1912 жылғы Квинсленд, Брисбендегі жалпы ереуіл: Трамвай жұмысшыларының шешімінен басталып, 10 мың адамдық наразылыққа ұласқан тарихи оқиға. Ереуіл себептері мен толық мәліметтері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Квинслендтегі ереуіл
Strike in Queensland, Australia
1912 жылғы 18 қаңтарда Австралияның трамвай және моторлы автобустар қызметкерлерінің қауымдастығының мүшелері кәсіподақ белгілерін тағып жұмысқа келгені үшін жұмыстан босатылғаннан кейін Австралияның Квинсленд штатындағы Брисбендегі 1912 жылғы жалпы ереуіл басталды. Олар Брисбен сауда үйіне шеру тартты, онда кеңес өткізілді. Сол түні Маркет алаңында (сондай-ақ Альберт алаңы, қазіргі Король Георгий алаңы) 10 000 адамдық үлкен наразылық митингісі өтті.
The 1912 Brisbane General Strike in Queensland, Australia, began when members of the Australian Tramway and Motor Omnibus Employees' Association were dismissed when they wore union badges to work on 18 January 1912. They then marched to Brisbane Trades Hall where a meeting was held, with a mass protest meeting of 10,000 people held that night in Market Square (also known as Albert Square, now King George Square).
Жалпы ереуіл
Брисбен трамвайлары Брисбен трамвай компаниясына тиесілі болды, ол негізінен жергілікті компанияға тиесілі, бұрынғы Метрополитен трамвай және инвестициялық компанияның ат трамвай компаниясы мен Мельбурн трамвай және омнибус компаниясымен байланысты, бірақ оны ағылшын компаниясы ретінде басқарды. Мельбурн мен Брисбендегі негізгі инвесторлар, сондай-ақ Англия мен Шотландияның барлық құрлықтағы трамвайларына иелік етті, алайда, Брисбен трамвайлары атауындағы бірнеше өзара байланысты компаниялар болды. Трамвай жабдығын АҚШ-тың General Electric компаниясы жеткізді. Жозеф Стиллман Баджер 1896 жылы трамвай желілерін орнату және іске қосу үшін жабдықпен Брисбенге келді. Компания оны бас директор ретінде қалдыруды сұрады, ол бұл ұсынысты қабылдады және ақырында компанияның басқарушы директоры болды. Жұмысшылар кәсіподақ белгісін тағуға құқық талап етті. Екі ұйымдастырушы, шамасы IWW мүшелері, Австралиядағы барлық трамвайларға бірдей ереуіл ұйымдастыруға тырысты. Баджер кәсіподақпен бұл мәселе бойынша келіссөздер жүргізуден бас тартты. Ол сондай-ақ Квинсленд Кәсіподақтар Кеңесімен, сол кезде Австралия Еңбек Федерациясы деп аталған Квинсленд штатының жетекші кәсіподақ ұйымымен келіссөздерге түсуден бас тартты. Осыдан кейін Брисбендегі 43 кәсіподақтың өкілдері Комбиналған кәсіподақ комитетін құрып, жалпы ереуіл комитетін тағайындады. Брисбен жұмысшылары 1912 жылдың 30 қаңтарында белгі тағу құқығы үшін ғана емес, кәсіподаққа қосылудың негізгі құқығы үшін де жалпы ереуілге шықты. Брокен-Хиллдегі трамвайшылар Квинслендтен тыс жерде бұл мәселеге байланысты ереуілге шыққан жалғыз жұмысшылар болды. Басқа жүйелердегі трамвайшылар бұл мәселеге онша көңіл бөлмеді, себебі ол төрелік сотта қаралуға қойылған еді. Бірнеше күн ішінде ереуіл комитеті балама үкіметке айналды. Брисбенде ереуіл комитетінің арнайы рұқсатынсыз ешқандай жұмыс істеуге болмады. Комитет ереуілшілердің арасында тәртіпті сақтау үшін 500 күзетшіні ұйымдастырды және өз жедел жәрдем бригадасын құрды. Мемлекеттік мекемелер мен жеке жұмыс берушілер кез келген жұмысты атқару үшін ереуіл комитетінің рұқсатын алуы керек болды. Ереуіл комитеті түрлі фирмалар қабылдаған ереуіл купондарын шығарды. Бірлік белгісі ретінде қызыл ленталар адамдардың, үй жануарларының (иттердің) және арбаларды тартқан аттардың киімдеріне тағылды. Бұл мектеп оқушыларына дейін жетті, олар өз жақтасуына қарай көк немесе қызыл лента тақты. Ойын алаңдарында төбелес жиі болды. Ереуілшілерді жұмыспен қамту үшін күнделікті шерулер мен митингілер ұйымдастырылды. Ереуілдің екінші күні 25 000-нан астам жұмысшы Брисбен сауда үйінен Фортитуд-Вэллиге және кері шеру жасады, ал сырттан 50 000-нан астам адам бақылады. Шеруді еңбекші парламентарийлер бастап кеткені, оның сегіз қатарға созылып, 3 шақырымға жуық ұзындығы болғаны және 600 әйелден тұратын топ болғаны хабарланды. Ереуіл Квинсленд штатының аймақтық орталықтарында шерулер ұйымдастырылып, штатының барлық аймағына тарады. Ереуіл комитеті басылымдардағы кәсіподаққа қарсы көзқарасты жою үшін ресми «Ереуіл бюллетені» жариялады. Уильям МакКормак пен Солтүстік Квинслендтің Біріккен жұмысшылар қауымдастығы (AWA) бастапқыда ереуілді қолдады. Алайда, МакКормак ереуілдің себебін әлсіз деп санады және AWA мүшелері көп ұзамай жұмысына оралды. Тек ереуіл теміржолға тарағанда ғана Квинсленд үкіметі жағдайға алаңдады. Осыдан кейін ол шерулерге тыйым салды, арнайы констебльдерді антқа шақырды және полицияға штыктар берді. Комонвелл әскери шенеуніктері мен бос уақытындағы әскерилер арнайы констебльдер ретінде ерікті түрде қызмет етті, ал көптеген арнайы қызметкерлер өздерінің комонвелл формаларын киіп, іс-қимылға кірісті.
