Кіріспе

Джонатан Борофскийдің мүсіндер сериясы

"Соққышы адам" – Джонатан Борофскийдің монументальді кинетикалық мүсіндер сериясы. Екі өлшемді боялған болаттан жасалған мүсіндер әртүрлі өлшемдерде (шамамен 3,6 метрден 14,9 метрге дейін) жасалған, қара түспен боялған және бүкіл әлемдегі жұмысшыларды символдау үшін мотормен қозғалатын қолы мен балғасы бар адамды бейнелейді.

Франкфурт қаласы

Германияның Франкфурт қаласындағы "Шекекші" мүсіні 21 метр (68,9 фут) биіктікте және 1990 жылы Франкфурт сауда жәрмеңкесіндегі жаңа Messeturm (көрме мұнарасы) ғимараты үшін тапсырыс берілген. 1990 жылдары Франкфурт қаласындағы Hülya Platz (Бокенхайм ауданында) Шекекші адамның ресми емес 6 фут биіктігіндегі көшірмесі пайда болды. Ол 1993 жылы Солингенде болған өрт шабуылының құрметіне неонацизмге қарсы азаматтар тобы тарапынан сыйға тартылды, ал оның балғасы свастика белгісін қиратуға арналған қолмен айналдырылатын механизммен жасалған. Бұл құпия мүсін жиі зардап шекті және 2007 жылдың сәуір айында ол қатты зақымдалып, тозуға ұшырағаннан кейін, қауіпті деп танылып, алынып, жарамсыз деп жарияланды. Кейіннен оның орнына басқа мүсін қойылды.

Сиэтл

Сиэтлдегі «Шекекшіл адам» мүсіні 14,6 м (48 фут) биіктігінде, 76 см (30 дюйм) енінде және 18 см (7 дюйм) тереңдігінде, ал салмағы 26 000 фунт. Ол Сиэтл өнер мұражайының алдында орналасқан. Мүсін механикаландырылған алюминий қолмен, электр қозғалтқышымен және қара автомобиль бояуымен жасалған, іші қуыс болаттан құралған. Ол 1991 жылы 450 000 долларға салынған. Бастапқы қаржыландыруды Вирджиния Райт қоры Прентис Блоделдің құрметіне ұсынды; Сиэтл қаласының «Өнер үшін 1%» қоры; Мұражайды дамыту басқармасы және PONCHO (Солтүстік-Батыс азаматтық, мәдени және қайырымдылық ұйымдарының меценаттары). Алайда, 1991 жылдың 28 қыркүйегінде орнату кезінде бірінші мүсін құлап, оны ауыстыруға тура келді. Lippincott, Inc. (North Haven, Connecticut) компаниясы ауыстырылған мүсінді жасады, ал Fabrication Specialities (Seattle) компаниясы орнатты. Мүсіннің қолы минутына төрт рет, күніне 20 сағат бойы үнсіз және тегіс «соғып» тұрады, оған 3 ат күші бар электр қозғалтқышы және автоматты таймер қосылған. «Шекекшіл адам» мүсінінің қолы әр таңертең сағат 1-де және 5-ке дейін, сондай-ақ әр жылғы Еңбек күні демалады. 1993 жылғы Еңбек күнінде Джейсон Спринкл бастаған жергілікті суретшілер тобы мүсіннің аяғына оның мөлшеріне сай келетін шар мен тізбекті бекітті. Борофский Сиэтлдегі орнату туралы былай деді: «Шекекшіл адам – жұмысшы. Шекекшіл адам жұмысшыны құрметтейді. Ол – ауылдық қолөнерші, Оңтүстік Африкадағы көмір шақтаушы, компьютер операторы, фермер немесе аэроғарыш саласының қызметкері – біз өмір сүретін тауарларды өндіретін адамдар. Бұл Шекекшіл адам 48 фут биіктікте. Ол болаттан жасалған (іші қуыс) және салмағы 20 000 фунттан асады. Құрылымдық болат негіз тақтасы жер астындағы цементтік тұғырға бекітілген, осылайша сәулетші таңдаған алаңның материалы мүсіннің аяқтарына дейін жеткізіледі. Шекекшіл адам алаңда негізсіз тұрғандай және жұмыс істеп жатқандай көрінеді. Фигураның қара силуэтінің ені 30 дюймды құрайды: дене (10 дюйм), қол (10 дюйм), қол мен дене арасындағы кеңістік (10 дюйм), сондай-ақ моторға арналған жоғарғы жағындағы қосымша 16 дюйм. Моторлы соққыш қол минутына төрт рет жоғары және төмен тегіс және ойлы қозғалыс жасайды. Электр тогы мотордан мүсіннің ішінен және алаңның астынан қосу-өшіру қосқышына дейін өтеді. Шекекшіл адам таймерге орнатылған және кешкі және таңертеңгі сағаттарда демалады. Мүсін солай орналасқан, бірінші көше бойымен жүріп бара жатқан көптеген жаяу жүргіншілер мен жүргізушілер оның қозғалысын тамашалап, Шекекшіл адамның өз өміріндегі мағынасын ойлай алады. «Бұл мүсін – планетадағы екінші үлкен Шекекшіл адам. Оның биік нұсқасы Германияның Франкфурт қаласында орналасқан. Мен әлемнің әр жерінде бірнеше түрлі Шекекшіл адамдарды бір мезгілде жұмыс істеп тұруын қамтамасыз етуді жоспарлап отырмын. Бұл туындының басқа да ірі аудандағы нұсқалары Жапонияда және Швейцарияда бар. АҚШ-та Нью-Йорк, Миннеаполис, Лос-Анджелес және Вашингтон қалаларында, сондай-ақ басқа да жерлерде Шекекшіл адам мүсіндері орналасқан. Бұл бізді байланыстыратын және әрбір Шекекшіл адам орналасқан жерге жеке түсіндірулер беруге мүмкіндік беретін тұжырымдама. Вашингтон штаты аэроғарыш, электроника, ағаш өңдеу, балық аулау, ауыл шаруашылығы және алтын өндіру салаларымен танымал – қолмен жұмыс істейтін немесе жеңіл еңбекке қатысатын адамдар. Осы мүсін Сиэтлдің барлық халқы үшін, бүкіл әлемде бақытты және білімді адамзат құру үшін жұмыс істейтін символ болсын. «Мен бұл туындының Сиэтлдің барлық тұрғындарына, тек суретшілерге ғана емес, сонымен қатар отбасыларға, жасқа да, қартқа да әсер ететінін қалаймын. Шекекшіл адамды жұмыста көретін балалар олардың қуанышын болашақта мұражай ұсынатын құпиялармен байланыстырады деп үміттенемін. Қоғамның жүрегінде еңбекке құрмет бар. Шекекшіл адам – біздің бойымыздағы жұмысшы». Джонатан Борофский (2002 жылғы көктем).