Кіріспе

Леа Рош (; туған аты Эдит Ренате Урсула Рош; 1 қазан 1936 жылы) – неміс тележурналисі, публицист, кәсіпкер және саяси белсенді. Рош Германияда мемлекеттік телерадио хабарларын басқарған алғашқы әйел журналист және 1970-ші жылдары «Kennzeichen D» (Fernsehsendung) ірі саяси телебағдарламасының тұңғыш жүргізушісі болды. Ол 1968 жылдан бері SPD мүшесі. Рош көптеген мемлекеттік наградаларға ие (мысалы, Bundesverdienstkreuz), сонымен қатар Берлиннің жергілікті саяси аренасындағы даулы және ықпалды тұлға. Берлиндегі Еуропалық еврейлердің қаза болуына арналған ескерткіш оның ең маңызды және жеке жетістігі саналады.

Өмірбаян

Рош 1936 жылы Берлинде дүниеге келген. Оның әкесінің әкесі яһуди сарай әншісі болған. Рош әртүрлі неміс радио және теледидар қызметтерінде, соның ішінде Sender Freies Berlin және ZDF-де жұмыс істеді. 1991 жылдан 1997 жылға дейін ол Германия радиосы тарихында осындай лауазымға ие болған алғашқы әйел болып, Norddeutscher Rundfunk (NDR) Ганновер студиясының директоры болып тағайындалды. Еуропаның қаза тапқан яһудилеріне арналған ескерткіш 2005 жылдың мамырында аяқталды. 1995 жылдан бастап ол Förderkreis zur Errichtung eines Denkmals für die ermordeten Juden Europas (Еуропаның қаза тапқан еврейлеріне ескерткіш орнатуды қолдау қоғамы) төрағасы және 1999 жылдан бері Stiftung Denkmal für die ermordeten Juden Europas (Еуропаның қаза тапқан еврейлеріне ескерткіш салу қоры) қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары болды. 1990 жылы Рош пен Эберхард Йеккельге "Der Tod ist ein Meister aus Deutschland" атты бірлескен еңбегі үшін Geschwister Scholl Preis сыйлығы берілді. 2006 жылы Рош "Бундесвердженткрейз" орденін алды. Лия Роштің күйеуі 2008 жылы қайтыс болды. Марқұм Якоб Шульце Рор Берлинде сәулетші және құрылыс мердігері, кинорежиссердің ағасы болды. 2007 жылдан бастап Лиа Рош Potsdam университетінде модераторлық және медиа оқыту саласында оқытушы болып қызмет атқарады. Науманнның айтуынша, 1871 жылдан кейін Германия империясындағы жетекші топ өзінің тарихи көзқарастарын Херманнсденкмал мен Велкершлахтденкмал сияқты өткенге қарайтын ескерткіштерді көтеру арқылы білдіріп, Гейдельберг қамалының қайта құрылуы туралы даулы пікірталасқа қатысса, Берлин Республикасы Холокост ескерткіші мен Берлин Штатшлосын қайта құру туралы пікірталастарды ұқсас мақсаттар үшін пайдаланған. Роштың монументалды жұмысы оның буынының ұлттық сәйкестігінің символына айналды. (Особында Берлин маңында) құрып бара жатқан нақты ескерткіштерге қарап, ойлану мен қауіптенудің орнына Роштың бастамасы "Ескеріс әлем чемпионы" (Gedenkweltmeister) деген жоғары өзін-өзі тану мен мақтаныш сезімін тудырды. Бұл әрекет Германиядағы еврейлердің Орталық Кеңесінің сол кездегі төрағасы Пол Шпигель сияқты бірнеше танымал неміс еврей басшыларын ашуландырды. Ол бұл идеяны "әдепсіз" деп сипаттады. Рош жоспарын кері тартып, көп ұзамай молярды Бельзек концлагеріне қайтарды. 2003 жылы Рош Берлин қалалық журналы "Tip" оқырмандары тарапынан "жылдың ең ұятты берлин әйелі" (peinlichste Berlinerin) деп танылды. Ол "өзінің" ескерткішіне қарсылық білдіргендердің барлығын "үстінен өтіп кеткені" үшін және оның монументалды жобасына қарсы "кәсіби, педагогикалық және эстетикалық тұрғыдан дұрыс аргументтер" келтіргендерді жүйкеден, дауыстан, беделден және адалдықтан айырғандығы үшін қатты сынға алды. Әлеуметтанушы Й. Михал Бодеман Рошты "кәсіби псевдо-еврейлердің" мысалы ретінде сынға алды, яғни еврейлікпен тым көп сәйкестендіретін еврей емес адамдар.