The Brisbane Tramways were owned by the Brisbane Tramway Company, a mainly local owned company, linked with the former Metropolitan Tramway and Investment Company horse tramway company and the Melbourne Tramway and Omnibus Company but operated it as an English Company as the main investors in Melbourne and Brisbane as well as England and Scotland owned tramways on all continents, however, there were a number of inter related companies all with Brisbane Tramways in the title. The equipment for the tramway was supplied by the General Electric Company of the USA. Joseph Stillman Badger came out with the equipment to Brisbane in 1896 to install and set up the tramways. The Company asked him to stay on as General Manager, a proposal which he accepted, becoming managing director of the Company eventually. The men wanted the right to wear the union badge. Two organisers, reportedly IWW, went to all the tramways in Australia to try to organise a simultaneous strike over the issue. Badger refused to negotiate with the union over the issue. He also refused to go into negotiations with the Queensland Council of Unions Queensland peak union body, then known as the Australian Labour Federation. After this rebuff, a meeting of delegates from forty three Brisbane based Trade Unions formed the Combined Unions Committee and appointed a General Strike Committee. The trade unionists of Brisbane went out on a general strike on 30 January 1912, not just for the right to wear a badge but for the basic right to join a union. The tramway men in Broken Hill were the only ones outside of Queensland to go out on strike over the issue. The other systems tramway men had little sympathy with the cause as it had already been listed for hearing before the Arbitration Tribunal. Within a few days, the Strike Committee became an alternative government. No work could be done in Brisbane without a special permit from the Strike Committee. The committee organised 500 vigilance officers to keep order among strikers and set up its own Ambulance Brigade. Government departments and private employers needed the Strike Committee's permission to carry out any work. The Strike Committee issued strike coupons that were honoured by various firms. Red ribbons were generally worn as a mark of solidarity, not only by people but also on pet dogs and horses pulling carts. This spread even to school children where either blue or red ribbons were worn depending on one's side. Playground brawls were common. Daily processions and public rallies were held to keep strikers occupied. On the second day of the strike, over 25,000 workers marched from the Brisbane Trades Hall to Fortitude Valley and back with over 50,000 supporters watching from the sidelines. The procession was described as being led by Labor parliamentarians, with the procession being eight abreast and two miles (3 km) long, with a contingent of 600 women. The strike spread throughout Queensland with many regional centres organising processions through their towns. The strike committee regularly issued an official Strike Bulletin to counter the expected anti union bias in mainstream newspapers. William McCormack and the Amalgamated Workers' Association of North Queensland (AWA) initially lent their support to the strike. However, McCormack considered the pretext for the strike to be flimsy and AWA members soon returned to work. It was only when the strike spread to the railways that the Queensland government became concerned about the situation. At this juncture it banned processions, swore in special constables and issued bayonets to its police force. Commonwealth military officers and spare time troops volunteered as special constables, and many of the specials wore their commonwealth uniforms into action.
