Кіріспе

Қызметті жақсарту жоспары (SIP) – 2001–2009 жылдар аралығында Канада радио және телекоммуникация комиссиясы (CRTC) бұйрығымен барлық канадалықтарға, тым оқшауланған және байланысуы қымбат әрі қиын болғандардан басқа, белгілі бір деңгейдегі негізгі телефон қызметін көрсету мақсатындағы бағдарлама болды. Компаниялар осы бағдарламаны 2000-2009 жылдардың ортасында аяқтады, ал клиенттерге қолжетімділік 2007 немесе 2008 жылы тоқтатылды (бағдарламаға қатыспаған клиенттер енді қызметті жақсарту шығындарын толығымен өтеуге міндетті).

Шығу тегі

SIP-ке әкелген процесс шын мәнінде 1996 жылдың 15 қазанында Sprint Canada (Call Net компаниясына тиесілі) компаниясының CRTC-ге Northwestel компаниясына алыс қашықтыққа қызмет көрсету үшін өзара байланыс орнату туралы бұйрық беруге қатысты өтінішпен басталды. 1997 жылдың 28 ақпанында CRTC өтінішті қабылдамады, бірақ NorthwesTel қызмет көрсету аймағында алыс қашықтықтан бәсекелестік болуы керек пе, жоқ па, оны анықтау үшін қоғамдық іс жүргізуді бастады. 1997 жылы бұл мәселе бойынша өткен қоғамдық тыңдаулардың нәтижесінде CRTC-ге телефон қызметі нашар деп санайтын елді мекендер бар екені анық болды. CRTC 97 42 нөмірімен «Жоғары құнмен қызмет көрсетілетін аймақтарға қызмет көрсету» (PN 97 42) туралы хабарлама жариялады. Мақсаты – Канада бойынша тыңдаулар өткізу, негізгі қызметті анықтау және жоғары құнмен қызмет көрсетілетін аймақтарды анықтау болды. CRTC 1998 жылдың мамыр және маусым айларында Уайтхорс (Юкон) және Дер-Лейк (Ньюфаундленд және Лабрадор) арасындағы сегіз жерде PN 97 42 мәселелері бойынша аймақтық кеңесулер өткізді және жұртшылықтан, телефон компанияларынан және басқа да ұйымдардан пікірлер мен ұсыныстар алды. Кейбір жерлерде бейнеконференция немесе аудиоконференция аймақтық кеңесулерге қосымша қауымдастықтарды тартты. 1999 жылдың 19 қазанында CRTC Telecom Decision 99 16] шешімін шығарды, онда негізгі қызметке шақырушының идентификациясы, интернетке жергілікті қосылым және қашықтықтан қызмет көрсетуге қол жеткізу сияқты қауіпсіздік мүмкіндіктері кіретіні анықталды. CRTC сонымен қатар Northwestel компаниясының қызмет көрсету аймағының толығымен жоғары құнмен қызмет көрсетілетін аймақ екенін және телефон қызметінің деңгейін арттыру және бәсекелестікке төтеп беру үшін қосымша қаржыландыру қажет болуы мүмкін екенін анықтады. Канададағы көптеген жергілікті телефон операторлары барлық клиенттерін негізгі қызмет деңгейіне жеткізу және қызмет көрсетілмейтін клиенттерге қызмет көрсету үшін Қызметтерді жақсарту жоспарларын ұсынуға міндеттелді. Бұл бұйрыққа Northwestel, Bell Canada, Telus, Manitoba MTS, Newfoundland NewTel, SaskTel (Саскачеван) және Telebec (Квебек) компаниялары қатысты.

Іске асыру

Қызметті жақсарту жоспарына кіретін жобалар қашықтықтан байланыс желілерін жаңартуды (көбінесе ескірген микротолқындық желілер), орталық кеңсе жабдықтарын ауыстыруды (қайта, көбінесе ескірген), әртүрлі радиотелефондық қызметтерді сымдық байланыс қызметімен немесе тікелей қоңырау мүмкіндігін қамтамасыз ететін тұрақты радиорелейлік сымсыз қызметтермен алмастыруды, сондай-ақ қызмет көрсетілмейтін клиенттерге сымдық немесе тұрақты радиорелейлік сымсыз қызметтер арқылы қызмет көрсетуді кеңейтуді қамтиды. Бағдарламаның ерекшелігі – шығындарды бөлісу еді. Пайдалы клиент шығынның бір бөлігін төлейтін, әдетте алғашқы 1000 доллар, көбінесе алғашқы 25000 доллар. Егер клиентке қызмет көрсету үшін шығын 25000 доллардан асса, клиент әдетте 1000 доллар және 25000 доллардан асып кеткен шығынды төлеуге міндетті болды. Мұндай жоғары шығындар сирек кездесетін, әдетте телефон компаниясы клиенттерге қызмет көрсету үшін жаңа микротолқындық релелік мұнаралар орнату қажет болған жағдайларда ғана туындады. Телефон компаниялары бағдарламаны әдетте бірнеше жылға, көбінесе төрт жылдан аспайтын мерзімге бөліп, алдымен көптеген клиенттерге қызмет көрсетуді жақсартуға және көптеген қызмет көрсетілмейтін клиенттерге жаңа қызмет көрсетуге баса назар аударды. Northwestel жағдайында төрт жылдық бағдарлама жобаны компанияның қызмет көрсететін төрт юрисдикциясына бөлуді қамтыды: Британдық Колумбияның солтүстігі, Юкон, Солтүстік-Батыс Аймақтары және Нунавут. Бағдарламаның бір кішкентай салдары – бұрын қызмет көрсетілмеген ауылдық жерлерде ILEC қызмет аймақтарын нақтылау болды. Мысалы, Northwestel және Telus компаниялары Wonowon мен Британдық Колумбиядағы Fort St. John арасындағы қызмет шегарасын нақты анықтады. 2003 жылғы бұйрық бойынша Альберта штатының Форт-Фитцджеральд аймағы Northwestel-ге берілді, өйткені ол Telus-ке қарағанда Northwestel арқылы әлдеқайда арзан қызмет көрсетуге болатын. Форт-Фитцджеральд Телуспен аздаған дау тудырды, өйткені Northwestel Альбертаға қызмет көрсетпейтінін мәлімдеді, ал Telus Northwestel-дің Альбертада клиенттері бар екенін, мүмкін, ол 1964 жылы Northwestel-дің алдыңғы компаниясына сатылмас бұрын Форт-Смит телефон компаниясы қызмет көрсеткенін айтты.

