Кіріспе

Ортаңғы құлақтың жағдайы

Патулоздық Евстахий түтігі – бұл физикалық бұзылу, онда әдетте жабық болатын Евстахий түтігі үзіліссіз ашық болып қалады. Осының салдарынан адам өзінен шыққан дыбыстарды естиді, яғни автофонияны сезінеді. Мұндай дыбыстар, мысалы, тыныс алу, дауыс және жүрек соғуы тікелей құлақ пердесіне әсер етеді және "бас үстіне шелек қойғандай" сезім туғызады, бұл науқастың сыртқы дыбыстарға назар аударуын қиындатады. Патулоздық Евстахий түтігі – Евстахий түтігінің дисфункциясының бір түрі, ол халықтың шамамен 1 пайызында кездеседі.

Белгілері мен симптомдары

Патулоздық Евстахиев түтігі кезінде тыныс алумен байланысты жоғарғы тыныс жолындағы қысым өзгерістері Евстахиев түтігі арқылы ортаңғы құлаққа таралады. Бұл ортаңғы құлақта жағымсыз толығу сезімін тудырады және дыбыс қабылдауды өзгертеді. Пациенттер естудың тұйықталғандай болуы және өз даусының естілуі (аутофония) сияқты шағымдар білдіреді. Сонымен қатар, патулоздық Евстахиев түтігі көбінесе құрғақ сезіледі, бітелу немесе қысым сезімі болмайды. Пациенттер өз дауыстарын немесе оның іштен қайталануын естиді, оны күшейтілген әрі жағымсыз деп сипаттайды. Жатқанда бас төмен қаратылса, көмектесуі мүмкін, себебі бұл веноздық қан қысымын және шырыш қабықтың ісінуін арттырады.

Себептер

Патулоздық Евстахиев түтігі – физикалық бұзылыс. Нақты себептері әр адамға қарай өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе себептері белгісіз болады. Евстахиев түтігінің ерекшелігіне байланысты салмақ жоғалту осы аурудың жиі кездесетін себебі болып табылады және хабарланған жағдайлардың шамамен үштен бірімен байланысты. Денсау адамдарда майлы тіндер түтікті көбінесе жабық ұстайды. Егер денедегі жалпы май мөлшері азайса, Евстахиев түтігін қоршаған тіндер қысқарады, осының салдарынан оның функциясы бұзылады. Денеден суды шығаратын әрекеттер мен заттар да осыған ұқсас әсер етеді және патулоздық Евстахиев түтігінің себебі болуы мүмкін. Мысалдарға стимуляторлар (кофеин қоса алғанда) және дене жаттығулары жатады. Осы жағдайда дене жаттығуларының әсері кофеинге немесе салмақ жоғалтуға қарағанда қысқа мерзімді болуы мүмкін. Жүктілік гормондарының тыныс алу жүйесіндегі беттік кернеу мен шырышқа тигізетін әсерінен жүктілік те патулоздық Евстахиев түтігіне себеп болуы мүмкін. Полиангиитпен қатар жүретін гранулематоз да осы бұзылыстың себебі болуы мүмкін, бірақ неліктен екені әлі белгісіз. Патулоздық Евстахиев түтігі ортаңғы құлақ инфекциясынан (ортаңғы құлақ қабынуынан) кейін Евстахиев түтігінде сұйық қалдықтардың қалуынан туындауы мүмкін.

Диагностика

Патулоздық Евстахиев түтігі күдікті жағдайында тексеру кезінде дәрігер барабанның қабығын жарықпен тікелей қарап, науқастың әрбір тыныс алғанда оның дірілдеп жатқанын байқай алады. Диагнозды нақтылау үшін тимпанограмма да көмектеседі. Егер тез дем алу қысымда айқын өзгеріс тудырса, патулоздық Евстахиев түтігі болуы мүмкін. Патулоздық Евстахиев түтігі симптомдарының ұқсастығы және аурудың сирек кездесуіне байланысты көбінесе қарапайым бітелумен шатастырылады. Аудиологтар көбінесе тимпанометрия немесе естуді бағалау кезінде мұрын арқылы берілетін маскалық шу арқылы осы бұзылысты анықтайды, бұл жағдайға өте сезімтал. Қате диагноз қойылған жағдайда кейде деконгестанттар тағайындалады. Мұндай дәрілер жағдайды нашарлатады, себебі Евстахиев түтігі жабық болуы үшін қою сұйықтыққа тәуелді, ал деконгестанттың құрғату әсері оның ашық қалуына және симптомдардың пайда болуына ықпал етеді. Сонымен қатар, жоғары каналдың дегисценциясынан зардап шегетін, тіптен сирек кездесетін жағдайға тап болған науқастар екі жағдайда да ұқсас аутофонияның болуына байланысты патулоздық Евстахиев түтігі деп қате диагноз қою қаупі бар.

Емдеу

Эстрогенді танауға тамшылату немесе қаныққан калий йодиді қолдану еустахий түтігінің ашылуында ісінуді тудыру үшін пайдаланылған. Кейбір науқастарда сұйылтылған тұз қышқылы, хлорбутанол және бензил спирті бар мұрынға қолданылатын дәрілер тиімді болған, жанама әсерлері аз. Алайда, Азық-түлік және Дәрі-дәрмек басқармасының мақұлдауы әлі күтілуде. Мұрынға шашыратылатын дәрілер де осы ауруды уақытша емдеуде өте тиімді. Ерекше жағдайларда хирургиялық араласу еустахий түтігінің тіндерін май, гель көбігі немесе шеміршекпен қалпына келтіруге немесе қаптамамен жабылып қалған жараны жабыстыруға бағытталуы мүмкін. Бұл әдістер әрқашан сәтті бола бермейді. Мысалы, тетрафторэтилен (Тефлон) пастасын инъекциялау арқылы жасалған хирургиялық түзетутің алғашқы әрекеттері болған, бірақ бұл ем уақытша жеңілдеу бергенмен, қасақана жасалмаған ішкі каротидтік инъекциялар салдарынан болған бірнеше өлім-жітімге байланысты тоқтатылды. Уақытша шешім болғанымен, құлақ пердесіне хирургиялық желдеткіш түтігін орналастыру да тиімді емдеу әдісі болып табылады. Бұл ем бір жақты немесе екі жақты миринготомия деп аталады. Осы емді алған пациенттердің 50%-ы еустахий түтігінің кеңейгендігінен туындаған белгілердің жеңілдегенін хабарлады.