Қара жұма
Жарыс комитеті 1912 жылғы 2 ақпанда шеруге рұқсат беру туралы өтінішін полиция комиссары Уильям Джеффри Кэхилл қабылдамады. Полиция сол күні профсоюз мүшелері мен жақтастарына қолданған қатыгездігі үшін бұл күн «Қара жұма» деп аталды. Рұқсаттан бас тартқандарына қарамастан, 15 000-ға жуық адам Базар алаңына жиналды. Полиция мен арнайы жасақ Альберт көшесінде Кэхиллдің басшылығымен халыққа шабуыл жасады, ол: «Оларға тиісін беріңдер, жігіттер! Шабуылға!» деді. Осы уақытта, кәсіподақ және әйелдер құқығын қорғаушы Эмма Миллер әйелдер мен қыздар тобымен парламент үйіне бет алды. Queen Street көшесімен қайтып келе жатқанда, топ мүшелері көптеген жаяу және атты полиция күштерімен ұрып-соғылып, тұтқындалды. 70 жастағы, дені әлсіз, салмағы 35 килограммға жетпейтін Эмма Миллер өз орнынан қозғалмай, шапқышын шығарып, полиция комиссарының атына пышақ тікті. Ат секіріп, полиция комиссарын құлатты, ол өмір бойы соққан ақсаулыққа әкелген жарақат алды. Миллердің шапқышы Кэхиллдің аяғына тиді деген де болжам бар. Бейбіт азаматтарды, олардың көпшілігі қарттар, әйелдер және балалар, жаяу жүргіншілер жолында аяусыз ұрып-соғу және қудалау «Worker» сияқты профсоюздық газеттерде ғана емес, сонымен қатар «Truth» сияқты консервативті басылымдарда да кеңінен айыпталды. Бастапқыда бұл «Бэтон жұмасы» деп аталды, бірақ кейіннен «Қара жұма» деп танылды. Консервативті Квинсленд премьер-министрі Дигби Денхам ереуіл комитетін қарсы әкімшілік деп қарастырып, «екі үкімет болмайды» деді және шерулерге рұқсат беруден түгелдей бас тартты. Консервативті БАҚ пен үкімет бұл оқиғаны ереуіл емес, көтеріліс ретінде қарастырды, осылай IWW ұйымдастырушылары 1908 жылғы Сидней трамвай ереуілінің сәттілігінен кейін Австралия бойынша күткен болатын. Ол әскери күштерді қолдану үшін Федералды үкіметтен қолдау сұрағанда, Квинсленд округінен сайланған Еңбек партиясының премьер-министрі Эндрю Фишер одан бас тартты. Фишер Біріккен ереуіл комитетінен де әскери қолдау туралы өтініш алды, бірақ одан да бас тартып, ереуілге қаржылық көмек көрсетуді жөн көрді.
An application by the strike committee for a permit for a march on 2 February 1912 was refused by Police Commissioner William Geoffrey Cahill. For the extreme violence police used against unionists and supporters on that day, it came to be called Black Friday. Despite the refusal of a permit, a crowd estimated at 15,000 turned up in Market Square. Police and Specials attacked crowds in Albert Street under the direction of Cahill, who shouted, "Give it to them, lads! Into them." Meanwhile, Emma Miller, a pioneer trade unionist and suffragist, led a group of women and girls to parliament house. While returning along Queen Street, members of the group were batoned and arrested by a large contingent of foot and mounted police. Emma Miller, a frail woman in her 70s barely weighing 35 kilograms, stood her ground, pulled out her hat pin and stabbed the rump of the Police Commissioner's horse. The horse reared and threw off the Police Commissioner, who sustained an injury resulting in a limp for the rest of his life. There is some debate that Miller's hatpin stabbed Cahill in the leg. The riding down and batoning of peaceful people, many of them being elderly and women and children on the footpath, was widely condemned, not only in union papers such as the Worker, but also in the more conservative papers such as Truth. It was initially called Baton Friday, but later came to be popularly known as Black Friday. Conservative Queensland Premier Digby Denham viewed the strike committee as an opposing alternate administration and said there were "not going to be two governments" and opposed all further permits for processions. It was generally viewed as more of an insurrection than a strike by the conservative media and the Government, which is what the IWW organisers had really wanted Australia wide following their success with the 1908 Sydney tramway strike. When he attempted to enlist support of the Federal Government in the use of the military, he was rebuffed by the Labor Prime Minister, Andrew Fisher, member for the Queensland seat of Gympie. Fisher had also received a request for military support from the Combined strike committee, but declined this offer preferring to send a monetary donation in support of the strike.
