Кіріспе
Солтүстік Ирландияның шығыс жағалауындағы үлкен, су тасқынына ұшырайтын теңіз сағасы – Белфаст лагы (Лох Лао). Оның басында Лэган өзенінің құйылатын жерінде Белфаст қаласы мен порты орналасқан. Лаг Солтүстік каналға ашылып, Белфаст пен Ирландия теңізін байланыстырады. Белфаст лагы – ұзын, кең және терең су кеңістігі, онда күшті су тасқыны дерлік болмайды. Лагтың ішкі бөлігі саз жазықтары мен лагуналардан тұрады. Сыртқы сағасы көбінесе кейбір шағын құмды шығанақтармен бірге жартасты жағалаулардан құралған. Лагтың сыртқы шекарасы Орлок мүйісі мен Блэкхедті қосатын сызықтан өтеді. Басты жағалау қалалары – оңтүстік жағалаудағы Бангор (Даун округі) және солтүстік жағалаудағы Каррикфергус (Антрим округі). Басқа жағалау елді мекендеріне Холивуд, Хелен шығанағы, Грин Айленд және Уайтхед кіреді.
Belfast Lough (Loch Lao) is a large, intertidal sea inlet on the east coast of Northern Ireland. At its head is the city and port of Belfast, which sits at the mouth of the River Lagan. The lough opens into the North Channel and connects Belfast to the Irish Sea. Belfast Lough is a long, wide and deep expanse of water, virtually free of strong tides. The inner part of the lough comprises a series of mudflats and lagoons. The outer lough is restricted to mainly rocky shores with some small sandy bays. The outer boundary of the lough is a line joining Orlock Point and Blackhead. The main coastal towns are Bangor on the southern shore (County Down) and Carrickfergus on the northern shore (County Antrim). Other coastal settlements include Holywood, Helen's Bay, Greenisland and Whitehead.
Атауы
Белфаст көлі ирланд тілінде Лох Лао деп аталады, ол ағылшын тілінде Лох Ли деп аударылған. Ескіше жазуларында Лох Лаои және Лох Лей деп те кездеседі. Бұл атаудың мағынасы – "тоқтының теңіз аралы". Оған құятын Лаган өзені де бұрын Лао деп аталған. Көл мен өзеннің "сиыр құдайының" құрметіне аталғанына сенімді. 2-ғасырда грек географы Птолемей оны Логия деп атаған. Белфаст қалаға дейін ағылшын тілінде бұл көл "Каррикфергус шығанағы" деп белгілі болған. Ольстер шотланд тілінде оны Билфавст Лох немесе Крейгфергус Лох деп атайды.
Тарих
1689 жылы Екі патша соғысы кезінде маршал Шомбергтің басшылығымен Уильям экспедициялық әскері Джордж Рук француз кемелерін тазартқаннан кейін Бангорға қонды. Шомберг Бангор және Белфаст қалаларын басып алып, содан кейін Каррикфергусқа сәтті қоршау салды. Келесі жылы Вильгельм III Шомбергке күш қосымшасымен Ирландияға келгенде, Бойн шайқасында Якобит әскерін жеңуге дайындалып жатқанда, лагунаны қауіпсіз бекініс ретінде пайдаланды.
Табиғат қорығы
"Ішкі көл" 1987 жылы Арнайы ғылыми зерттеулер аймағы (ASSI) деп жарияланды. Кездесетін жануарлардың ішінде Crepidula fornicata Lamarck (сырғанақ ұлу) бар.
Рамсарлық аумақ
Белфаст лагының Рамсар аумағы (Рамсар конвенциясы бойынша белгіленген халықаралық маңызы бар ылғалды жерлер) 54°38’00” солтүстік ендікте және 05°54’00” батыс бойлықта орналасқан, аумағы 432,14 гектарды құрайды. Ол 1998 жылдың 5 тамызында Рамсар аумағы болып тағайындалды. Сыртқы лагдың шекарасы Сыртқы Белфаст лагының ерекше ғылыми қызығушылық аймағының шекарасымен толығымен сәйкес келеді, бірақ портының жанындағы ауданда шекара 1987 жылы Ішкі Белфаст лагының ерекше ғылыми қызығушылық аймағы жарияланғаннан кейін рұқсат етілген портқа байланысты даму және полигонды ескере отырып, қайта сызылды. Теңіздің орташа төмен су деңгейінен төменгі аймақтары кірмейді. Рамсар шекарасы Белфаст лагының ерекше қорғалатын аймағының шекарасымен толығымен сәйкес келеді. Бұл аудан Рамсар конвенциясының 3c критерийіне сәйкес, қыс айларында қарақұмықтың халықаралық маңызы бар санын тұрақты түрде қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, бұл жерде жалпы шелдук, еуразиялық устрица, күлгін құмқұмыра, дунлин, қара құйрықты құсқұм, жолақты құсқұм, еуразиялық керлеу және қызғылт бұрылыс тас сияқты ұлттық маңызы бар түрлер де тұрақты түрде кездеседі. Соңғы жылдары сусарлар лаг жағалауларында жиірек көрілуде.
Желкендеу
Кеме қатынасы үшін танымал, көлде үш теңіз порты бар: біреуі Бангорда, біреуі Каррикфергуста және үшіншісі Титаник кварталында орналасқан. Белфаст көлінің басындағы порттарда RMS Титаниктің әйгілі кеме жасаушысы, Harland & Wolff компаниясы бар, олар көрінетін болашақта кемелерді жасауды тоқтатты, жұмыс күшінің көп бөлігін қысқартып, ірі танкерлер мен мұнай платформаларын жөндеуге және қайта жабдықтауға көшті. Көлге қарасты жағалау күзеті кеңселері, Белфаст жағалау күзеті деп аталғанымен, Бангор қаласында, теңіз портының жанында орналасқан. 1912 жылы RMS Титаник Белфасттан Ирландия теңізіне тестілеу үшін көлден өтіп кетті. Көлде екі Корольдік яхта клубы бар. Оларға Холивудтың сыртындағы Культрадағы Солтүстік Ирландия Корольдік яхта клубы және Бангорда орналасқан Корольдік Ольстер клубы кіреді. Көлдің айналасында тағы бірнеше желкенді клубтар бар, олардың көпшілігі Белфаст көлінің желкенділік конференциясының мүшелері. Көлдің ашық суы 30 шаршы миль (78 км²) және жағалау сызығы қысқа жағалау жарыстарын бір күндік шараға айналдыруға жеткілікті. Белфастқа жақын көлге үш негізгі артерия қызмет етеді: Антрим округінің жағалауындағы Хердман каналы; орталық және ең ұзын жол – Виктория каналы; және Даун округі жағындағы Мусгрейв каналы.
Теміржол
Белфаст-Ларн темір жолы солтүстік жағалау бойымен, әсіресе Каррикфергус қаласынан бастап, содан кейін Даунширден Уайтхедке дейін, одан әрі солтүстікке қарай Ларн шығанағының жанынан Ларн портына дейін созылады. Пойыздар Белфасттың Ұлы Виктория көшесі мен Белфаст орталық станциясын Ларн портымен байланыстырады. Белфаст-Бангор темір жолы оңтүстік жағалау бойымен Холивуд темір жол станциясынан Марино темір жол станциясы мен Култра темір жол станциясы арқылы өтеді. Пойыздар Белфасттың Ұлы Виктория көшесі мен Белфаст орталық станциясын Бангор қаласына жалғастырады. Култра темір жол станциясында Ольстер халықтық және көлік мұражайы орналасқан.