Кіріспе

2005 жылғы американдық приключенческий фильм.

«Дума» – 2005 жылғы американдық отбасылық драмалық приключенческий фильм. Ол Оңтүстік Африкадағы жас баланың жетім гепардпен достығы туралы, Кэрол Каутра Хопкрафт пен Ксан Хопкрафттың «Кереметпен болған оқиға» кітабы негізінде түсірілген. Режиссерлік жұмысын Кэрол Баллард жасады, ал басты рөлдерде Александр Михалетос (оның кинодағы тұңғыш және соңғы рөлі), Эамонн Уокер, Кэмпбелл Скотт және Хоуп Дэвис ойнады. Бұл Кэрол Баллардтың режиссерлік карьерасын аяқтаған соңғы фильмі болды. Фильм 2005 жылдың 22 сәуірінде Warner Bros. Pictures, Gaylord Films және C. O. R. E. компаниялары тарапынан кинотеатрларда көрсетілді. Фильм сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды, бірақ Warner Bros. оны бүкіл әлемде шектеулі көрсетуге (АҚШ-та да шектеулі прокатта) шығарды, нәтижесінде әлемдік кассада 994 790 доллар табыс тапты. 2006 жылы фильм Genesis Awards марапатында «Отбасылық фильм» номинациясын жеңіп алды.

Сюжет

Оңтүстік Африка елінде оқиға гепард баласының анасы арыстандардан қаза тапқаннан кейін жетім қалуымен басталады. Жас гепардты жол жиегінде Хан (Александр Микаэлос) және оның әкесі Питер (Кэмпбелл Скотт) табады. Бастапқыда жабайы жануарды қабылдауға құлшынбаған Питер, Ксанға оған қамқорлық жасауға рұқсат береді. Олар оны "Дума" деп атайды, суахили тілінде гепард деген мағынаны білдіреді. Жылдар өте келе, Дума отбасының бір бөлігіне айналады, оны Ксан жақыннан тәрбиелейді. Ол ересек жасқа жақындағанда, Питер мен Ксан Думаға қалай жүгіру керектігін үйретуді шешеді, оны Питердің мотоциклінің жанынан жүгіртіп, оның жылдамдығына ілеспеуге тырысады. Бірақ Дума толыққанды өскен кезде, Ксанның ренішіне орай, әкесі оған досын туған жеріне, оның өмір сүруге тым қартаймай тұрып, шынайы үйіне апару уақыты келгенін айтады. Әкесі Ксанға: "Дума туылған өмірін сүруі керек, әйтпесе ол толыққанды өмір сүре алмайды" дейді. Ксан еріксіз келіседі, бірақ олардың жоспарлары әкесінің күрт ауырып қайтысымен күрделенеді, содан кейін Ксан мен анасы (Хоуп Дэвис) Йоханнесбургке көшіп кетуге мәжбүр болады. Дума да олармен бірге келеді, бұл қаладағы өмірін қиындатады. Ксанның әпкесі Думадан қорқады, ол оны жақындап, қорқытып қоюды ұнатады, ал Дума қашып, Ксанның мектебіне апатты сапар жасағанда, олар Думаны тұтқынға алудан сақтау үшін қаладан қашуға мәжбүр болады. Қайда баратынын білмейтін Ксан әкесінің жоспарын орындауды шешеді, Думаны көршілес Ботсванаға, Макадикади тұзды далалары арқылы, Окаванго дельтасына және Эронго тауларына жеткізеді. Ксан әкесінің ескі мотоциклімен, ал Дума қосалқы орындықта барады. Олар жанармай мен судың бітіп қалғанын көріп, құлаған ұшақтың астында көлеңке табады. Сол жерде олар Рипкунамен (Эмонн Уокер) кездеседі, ол өзінің саяхатындағы құпия адам. Ксан Рипке толық сенім білдірмейді, бірақ онымен бірге жүруге келіседі. Ксан қозғалмайтын мотоциклді ұшақтан табылған парашюттан шөлдегі желкенді қайыққа айналдырады. Үшеуі Калахари шөлінің өткісіз бұталарына тап болғанша жолға шығады және мотоциклді тастап кетуге мәжбүр болады. Жатын іздеп жүргенде, Рип тасталған алмаз шахтасындағы үңгірде қалып қояды, ал Ксан оны қалаға алып, Думаны сату үшін және оны тапқан үшін сыйақы алуды жоспарлайды деп күдіктенеді. Алайда, Дума тұзаққа түсіп, Ксанды қабан ұрып есінен айырғанда, Рип екеуін де құтқарып, шахтадан желдеткіш арқылы қашып шығады. Олар көп ұзамай Окаванго дельтасына жетеді, онда Ксанға қауіпті жануарлар мен Тамалакане өзенінің күшті ағысы шабуыл жасайды, бірақ енді кері қайтуға кеш болады. Ксан, Рип және Дума Окаванго арқылы өтіп, ақырында Ботсвана мен Намибия шекарасындағы Эронго тауларын көреді. Бірақ олар сол жерге жеткенде, Ксанға кенеттен цеце құстары шабуыл жасайды. Оны уланудан қорғау үшін Рип Ксанның үстіне жатып, жүздеген құстың шағуына ұшырайды. Ол тез арада ұйқы ауруына шалдығады, сондықтан Ксан оны жақын маңдағы ауылға апарып, оған көмек көрсетуге мүмкіндік береді. Бірақ оған көмек көрсетушілердің оның туыстары екені белгілі болады. Сол түні ауылдан тыс жерде Дума өздігінен шығып, тауларға қарай дауыстай бастайды. Дума басқа гепардтың шақыруын естиді, олар тез арада байланыс жасайды. Бұл тағы бір еркек гепард па, әлде Думаның туысы ма, бұл сұрақ жауапсыз қалады. Ксан бұл әрекетті естіп, осы жерде Думамен ажырасу керек екенін түсінеді. Ксан Думамен қоштасады, Дума Ксанға келіп, соңғы қоштасуын айтады, содан кейін жаңа досымен ойнауға қайта оралады. Ксан Рипке ауылға оралады. Кредиттерден бұрын, Ксан анасымен қайта қосылған көрініс көрсетіледі.

