Кіріспе

Британдық редакциялық карикатурист және жазушы Мартин Роусон (15 ақпан 1959 жылы туған) – британдық редакциялық карикатурист және жазушы. Оның жанры – саяси сатира, ал стилі – өткір және графикалық. Ол өзінің туындыларын "көрнекі журналистика" деп сипаттайды. Оның карикатуралары The Guardian және Daily Mirror газеттерінде жиі жарияланады. Ол Tribune, Index on Censorship және Morning Star сияқты басқа да басылымдарға тәуелсіз карикатуралар жасайды. Қазіргі таңда ол Британдық карикатуристер қауымдастығының төрағасы.

Ерте өмір

Роусон бала кезінде асырап алынған, және Лондонның солтүстік-батысындағы Нортвудтағы тәуелсіз «Мерчант Тейлорлар» мектебінде білім алған, одан кейін Кембридж университетіндегі Пемброк колледжінде ағылшын әдебиетін оқыған.

Мансап

1990 жылдардың аяғында Роусон Марк Рэдклиффтің түнгі Радио 1 шоуында «Культ кітаптары» сарапшысы болды, бұл қызметті ол досы Уилл Селфтен кейінге иеленді. Роусонның жеке кітаптарына «Шөл дала» және «Тристрам Шэнди» шығармаларының графикалық бейімделулері кіреді. Оның «Snatches» романы 2006 жылы жарық көрді. Бұл тарих арқылы жасалған комедиялық саяхат, ол «адамзат тарихындағы ең нашар шешімдердің оқиғаларына» баса назар аударады. «Stuff» (2007) – оның келесі романы, ол жартылай автобиографиялық, жартылай отбасының және өсу ортасының тарихы. Ол сондай-ақ «Гордость и предубеждение и зомби» фильмінің титрлік тізбегі үшін түпнұсқа мультфильмдер салды. 2008 жылы ол «Иттер туралы айту: құдайлар, үй жануарлары және адам болу жолы» атты еңбегін жариялады, онда дін – уақыт пен ақшаның толықтай ысырабы екенін, дәл үй жануарларын ұстаған сияқты, айтады. (Атаудың өзі Ричард Докинстің «Құдайдың иллюзиясы» кітабына сілтеме болып табылады.) 2014 жылы «Коалиция кітабы» – мультфильмдер жинағы және коалициялық үкіметтің төрт жылдығы туралы жазбалар Self Made Hero баспасынан жарық көрді. Ол Ұлттық зайырлы қоғамның құрметті мүшесі және Ұлыбритания гуманистерінің белгілі қолдаушысы және басқарма мүшесі. Роусон Кен Ливингстон Лондон мэрі болған кезде Лондонның «Карикатурист лауреаты» болып тағайындалды, ал оның карикатуралары мэрияның «The Londoner» бюллетенінде жарияланды. 2006 жылы Вестминстер университетінен журналистика мамандығы бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды. 2014 жылы Лондон университетінің Голдсмитс колледжінің құрметті стипендиясын иеленді. 2010 жылдың 15 қыркүйегінде Роусон 54 басқа да қоғамдық қайраткермен бірге The Guardian газетінде жарияланған ашық хатқа қол қойып, Рим папасы Бенедикт XVI-ның Ұлыбританияға жасаған мемлекеттік сапарына қарсылығын білдірді. 2013 жылдың маусым айында Роусон құрып бара жатқан түрлерді қорғау жөніндегі «People's Trust for Endangered Species» (PTES) қайырымдылық қорының бесінші сенімдісі болды.

Ричард Шарптың мультфильмі

2023 жылдың 29 сәуірінде Роусон The Guardian басылымында жарияланған карикатурасы үшін Twitter-де кешірім сұрады. Карикатурада Ричард Шарптың антисемиттік деп сынға ұшыраған бейнесі бейнеленген. Роусон Twitter-де: «Мен бүгін Граунның бір карикатурасын ойсыздықпен жасап, үлкен қателік жібердім, сондықтан көп адамның реніші түсінікті. Шын жүректен, шарты жоқ кешірім сұраймын» деп жазды. Кейін Роусон өзінің веб-сайтында толыққанды жауап жариялап, карикатураны жасағандағы ниеттерін түсіндіріп, тудырған ренішке қатты өкініш білдірді. Бастапқы жарияланғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң Guardian газеті Роусонның карикатурасын өз веб-сайтынан алып тастады, себебі: «Бүгін жарияланған карикатура біздің редакциялық стандарттарымызға сай келмейді, сондықтан оны веб-сайтымыздан жойдық». Тарихшы Саймон Себаг Монтефиоре карикатураны «қорқынышты» және «ашық түрде расистік» деп сипаттады. Community Security Trust (CST) қайырымдылық қорының саясат бөлімінің жетекшісі Дейв Рич карикатураның «иудейлерді үлкен, гротесктік ерекшеліктерімен бейнелеудің антисемиттік дәстүріне дәл сәйкес келеді, көбінесе оны ақша және билікпен байланыстырады» деді. Роусон Шарптың еврей екенін білетінін айтып, «Мен оны сурет салғанда оның еврей болуы есімде болған жоқ, себебі бұл оқиғаға немесе оның іс-әрекеттеріне ешқандай қатысы жоқ, және оның сыртқы келбетін стандартты карикатура жасау ережелері бойынша өзгертуде ешқандай рөл атқармады» деді. Осы оқиғалардан кейін Роусон Guardian газетінен ұзақ мерзімді демалысқа шықты (2023 жылдың мамыр айынан тамыз айына дейін). Шілде айында газетте жарияланған пікір мақаласында ол «өте терең, жеңілмейтін ұятқа» толып, «сурет салуға және ешкімді бағалауға моральдық құқығын жоғалтқанын» айтты. Сондай-ақ, ол «Иудей қауымының белгілі және белгісіз өкілдерімен көптеген әңгімелер жүргізіп, осы қорқынышты іс қалай орын алғанын түсінуге көмектесу үшін кешірім сұрап отырғанын» мәлімдеді.

Жеке өмір

Роусон үйленген және екі баласы бар. "Кім кім" анықтамалығында оның қызығушылықтары "тамақ дайындау, ішімдік ішу, ашуланып сөйлеу, атеизм, жануарлар бағы, таксидермия коллекциялау" деп тізілген. Ол Лондон зоологиялық қоғамының (ZSL) қолдаушысы және қоршысы болып табылады, 1991 жылы ұйымның Лондон зообағын жабу жоспарларын тоқтату науқанына белсенді қатысты және содан бері басқару кеңесінде бірнеше рет қызмет етіп келеді.

Саяси көзқарастар

2019 жылдың желтоқсанында Роусон 42 басқа да жетекші мәдениет қайраткерлерімен бірге 2019 жылғы жалпы сайлауда Джереми Корбин басшылығындағы Еңбек партиясын қолдайтын хатқа қол қойды. Хатта: «Джереми Корбин басшылығымен Еңбек партиясының сайлау бағдарламасы жеке пайда мен бірқатар адамдардың мүддесінен гөрі, адамдар мен планетаның қажеттіліктерін басымдыққа қоятын өзгеше жоспар ұсынады» делінген.