Кіріспе
Гвимарайн қалашығы (Castelo de Guimarães) – Португалияның солтүстік аймағындағы Гвимаран муниципалитетіндегі маңызды ортағасырлық қамал. Ол 10 ғасырда Момадона Диастың бұйрығымен маврлар мен викингтердің шабуылдарынан монастырды қорғау үшін салынған. Қамал негізінен кеш римдік дәуірде салынған әскери бекініс болып табылады және португал сәулетінің ерте готикалық дәуірінде кеңейтілген. Оның аумағы қалқанға ұқсас пентаграмма пішіндес қабырғалармен белгіленген, оған сегіз тікбұрышты мұнара, әскери алаң және орталық мұнара кіреді. Альфредо Гимараестің жазбаларынан белгілі болғандай, қамалдың негізі римдік құрылыстың орнында салынған, кейін француз үлгісінде қайта жаңартылып, қазіргі қалқан пішіндес түрін алған, орталық ауласы кішірейтіліп, кіру жолдары қиын жағдайға келтірілген. 13 ғасырдың соңындағы қайта жаңарту кезінде, мұнара мен тұрғын үйлер салынған (мүмкін, бұрынғы құрылымдардың үстіне), осыған байланысты бірнеше готикалық ерекшеліктері пайда болған.
The Castle of Guimarães (Castelo de Guimarães), is the principal medieval castle in the municipality Guimarães, in the northern region of Portugal. It was built under the orders of Mumadona Dias in the 10th century to defend the monastery from attacks by Moors and Norsemen. The castle is a military fortification grounded primarily in the late Romanesque period, and elaborated during the early Gothic epoch of Portuguese architecture. Its area is delineated by walls forming a pentagram, similar to a shield, that includes eight rectangular towers, military square and central keep. Originating in the foundations of a Roman structure, from the writings of Alfredo Guimarães, it was later elaborated on the French model, in its current the form of a shield, with reduced central yard and difficult accesses. It includes several Gothic characteristics, owing to its remodelling at the end of the 13th century, when the keep and residences were constructed (possibly over pre existing structures).
Ерте тарих
Гимаранеш – ортағасырлық португал қамалының символы ретінде, португал ұлтының бастауымен байланысты. Алайда, оның құрылысына қатысты кезеңдер мен ұйымдастыру, 10-шы ғасырдан бастап, өте жетілмеген, қазіргі құрылысының көп бөлігі 13-шы ғасырдың екінші жартысындағы қайта құрылыстан кейін қалыптасқан. Оның қабырғаларын және қалдықтарын зерттеу Карлос А. Ф. де Алмейданы, мысалы, қанатты мұнаралар кешкі романдық және ерте готикалық кезеңде салынғанын жариялауға әкелді. 10-шы ғасырдың екінші жартысында Герменгильдо Гонсалвес графының қайтысынан кейін Вимаран (қазіргі Гимаранеш) жері оның қызы Онекаға мұра болып өтті. Графтың жесірі, графша Мумадона Диас, Крейксимирдегі жерін Вимаран жерімен айырбастап, бүгінгі күні Носса Сеньора да Оливейра коллегиясы мен шіркеуі орналасқан жерде монастырь салуды бұйырды (PT010308340007). Кейіннен, монастырдағы дін қызметкерін қорғау үшін графша қамал салуға бұйрық берді. 968 жылдың 4 желтоқсанындағы кодицилде графша қаланы (сол кезде Сан-Мамеде қамалы деп аталған) монастырдағы монахтар мен монахтарды қорғау үшін жаңа ғана салынғанын айтты. 10-шы ғасырдың соңында Диас ағасы Гонсало Мендес, оның қайтысынан кейін жерді иеленді және монастырды қолдау туралы оның тілегін сақтады. Бірақ, Мунионың ұлы Гонсало Муниуз (Мумадона Диас ұлының төртінші ұлы) қала мен қамалға қол жеткізуге тырысты, бірақ сол кездегі отбасының басшысы болған оның ағасы Гонсало бұған кедергі келтірді. Отбасылық шиеленістер Мұмадонаның шөбересі Ордонхо Рамирес қамал мен қаланы алғанда жалғасты, кейіннен оларды қызы Мумадонаға мұра етті, ол Гундемаро Пиниолиз ұлы Фернандо Гундемаризға үйленді. Қала мен қамал ақырында Гонтрода Ордонхеске сатылды, ол Ордонхо Рамирестің екінші қызы және Фернандо Гундемариздің әйелі болды, ол Мендо Фолиенцке үйленген, ол 1045 жылы монастырды дін қызметкеріне сыйлады.
