Ереван телемұнарасы: Армениядағы ең биік құрылыс, Кавказдағы көшбасшы. 1977 ж. салынған, мақсаты – бұрынғы мұнараны жаңарту. Тарихы мен техникалық деректері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ереван телемұнарасы (Ереван херустааштарак) — 1977 жылы Арменияның Ереван қаласының орталығына жақын Норк төбесінде салынған биік торлы құрылыс. Бұл Кавказдағы ең биік құрылыс, Батыс Азиядағы төртінші биік мұнара (Тегерандағы Милад мұнарасы ең биігі), әлемдегі алтыншы биік тік тұрған торлы мұнара және отыз сегізінші биік мұнара.
Yerevan TV Tower (, Yerevani herustaashtarak) is a high lattice tower built in 1977 on Nork Hill near downtown Yerevan, Armenia. It is the tallest structure in the Caucasus, fourth tallest tower in Western Asia (The Milad Tower in Tehran being the tallest), sixth tallest free standing lattice tower and thirty eighth tallest tower in the world.
Құрылыс
1960 жылдардың соңында Еревандағы биік телемұнараның қуаты жеткіліксіз болғандықтан, оны жаңасына алмастыру туралы шешім қабылданды. Ереван телемұнарасы және Тбилиси мұнарасын дайындау жұмыстары Украинаның Болат Құрылымдар Институтында бірдей уақытта басталды. Жобаға Исаак Затуловский, Анатолий Перельмутер, Марк Гринберг, Юрий Шеверницкий және Борис Бут жетекшілік етті. Тбилиси мен Ереван – телемұнаралар салынған алғашқы советтік астаналар. Кейін осы топ Киев телемұнарасының жобасымен де айналысты, бірақ ол Ереван мұнарасынан бұрын бітірілді. Тбилиси мұнарасы Ереван мұнарасына қарағанда төмен, жеңіл және сәл еңкейген. Құрылыс 1974 жылы басталып, 3 жылдан кейін аяқталды. Болат Грузияның Рустави металлургия зауытынан жеткізілді. Ескі мұнара Ленинкаңға, қазіргі Гюмриге көшірілді және ол әлі күнге дейін жұмыс істеп тұр.
In the late 1960s it was decided to replace the high TV tower in Yerevan due to the insufficient capacity of the latter. The preparatory work on Yerevan TV tower and Tbilisi Tower, which also needed replacement, started simultaneously at the Ukrainian Institute for Steel Structures. The project leaders were Isaak Zatulovsky, Anatoli Perelmuter, Mark Grinberg, Yuri Shevernitsky, and Boris But. Tbilisi and Yerevan were the first among the Soviet capitals where towers were built. The same group later worked on the project of Kyiv TV Tower though it was finished earlier than in Yerevan). Tbilisi Tower is lower, lighter and slightly tilted compared to Yerevan Tower. Construction started in 1974 and finished 3 years later. The steel was shipped from Rustavi Metallurgical Plant in Georgia. The old tower was moved to Leninakan, current Gyumri, where it is still functional today.
Құрылымы
Еревандағы телемұнараның құрылымы негізінен үш бөлікке бөлінеді: негіз, корпус және антенна. Негізі – 71 метр биіктікте жабық платформалы бақылау алаңы мен техникалық кеңселерге айналатын темірден жасалған тетраэдр. Бұл төменгі мұнара бөлігінің шатырында радиоантенналар орналасқан. Үшбұрышты темір конструкция 137 метр биіктікке дейін жалғасады, онда кері тік конус пішіндес екі қабатты 18 метрлік құрылым орналасқан. Торлы желілік құрылым тағы 30 метрге созылады. Осы құрылымның ортасында 4,2 метр диаметрлі бетоннан жасалған тік құбыр орналасқан, оның ішінде лифт шахтасы және басқа да жабдықтар жасырылған. Құбыр негізден басталып, антенна тасымалдағышы ретінде жалғасады. Мұндай форма Кеңес Одағында болат мұнаралар үшін кең таралған. Мысалы, Киев телемұнарасы мен Санкт-Петербург телемұнарасы осы құрылыс қағидатын ұстанады. Антенна тасымалдағышы бес техникалық көпір арасында жоғары қарай тарылады (бөлімдерінің диаметрі: 4 метр, 3 метр, 2,6 метр, 1,72 метр және 0,75 метр). Бүкіл болат конструкция әуе қауіпсіздігі ережелеріне сәйкес ақ және халықаралық қызыл түспен боялған (Токио мұнарасы мен Тбилиси телемұнарасы сияқты). Құрылыстың салмағы 1900 тонна, ал негізі теңіз деңгейінен 1170 метр биіктікте орналасқан.
