Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түрік саясаткері (1967 жылы туған)
Turkish politician (born 1967)
Әли Бабажан (; 4 сәуір 1967 жылы туған) – түрік саясаткері, экономист және инженер. Ол Демократия және прогресс партиясының (DEVA) негізін қалаушы және қазіргі жетекшісі. 2002 жылдан 2015 жылға дейін 13 жыл бойы Сыртқы істер министрі, Экономика министрі, ЕО-мен келіссөздерді жүргізуші және Түркияның вице-премьер-министрі қызметтерін атқарды. Сондай-ақ ол парламент мүшесі болды. Әли Бабажан Әділет және даму партиясынан (АҚП) 58-ші үкіметте экономикалық мәселелерге жауапты мемлекеттік министр ретінде қызмет етті. Ол Түркия Республикасының 58-ші және 59-шы үкіметтерінде де осы лауазымды сақтап қалды. 2007 жылдың 29 тамызында Түркия Республикасының 60-шы үкіметінің Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 2009–2015 жылдары Түркияның Экономика және қаржы мәселелері жөніндегі вице-премьері болды. Әли Бабажан миллиардтаған долларлық ХВҚ несиелерімен қолдау көрсетілген қатаң экономикалық реформалар бағдарламасын іске асыруға жауапты болды. Оның басшылығымен түрік экономикасы екі ауыр дағдарыстан кейін елеулі жақсаруға қол жеткізді. Ол көбінесе түрік саяси аренасынан алшақтап, экономикалық реформаларға ден қойып, технократ рөлінде әрекет етті. 2019 жылы Бабажан партия бағытындағы "терен даулар" салдарынан АҚП-ден шығып, 2020 жылы Демократия және прогресс партиясын (DEVA) құрды. Кейіннен ДЕВА Ұлттық одақтастыққа қосылып, АҚП және Түркия президенті Ердоғанға қарсы күресті.
Ali Babacan (; born 4 April 1967) is a Turkish politician, economist, and engineer. He is the founder and current leader of the Democracy and Progress Party (DEVA). He served 13 years as the Minister of Foreign Affairs, Minister of Economy, Chief Negotiator for the EU and Deputy Prime Minister of Turkey from 2002 to 2015. He was a member of the parliament as well. He first served as the Minister of State in charge of economic affairs in the 58th cabinet from the Justice and Development Party (AKP). He retained this position throughout the 58th and 59th Governments of the Republic of Turkey. On 29 August 2007 he was appointed as the Minister of Foreign Affairs of the 60th Government of the Republic of Turkey. During 2009–2015, he served as the Deputy Prime Minister for Economic and Financial Affairs of Turkey. Ali Babacan had the duty of steering a harsh economic reform program, which was backed by multibillion dollar IMF loans; under his leadership, the Turkish economy achieved a remarkable recovery after two severe crises. He mostly stayed away from the Turkish political arena and focused on economic reforms, acting more like a technocrat. In 2019, Babacan left the AKP, citing "deep differences" over the party's direction as a reason, and founded the Democracy and Progress Party (DEVA) in 2020. DEVA eventually joined the Nation Alliance, opposing AKP and Turkish president Erdoğan.
Білім
Әли Бабажан 1985 жылы TED Анкара колледжін сыныбында бірінші болып бітірді. Ол Анкарадағы Таяу Шығыс техникалық университетінде (METU) оқыды және 1989 жылы өнеркәсіптік инженерия бакалавры дәрежесін үздік бағамен (4.00-тен 4.00) алды.
Ali Babacan graduated from TED Ankara College ranking first among the class of 1985. He attended the Middle East Technical University (METU) in Ankara and in 1989 was awarded a BSc in Industrial Engineering with the highest marks (4.00 point out of 4.00).
Сыртқы істер және экономика министрлігі (2002-2015 жж.)
Ол 2001 жылы «Әділет және даму» партиясының құрылтайшыларының бірі және басқарма мүшесі ретінде саясатқа қадам басты. 2002 жылғы 3 қарашада Анкарадан парламент депутаты болып сайланды. 2002 жылғы 18 қарашада экономика министрі болып тағайындалды және сол кезде 35 жасында министрлер кабинетінің ең жас мүшесі атанды. 2005 жылғы 24 мамырда премьер-министр Режеп Тайып Ердоған оны 2005 жылғы 3 қазанда басталған Еуропалық Одақпен Түркияның кіру келіссөздеріндегі бас келіссөзші етіп тағайындады. Үкімет мүшесі ретінде Бабажан Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форум және Бильдерберг тобы сияқты бірнеше халықаралық жиынға қатысты. 2019 жылы Бабажан биліктегі ӘКЖ партиясынан шығып, себебін партияның бағыты бойынша туындаған «терең даулар» деп түсіндірді.
He entered politics in 2001 as a co founder and a board member of the Justice and Development Party and was elected to parliament as deputy for Ankara on 3 November 2002. He was appointed Minister of Economy on 18 November 2002 and became the youngest member of the cabinet, then at the age of 35. On 24 May 2005 Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan announced his appointment as chief negotiator in Turkey's accession talks with the European Union, which started on 3 October 2005. As government minister Babacan attended several international meetings including the World Economic Forum in Davos, Switzerland, and the Bilderberg Group. In 2019, Babacan left the ruling AKP, citing "deep differences" over the party's direction as a reason.
DEVA басшысы (2020 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Бабажан бұл партияны құру ниеті туралы 2019 жылдың соңында Т24 журналисі Ширин Пайзинге берген сұхбатында растады және оның партиясы азшылықтардың құқықтарына, Түркияның парламенттік жүйесіне қайта оралуға, соттар мен заңнамадағы әділ процестерге, сондай-ақ сөз және өрнек еркіндігін қалпына келтіруге баса назар аударатын "басты ағымдағы партия" болатынын күтеді. Бабажанның "Халық біздің партияға ат қояды" деген сөзі айтылды. 2020 жылдың 9 наурызында ол түрік тілінде "DEVA" немесе "дәрмен" деп аударылатын Демократия және прогресс партиясын құрды. Ол сонымен қатар ағылшын тілінде де сөйлейді.
Babacan confirmed his intent to form this party in a late 2019 interview with journalist Şirin Payzın of T24, and expects his party to be a "mainstream party" with particular focuses on minority rights, a return to Turkey's parliamentary system, fair processes in courts and legislation, and restoring freedom of speech and expression. Babacan is quoted as saying that "the nation will give our party its name". On 9 March 2020, he founded Democracy and Progress Party, abbreviated as "DEVA" or "remedy" in Turkish. He also speaks English.