Орта ғасырлар
11 ғасырдың соңында қамал граф Генридің басшылығымен оның резиденциясы ретінде қызмет ету үшін кеңейтіліп, қайта жаңартылды. Жұмыстың іздері кіреберістің жанында табылады және бес қатар үлкен тас қаптамалардан тұрады, олар аркалы қабырғаны құрайды. Бұл қабырға, граниттің тіктеу жерлері арасындағы бастионның бөлігі болған, қабырғалы ауласы бар қамалдың ішінде орналасқан. Бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, қамал жөндеуді қажет етті. Ақсүйек Мумадонаның салған құрылысынан қалғандарының бәрін жоюды шешті, сонымен бірге қамалдың аумағын кеңейтіп, екі кіреберіс қосты. 1139 жылы Португалия Леон Корольдігінен тәуелсіздік алғаннан бастап, шамамен 1200 жылға дейін қамал ресми патшалық резиденциясы болды. Осы резиденцияда 1111 жылы Афонсу Энрикеш дүниеге келді және Портукале графтарының резиденциясы болған қалада өмірін өткізді. Ұзақ жылдар бойы отбасылық жанжалдардан кейін, 1128 жылы Сан-Мамеде шайқасы (осы аттас далада болған) Портукале тәуелсіздігіне және болашақта Португалия болады деген ядроның қалыптасуына әкелді. 13 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында король Дениш қамалдың жаңғыртуын жүргізді, нәтижесінде бүгінгі күнгі түрі пайда болды. Алкайд Мем Мартинс де Васконселос корольдің жағында болып, Инфанте Д. Афонсудың қамалға жасаған шабуылына қарсы тұрды. 1369 жылы Кастилия королі Генрих II Португалияға басып кірді және Гимараеш қамалын қоршады, бірақ қала халқы мен сол кездегі алкайд Гонсалу Паис де Мейраға адал күштер оны жеңді. Бірақ бірнеше жылдан кейін (1385), король Жоау I қаланы қоршады, және Беатристің қолдаушысы, алкайд Айрес Гомес да Силва қамалдың қабырғаларын қорғады. 1383 және 1433 жылдар арасында негізгі кіреберістің екі жағында орналасқан екі мұнараны Португалия королі Жоау I салғызды. 1653 жылы Кортесте Гимараеш қаласының прокурорлары былай деді: "Ең сәнді патшалық қамалы, алкайдтың жалдама ақысына байланысты қирап барады, егер күтім болмаса, толығымен қирап, бұл қаланың зиянына айналады. Сондай-ақ, патшалықтағы ең жақсы қабырғалар жөнделмесе, құлайды, екі мұнара да жөнделмесе, қирап кетеді". Бірақ 1793 жылы Альберту Виейра Брага қаланы қоршап тұрған қабырғалардың қираған халде болуына байланысты "пайдасыз" деп атады. Бұл өзгерістер құрылыстың қорғаныс бекінісі ретінде баяу құлдырауының бастамасы болды. 1836 жылы Гимараеш кеңесі қамалдың бұзылуын қарастырды және жолдарды қайта жабу үшін тастарды пайдалануды жоспарлады. Sociedade Patriótica Vimaranense (Гимараеш патриоттық қоғамы) мүшесі қамалдың бұзылуын қолдады және оның тастарын Гимараеш көшелерін төсеуге ұсынды, өйткені бекініс король Мигел тұсында саяси түрме ретінде пайдаланылған. Алайда бұл ұсыныс қабылданбады. 45 жылдан кейін, 1881 жылдың 19 наурызында "Diário do Governo" (Ресми газет) Гимараеш қамалын Миньо аймағындағы ең ерекше тарихи ескерткіш деп жариялады. 19 ғасырда қамалдың бұзылуынан бас тартқаннан кейін, қамалдың айналасындағы көптеген үйлер, меншіктер мен жатақханалар мемлекеттік меншікке алынды. Қайта жаңғырту жұмыстарының алғашқы әрекеттері 20 ғасырдың ортасында, атап айтқанда 1936 жылы жасалды. 1910 жылы қамал ұлттық ескерткіш деп жарияланды. 1937 жылы Ұлттық ғимараттар мен ескерткіштер жөніндегі бас басқарма қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Құрылыс 1940 жылдың 4 маусымында, қамалдың жүз жылдығына орай қайта ашылды. 1952 жылдың 20 сәуірінде қамал, Сан-Мигель шіркеуі және Браганса герцогтарының сарайын қамтитын арнайы қорғау аймағы құрылды. 1957 жылы Виана Баррето шіркеудің айналасындағы аумақты абаттандыру аясында ауданның жоспарын одан әрі жетілдірді. Қамалға жаңа электр жүйелерін орнату кезінде ортағасырлық құдық табылды. 1992 жылдың 1 маусымында ғимарат 106F/92 жарлығымен Португалияның сәулет мұрасы институтының (IPPA) меншігіне өтті (Diário da República, Série 1A, 126). 2004 жылы қамалдың ішкі аумағында жүргізілген қазба жұмыстары құрылыстардың 10 ғасырға дейін солатынын анықтады.
Сәулет
Гвимараеш қаласының солтүстік шебінде орналасқан, граниттен жасалған кішкентай төбеде жалғыз тұр, және бірнеше жаяу жолдары арқылы қол жетімді шағын орман саябағымен қоршалған. Оңтүстік мұнараның қасында үлкен тастың үстінде Д. Афонсу Энрикештің қола медальоны орналасқан. Жақын жерде, төбеде Сан-Мигель-ду-Каштелу романдық шіркеуі (PT010308340006), Браганса герцогтарының сарайы (PT010308340013) және қаланы қоршаған қабырғаның бір бөліктері (PT010308340016) орналасқан, бұл қабырғалар бастапқыда қамалдың құрамына кірген.