлылығы зор. Дәнекерлеу манипуляторлары көбінесе құбырлар мен ыдыстарды жасауда қолданылады, бірақ тиісті дәнекерлеу жинағыштарының көмегімен қаптау процесінде де қолданылуы мүмкін.