Даму, актерлік құрам және түсірілім

2002 жылдың 5 тамызында Кэролл Баллардтың режиссерлікке шақырылғаны және Кэрол Каутра Хопкрафт пен Ксан Хопкрафттың "Кейінгі күндері" романы негізінде "Думма" фильмін түсіретіні жарияланды. Карен Янсен мен Марк Сент-Жермен фильмнің сценарийін жазды. Стейси Коэн, Э. К. Гейлорд II, Кристин Хармс, Хант Лоури және Джон Уэллс фильмді 12 миллион долларлық бюджетпен 2005 жылы шығару үшін өндірді. 2003 жылдың 7 қыркүйегінде Александр Михалетос, Эамонн Уокер, Кэмпбелл Скотт және Хоуп Дэвис актерлік құрамға қосылғаны хабарланды. 2004 жылдың 2 қаңтарында Джон Дебни фильмге музыка жасайтыны мәлім болды. Фильмнің соңғы музыкалық қосымшасын Джон Дебни мен Джордж Акогни бірлесіп жазды. Фильмнің түсірілімі Ботсвана мен Оңтүстік Африкада аяқталды. 11 қаңтарда Warner Bros. Pictures, Gaylord Films және C. O. R. E. фильмнің тарату құқығын сатып алды. Фильмнің көп бөлігі Оңтүстік Африкада түсірілді, алайда фильмнің бір бөлігі көршілес Ботсванада өтеді. Фильмде ойнаған бес гепардтың бірі 2011 жылдың қарашасында қайтыс болғанға дейін Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп провинциясындағы Порт-Элизабеттегі Крагга Камма жануарлар паркінде тұрды. Олардың арасында бес ересек гепард болды: Энтони, Азаро, Никита, Саша және Саванна, сондай-ақ бір жас гепард: Шеба. "Думма" рөлін алты түрлі гепард ойнады. Бәрі де жетім қалған немесе браконьерлердің құрбаны болған, олар Африканың әртүрлі аймақтарында қолмен өсірілді.

Музыка

Джордж Акогни мен Джон Дебни фильмнің музыкасын жазды. Фильмнің саундтрегінде сондай-ақ Сун Глен орындаған "Rhaliweni (Railway)", Аюб Огада мен Исмаил Памфиль жазған және орындаған "Share It With Me", Джозеф Мейер, Билли Роуз және Аль Дубин жазған "A Cup of Coffee, a Sandwich and You", Карл Сталлинг жазған "Breakfast", Нана орындаған "Kaboyi, Kaboyi (Woodpecker)", Fabulous Fantoms орындаған "Just Having a Party", Нео Муянга мен Брат Клемент Ситхол орындаған "Umlolozelo A Lullaby", Питер Габриэль қатысқан Afro Celt Sound System (Afro Celt Sound System) орындаған "When You're Falling" және World Beaters мен Аюб Огада орындаған "Into the Light" кіреді.

Саундтрек

Duma (Original Motion Picture Soundtrack) – фильмнің саундтрек альбомы және әртүрлі авторлар, Джордж Аконьи мен Джон Дебни жасаған фильм музыкасы. Альбом 2005 жылдың 8 қарашасында Varèse Sarabande арқылы шығарылды. Төмендегі алғашқы 9 әннің ешқайсысы Varèse Sarabande шығарылымында кездеспейді. Музыкада зарлап жылайтын әйел мотиві пайдаланылған.

Театрлық

Дума нашар сынақтан өтті және Warner Bros. бұл фильмді АҚШ-та кинотеатрларда көрсетуден бас тартты, бірақ Скотт Фаундас Variety басылымында фильмге өте жағымды рецензия жазды, соның нәтижесінде Warner Bros. өз шешімін қайта қарастырды. Warner Bros. ақыры АҚШ-та Дума фильмін шектеулі көрсетуге рұқсат берді.

Сыни жауап

"Дума" сыншылардан әрі қарай өте жағымды пікірлер алуда болды; Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтының мәліметінше, 61 шолу негізінде сыншылардың 95% фильмге оң баға берген; ал Metacritic 21 шолу негізінде фильмнің орташа есебін 100-ден 82 деп көрсеткен.

Кассалық жинақ

Фильм Солтүстік Америкадағы кинотеатрларда $870,067, ал басқа елдерде $124,723 тапты, осылайша әлемдік кассалық жиынтығы $994,790 құрады, нәтижесінде фильм кинотеатрларда сәтсіздікке ұшырады.

Үй медиасы

Duma 2006 жылғы 16 мамырда Warner Bros. Entertainment компаниясы арқылы DVD форматында шықты.