Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сульфамин қышқылы, сондай-ақ амидосульфоқышқылы, амидосульфуры қышқылы, аминосульфоқышқылы, сульфамин қышқылы және сульфамид қышқылы деп те аталады, бұл H3NSO3 формуласы бар молекулалық қосылыс. Бұл түссіз, суда еритін қосылыс көптеген қолданыстарға ие. Сульфамин қышқылы 205 °C температурада балқиды, ал жоғары температурада суға, күкірт триоксидіне, күкірт диоксидіне және азотқа ыдырайды. Сульфамин қышқылы (H3NSO3) күкірт қышқылы (H2SO4) мен сульфамид (H4N2SO2) арасындағы аралық қосылыс ретінде қарастырылуы мүмкін, ол әр қадамда гидроксил (–OH) тобын амин (–NH2) тобымен тиімді түрде алмастырады. Бұл үлгі сульфонил (–SO2–) бөлігін бұзбастан екі бағытта да жалғаса алмайды. Сульфаматтар – сульфамин қышқылының туындылары.
Sulfamic acid, also known as amidosulfonic acid, amidosulfuric acid, aminosulfonic acid, sulphamic acid and sulfamidic acid, is a molecular compound with the formula H3NSO3. This colourless, water soluble compound finds many applications. Sulfamic acid melts at 205 °C before decomposing at higher temperatures to water, sulfur trioxide, sulfur dioxide and nitrogen. Sulfamic acid (H3NSO3) may be considered an intermediate compound between sulfuric acid (H2SO4), and sulfamide (H4N2SO2), effectively replacing a hydroxyl (–OH) group with an amine (–NH2) group at each step. This pattern can extend no further in either direction without breaking down the sulfonyl (–SO2–) moiety. Sulfamates are derivatives of sulfamic acid.
Құрылымы мен реактивтілігі
[[Файл:Xtal 3D шарларынан алынған сульфамин қышқылы.png|thumb|left|150px|Сульфамин қышқылының кристалл күйіндегі шар және таяқша моделі. Бұған қоса, нейтрондық дифракция зерттеуі сутегі атомдарын анықтады, олардың барлығы үш азоттан 1,03 Å қашықтықта орналасқан. Қатты күйде сульфамин қышқылының молекуласы звитериондық түрімен жақсы сипатталады.
[[File:Sulfamic acid from xtal 3D balls. png|thumb|left|150px|Ball and stick model of a sulfamic acid zwitterion as it occurs in the crystal state. Furthermore, a neutron diffraction study located the hydrogen atoms, all three of which are 1.03 Å distant from the nitrogen. In the solid state, the molecule of sulfamic acid is well described by a zwitterionic form.
Алкогольдермен әрекеттесу
Қыздырғанда сульфамин қышқылы спирттермен реакцияласып, сәйкес органосульфаттар түзеді. Ол хлорсульфон қышқылы немесе олеум сияқты басқа реагенттерге қарағанда қымбат, бірақ одан әлдеқайда жұмсақ әрі ароматикалық сақиналарды сульфонаттамайды. Өнімдер аммоний тұздары түрінде алынады. Мұндай реакциялар мочевинаның қатысуымен катализделуі мүмкін.
Upon heating sulfamic acid will react with alcohols to form the corresponding organosulfates. It is more expensive than other reagents for doing this, such as chlorosulfonic acid or oleum, but is also significantly milder and will not sulfonate aromatic rings. Products are produced as their ammonium salts. Such reactions can be catalyzed by the presence of urea.
Тазалау құралы
Сульфамин қышқылы қышқыл тазалау және тас жою агенті ретінде, кейде таза күйінде немесе арнайы қоспалардың құрамында, әдетте металдар мен керамика үшін қолданылады. Тазалау мақсатында GP, SR және TM сияқты түрлі сапа белгілері бар. Ол көбінесе тот пен әксілді жою үшін қолданылады, бұл құрамындағы ұшқыш және тітіркендіргіш тұз қышқылын ығыстырады, ол арзан. Ол жиі тұрмыстық тас жоғарғы құралдарының құрамына кіреді, мысалы, Lime A Way Thick Gel құрамында 8%-ға дейін сульфамин қышқылы бар және pH 2,0–2,2 құрайды, немесе әксілді жоюға арналған жуғыш заттарда қолданылады. Көптеген кең таралған күшті минералды қышқылдармен салыстырғанда, сульфамин қышқылының суды тазалау қасиеттері, төмен ұшпақтығы және төмен уыттылығы бар. Ол кальций, никель және темірдің суда еритін тұздарын түздіреді. Сульфамин қышқылының қауіпсіздігіне байланысты тұрмыстық қолдануда тұз қышқылынан артықшылыққа ие. Егер гипохлорит негізіндегі өнімдермен, мысалы, ағартқышпен қателікпен араластырылса, хлор газы пайда болмайды, ал көптеген таралған қышқылдар пайда болар еді; аммиакпен реакция (бейтараптану) жоғарыда көрсетілгендей тұзды құрайды. Сондай-ақ, ол сүт және сыра зауыттарының жабдықтарын өнеркәсіптік тазалауда қолданылады. Ол тұз қышқылынан кем коррозиялық деп есептелгенімен, коррозияға қарсы ингибиторлар көбінесе оның құрамына кіретін коммерциялық тазалағыштарға қосылады. Оны үйдегі кофе және эспрессо машиналарын, сондай-ақ тіс протездерін тазалау үшін де қолдануға болады.
Sulfamic acid is used as an acidic cleaning agent and descaling agent sometimes pure or as a component of proprietary mixtures, typically for metals and ceramics. For cleaning purposes, there are different grades based on application such as GP Grade, SR Grade and TM Grade. It is frequently used for removing rust and limescale, replacing the more volatile and irritating hydrochloric acid, which is cheaper. It is often a component of household descalant, for example, Lime A Way Thick Gel contains up to 8% sulfamic acid and has pH 2.0–2.2, or detergents used for removal of limescale. When compared to most of the common strong mineral acids, sulfamic acid has desirable water descaling properties, low volatility, and low toxicity. It forms water soluble salts of calcium, nickel, and ferric iron. Sulfamic acid is preferable to hydrochloric acid in household use, due to its intrinsic safety. If inadvertently mixed with hypochlorite based products such as bleach, it does not form chlorine gas, whereas the most common acids would; the reaction (neutralisation) with ammonia, produces a salt, as depicted in the section above. It also finds applications in the industrial cleaning of dairy and brewhouse equipment. Although it is considered less corrosive than hydrochloric acid, corrosion inhibitors are often added to the commercial cleansers of which it is a component. It can be used as a descalant for descaling home coffee and espresso machines and in denture cleaners.
Күміс жылтырату
Тұтынушы тауарындағы жазбаға сәйкес, күміс тазартатын TarnX құрамында тиоурея, моющего құралы және сульфамин қышқылы бар.
According to the label on the consumer product, the silver cleaning product TarnX contains thiourea, a detergent, and sulfamic acid.