Кіріспе

Рид Смуттың тыңдаулары, сондай-ақ Смут тыңдаулары немесе Смут ісі деп аталатын, 1903 жылы Юта заң шығарушы органы сайлаған АҚШ сенаторы Рид Смутты АҚШ Сенаты орынға орналастыру керек пе деген мәселе бойынша Конгресс тыңдауларының сериясы болды. Смут соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің (LDS Church) елшісі, шіркеудің 15 жетекшісінің бірі болды. Тыңдау 1904 жылы басталып, 1907 жылға дейін жалғасты, ол кезде Сенат дауыс берді. Дауыс беру кезінде мүшелерді қуу үшін қажетті үштен екі көпшілікке қол жеткізе алмады, сондықтан ол өз орнын сақтап қалды. Смуттың Сенатта отыруына қарсы халықтың наразылығы шіркеудің көп әйел алу практикасына негізделген, оны шіркеу 1890 жылы ресми түрде тоқтатқан; алайда, тыңдаулар көрсеткендей, бұл практика ресми емес түрде 20-ғасырда да жалғасты. Мысалы, ЛДС шіркеуінің президенті Джозеф Ф. Смит көптеген әйелдерімен бірге тұрды (барлығына да 1890 жылға дейін үйленді) және 1890 жылдан кейін он бір баланың әкесі болды. Жаңа көп әйел алулар 1909 жылға дейін тоқтатылды, бірақ көп әйелділікпен айналысқандардың өліміне дейін бұл практика жалғасты. Смуттың өзі бір ғана әйелі болған. Смуттың Сенатқа қабылдануына қарсылық білдіргендердің адвокаты Роберт В. Тейлер өзінің қорытындысында көп әйел алудың маңызды емес екенін, ал нағыз қауіп – мормондардың аянға сенуі екенін түсіндірді. Америкалық протестанттық элитаның көпшілігі ЛДС шіркеуіне күмәнмен қарады және Юта саясатына да күмәнмен қарады, себебі 1896 жылы штат мәртебесіне ие болғанға дейін ол кейде теократия (теодемократия) болған, ал 20-ғасырдың басында әлі де ЛДС шіркеуінің күшті ықпалында болды; ЛДС шіркеуінің президенті Бригхэм Янг АҚШ президенті тарапынан екі рет аумақтық губернатор болып тағайындалды және көп әйелділігіне қарамастан, Сенат бекітті.

Сайлау

LDS шіркеуінің елшісі ретінде шақырылуына дейін Смут Сенатқа үміткер болған, бірақ сайлаудан бұрын бас тартып алды. 1900 жылы елші болып тағайындалғаннан кейін, ол шіркеу президенті Джозеф Ф. Смиттен 1902 жылы республикашыл ретінде қайтадан үміткер болуға рұқсат алды. Бұл рұқсаттың қажеттілігі 1895 жылғы қазан айында жарияланған LDS шіркеуінің «Саяси манифестімен» байланысты болды, ол шіркеудің жоғары лауазымдағы тұлғаларының саяси лауазымға түсу үшін Бірінші Президенттіктің келісімін алуын міндеттейтін саясатты орнатып берді. 1903 жылғы қаңтарда Юта штатының заң шығарушы органы Смутты 46 дауыспен сайлады, ал оның демократ қарсыласы 16 дауысқа ие болды.

Салдары

1904 жылы 6 сәуірде президент Джозеф Ф. Смит көп әйелділік туралы алғашқы манифесті қайта растаған "Екінші манифест" жариялады. Ол сондай-ақ, көп әйелділікке қатысқан шіркеу лауазымдарындағы адамдардың, сондай-ақ осы іске қатысқан жұбайлардың шіркеуден қуылғанын мәлімдеді. Бұл саясаттың бүкіл әлемде, тек Солтүстік Америкада ғана емес, қолданылатынын нақтылады. Он екі апостолдың кворумының екі мүшесі, Джон В. Тейлор және Маттиас Ф. Коули, манифест жарияланғаннан кейін 1905 жылдың қазан айында отставкаға шықты. Он екіге өзгеріс енгізілгені 1906 жылдың сәуір айында Джордж Ф. Ричардс, Орсон Ф. Уитни және Дэвид О. Маккей кворумға қосылған кезде жарияланды.