Солтүстік-Батыс аймағының іске асырылуы

Northwestel компаниясы 2000 жылдың 31 қаңтарына дейін, басқа компанияларға қарағанда бір жыл бұрын, өзінің SIP жоспарын ұсынуға міндетті болды. Жоспардың басты бөлігі – байланыс орталықтары мен алыс қашықтықтағы желілердегі жабдықтарды ауыстыру болды. Көбінесе бұл жабдықтар өндірушілермен тоқтатылған немесе қолдау көрсетілмейтін еді, бірақ компанияның жұмыс талаптарына сай келіп тұрды. Бұл жабдықтардың көп бөлігі экономикалық белсенділіктің кірісі жабдықты ауыстыруға жеткіліксіз болатын, сондықтан ұзақ мерзімді несиелерді қажет ететін аймақтар мен қауымдастықтарда орналасқан еді. Осының салдарынан, акционерлердің (Bell Canada) шектеулі капиталдық қаражатты заманауи жабдыққа жұмсауға келісім беруі үшін нарықтық негіз жасау мүмкін болмады. Жоспарланған бастапқы құн 76 миллион долларды құрады. CRTC бағдарламаны 67 миллион долларға дейін қысқартты, соның салдарынан шағын қауымдастықтардағы жергілікті телефон арқылы интернетке қол жеткізу жоспары жойылды, сондай-ақ Northwestel жұмыс аймағындағы негізгі қызметтердің тізімінен «Шақырушы нөмірін анықтау» қызметі алынып тасталды. Көптеген қолданыстағы байланыс орталықтары «Шақырушы нөмірін анықтау» қызметін қолдамайды, ал оларды ауыстырудың жалғыз себебі осы мүмкіндікті ұсыну болғандықтан, CRTC бұл шығынның тым жоғары екенін шешті. Бірақ 2003 жылы компанияның өтініші бойынша CRTC интернетке жергілікті қол жеткізу мәселесін қайта қарады, басқа интернет-провайдерлердің қызмет көрсетілмейтін қауымдастықтарға кеңейтілмегенін анықтады және SIP бағдарламасы аясында Northwestel-ге жергілікті провайдері жоқ кез келген шағын қауымдастыққа қызмет көрсетуге рұқсат берді. 2002-2003 жылдары қауымдастықтардың қауіпсіздік мүмкіндіктеріне байланысты талаптарына жауап ретінде бағдарламаға «Шақырушы нөмірін анықтау» қызметін қосуға жасалған әрекеттер де қабылданбады. Дегенмен, төрт ірі қауымдастыққа бағдарлама аясында шығындарды қосуға рұқсат берілді, себебі CRTC осы төрт аймақтағы нарық жағдайларының қолайлы екенін анықтады. Northwestel үшін SIP бағдарламасының маңызды элементтерінің бірі – тұтынушыларға жаңа және жақсартылған қызметтер ұсыну болды. Көптеген ауылдық аймақтарда сымдық байланыс жоқ еді, ал қызмет көрсетілетін шағын аудандардағы тұтынушылар сымсыз байланыс түрлерін пайдаланды, мүмкіндігі болған жағдайда ұялы телефондарды, ал басқа жерлерде қолмен радиотелефондық байланыс қызметтерін қолданды. Кейбір тұтынушылар тіпті спутниктік телефондарды да пайдалана алмады, себебі олардың орналасқан жері оңтүстікке қарай төбелі шатқалда болды. SIP бағдарламасы мүмкіндігінше осы аймақтарға сымдық байланыс жүргізуге бағытталды. Бағдарлама осы қажеттіліктерді қанағаттандырғаннан кейін, партиялық желілермен немесе орталық кеңсеге дейін ұзақ желілермен қызмет көрсетілетін қолданыстағы тұтынушылар жаңартылатын болды. (Мұндай ұзын желілерде күшейткіштердің салдарынан желіде шу пайда болады. Сонымен қатар, сигналдың әлсіреуіне байланысты факс/модем жылдамдықтары да төмен болады.) Сонымен қатар, жеке тұтынушыларға берілетін тұрақты радиобайланыс қызметтері де ұсынылуға тиіс болды. Бағдарламаның барлық үш аспектісі – байланыс орталықтарын ауыстыру, алыс қашықтықтағы желілерді жақсарту және тұтынушылардың үй-жайларын қосу – 2001 жылғы жоспарлау жылынан 2004 жылғы жоспарлау жылына дейінгі төрт жылдық кезеңде таратылды. Жұмыс 2007 жылға дейін жалғасты.