Салдары
Федералдық арбитраж сотының судьясы Х. Б. Хиггинс бастамашылық оқиғаның ереуіл емес, тоқтату екенін және трамвайшылардың қызмет барысында кәсіби одақ белгілерін тағу құқығын жоққа шығару регламентінің заңсыз және негіссіз болғанын мәлімдеді. Хиггинс жұмыс орындарын қалпына келтіруге араласа алмады. Жұмыс берушілер федерациясы 1912 жылдың 6 наурызында ереуілшілерге қысым көрсетпеуге келіскен кезде ереуіл ресми түрде аяқталды. Қара жұма күні Квинсленд полициясының және қосымша күштердің жасаған зорлық-зомбылығы полицияға қарсы бірнеше онжылдыққа созылатын ашу мен жеккөрушілікті тудырды. Ереуіл Квинслендтегі Австралия еңбек қозғалысының ынтымағын және ұжымдық идентитісін нығайтты. Денхам үкіметі бірден өткен сайлауда «Заң мен тәртіп» платформасы бойынша жеңіске жетті және 1912 жылғы «Өнеркәсіптік бейбітшілік» заңын қабылдады, бұл міндетті арбитражды, әсіресе маңызды қызметтердегі ереуілдерді болдырмау мақсатында енгізді. Ереуілге қатысқан трамвай компаниясының қызметкерлері жұмыстан босатылды. Трамвай компаниясы бұл жұмысшыларды қайтадан жұмысқа алудан бас тартты. 1922 жылы Квинсленд үкіметі трамвай жүйесін сатып алғаннан кейін, жұмыстан босатылған жұмысшылар қайтадан жұмысқа орналастырылды. Ереуілге себеп болған формадағы белгілерге тыйым салынды, тіпті трамвай (кейіннен автобус) жүйесі үкіметтің және кейіннен Брисбен қалалық кеңесінің бақылауында болған кезде де, және 1980 жылға дейін тыйым сақталды. Ереуілден үш жыл өткен соң, Квинслендтің барлық аймақтарында Лейбористер партиясына сайлаушылардың қолдауы артып, 1915 жылы Т. Дж. Райан басқаратын екінші Квинсленд Лейбористік үкіметі сайланды.
Justice H. B. Higgins in the Federal Arbitration Court ruled that the precipitating event was a lockout rather than a strike, and that the regulation refusing tramwaymen the right to wear their union badges on duty was both unauthorised and unreasonable. Higgins could not intervene in restoration of jobs. When the Employers Federation agreed on 6 March 1912 that there would be no victimisation of strikers, the strike officially ended. The savagery of the baton charges by the Queensland Police Service and specials on Black Friday created a bitterness and hatred of the police which would last for several decades. The strike reinforced solidarity and collective identity of the Australian labour movement in Queensland. The Denham government immediately won an ensuing election on a "Law and Order" platform and passed the Industrial Peace Act of 1912 ushering in compulsory arbitration specifically to deter strikes in essential services. Employees of the tramway company who had struck were sacked. The tramway company refused to ever re hire these workers. When the tram system was acquired by the Queensland Government in 1922, the sacked workers were reinstated. Badges on uniforms – the cause of the strike – were forbidden even when the tram system (and later bus system) was under government and later Brisbane City Council control and were to remain forbidden until 1980. In the aftermath of the strike three years later, there was an electoral swing to Labor all over Queensland, and the second Queensland Labor Government was elected in 1915, led by T. J. Ryan.
Мәдениетте
"Көшедегі жүздер" пьесасы: 1912 жылғы жалпы ереуіл кезіндегі Брисбен қаласының тарихы. Эрол О'Нилл жазған, екі актілі бұл пьеса алғаш рет 1983 жылы La Boite Theatre театры сахнасында қойылды.
The play, Faces in the street : a story of Brisbane during the general strike of 1912 : a play in two acts written by Errol O'Neill was performed for the first time in 1983 by La Boite Theatre.