The structure of the TV tower in Yerevan is virtually divided into three parts: base, body, and antenna. The base is a truss steel tetrahedron that at the height of 71 metres becomes a closed platform observation deck and technical offices. On the roof of this lower tower basket are radio antennas. The triangular truss steel structure continues to the height of 137 metres where a two storey 18 metre structure in the shape of an inverted truncated cone is situated. The lattice grid structure continues another 30 meters. In the centre of this structure there is a concrete vertical pipe structure with a diameter of 4.2 metres, in which, among other things, the lift shaft is hidden. The pipe projecting from the basement continues as an antenna carrier. This form was widespread in the Soviet Union with steel towers. For example, the Kyiv TV Tower and the Saint Petersburg TV Tower follow this construction principle. The antenna carrier tapers (diameter per section: 4 meters, 3 meters, 2.6 meters, 1.72 meters and 0.75 meters) between five maintenance bridges to the top. The entire steel structure is painted white and international orange to comply with air safety regulations (similar to the Tokyo Tower and the Tbilisi TV Tower). The weight of the structure is 1900 tonnes and the basement is 1170 metres above the sea level.
Радио хабарларын тарату тарихы
1977 жылы мұнара орнатылғаннан кейін Мәскеу орталық теледидарынан, сондай-ақ Кеңес Одағының басқа республикаларынан түрлі бағдарламаларды қабылдау мүмкін болды. Сол жылдары Армян теледидары таратып отырған бағдарламалардың тәуліктік орташа ұзақтығы он екі сағатқа жетті, оның ішінде екі жарым сағаты түсті, ал оның ішінде төрт сағат отыз бес минут – өз бағдарламалары. Халықтың 96 пайызы бірінші бағдарламаны тамашалады. 1978 жылы Арменияда Орталық теледидардың төртінші арнасын да қабылдауға мүмкіндік туды. 1978 жылы көрермендер жаңалықтарды (25%), музыканы (23%), білім беру бағдарламаларын (13%), балалар мен жасөспірімдерге арналған ойын-сауықтарды (14,5%), саяси (9%) және әскери (6%), спорттық (4%), киноны (3,5%) және басқаларын тамашады. 1978 жылға қарай теледидарлардың саны 500 000-ға жетті, оның 100 000-ы түсті теледидарлар еді. Армян КСР теледидарды кеңінен тарату бойынша Кеңес Одағында екінші орынды иеленді. Телебағдарламалардың ұзақтығы күніне 19 сағатқа жетті. Бағдарламалардың шамамен 50 пайызы түсті, ал 70 пайызы жазылған. Келесі жылдары Армения теледидар көрермендерінің үлесі және бағдарламалар көлемі бойынша Кеңес Одағы республикалары арасында бірінші орынға шықты.
Installation of the tower in 1977 allowed to receive a wide variety of programs from the Moscow Central television, as well as from other Soviet Union republics. In those years the average daily length of programs broadcast by Armenian television reached twelve hours, of which two and a half hours in color, including four hours and thirty five minutes of their own programming. Ninety six percent of the population watched the first program. In 1978 it became possible to also receive the fourth channel of the Central television in Armenia In 1978 the programs watched were news (25%), music (23%), educational (13%), pre adult entertainment (14.5%), political (9%) and military (6%), sport (4%), movies (3.5%) and others. By 1978, the number of TV sets reached 500 000, of which 100 000 were color. Armenian SSR was the second in the Soviet Union with the popularization of TV. The length of TV programs per day reached 19 hours. About 50% of the programs were in color and 70% were recorded. In the subsequent years Armenia became the first of the republics of the Soviet Union by the percentage of the TV audience and the volume of programs.