Кіріспе

Гарри Тертлдоувтың кітабы. American Empire: Blood and Iron – Гарри Тертлдоувтың «Америка империясы» трилогиясының бірінші кітабы. Бұл «Қаншасы қалды» романы мен «Ұлы соғыс» трилогиясының жалғасы, сондай-ақ «Оңтүстік жеңісі» сериясының бір бөлігі. «Blood and Iron» кітабы «Ұлы соғыс: Жетістіктер» романының соңғы оқиғаларынан кейін болған оқиғаларды қамтиды. Онда 1917 жылдан 1924 жылға дейінгі TL 191 Жердегі оқиғалар баяндалады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ұлы соғыс аяқталды, Америка Құрама Штаттары және оның одақтасы Германия империясы жеңіске жетті. 1862 және 1882 жылдары Конфедерация Штаттарынан екі рет жеңілгеннен кейін, Америка Құрама Штаттары жеңіске жетіп, жылдар бойы өзін қынжырлатқан сол қорлықтардың кекін алды. Конфедерация Штаттарында Джейк Федерстон есімді бұрынғы әскері, фашистік Еркіндік партиясына қосылып, оны Конфедерация үкіметін басып алуды бастау және АҚШ-қа, сондай-ақ "Конфедерацияны арқасынан шапты" деп санайтын топтарға кек алу үшін платформа ретінде пайдаланды: қара оңтүстік тұрғындары, оңтүстік аристократиясы және вигтер партиясы. Ол көп ұзамай партияның жетекшісі болып, жауларына ашулы ветерандарды жіберді. АҚШ-тың консервативті үкіметі және үшінші мерзімге үміткер демократ президент Теодор Рузвельт 1920 жылғы президенттік сайлауда жеңіліске ұшырады. Рузвельт пен вице-президенті Уолтер МакКеннаны, халықтың партиясы – президент Аптон Синклер мен вице-президент Хосея Блэкфордтың социалистік тікелей билеті (конгрессмен Флора Хамбургерге үйленеді) алмастырды. Оңтүстіктен келе жатқан қауіпті елемей, социалистер қорғаныс және әскери күштерді қысқарту есебінен азаматтарының өмірін жақсартуға баса назар аударды. Синклер 1921 жылдың 4 наурызында АҚШ президенті болып инаугурацияланды, бұл социалистік партиядан зор қуаныш тудырды. Кейін 1921 жылы Джейк Федерстон вигтердің Уэйд Хэмптон V және радикалды либералдардың Эйнсворт Лейне қарсылығына қатысты. Федерстон Хэмптонға шамалы айырмамен жеңіліп, бірақ күресуді жалғастыруға шешім қабылдады. 1922 жылдың маусым айында президент Хэмптонды, өкімет басталғанына үш ай өткен соң, Еркіндік партиясының мүшесі Грейди Калкинс өлтірді. Бұл партия мүшелерінің, достарының және одақтастарының осындай үлкен даққа тап болғаннан кейін партиядан жаппай кетуіне әкелді. Бұл кісі өлтіру АҚШ-тан сирек кездесетін қайғылы сезімді тудырып, Конфедерация Штаттарына таңылған ауыр өтемақы төлеуін тоқтатты. Бұл Ұлы соғыс аяқталғаннан бері күйреген инфляциядан зардап шеккен Конфедерация валютасының қайта жандануына үлкен үлес қосты. Халықтың Еркіндік партиясына деген сенімсіздігі және Конфедерацияның жаңадан табылған ақшасының күші, жаңадан тағайындалған виг президенті Бёртон Митчелге қолдау көрсетті. АҚШ социалистері Солтүстік Америкадағы қара нәсілділермен не істеу керектігін де білмейді және Конфедерациядағылардың қиын жағдайын елемейді. Канадада генерал-губернатор Джордж Кастер бұрынғы Доминионды темір қолғаппен басқарады, Манитоба фермері Артур Макгрегор жасаған бірнеше қастандық әрекеттерінен аман қалды. Кастер Макгрегорды фермердің соңғы әрекеті кезінде, Розенфелд, Манитоба арқылы шеру өткізгенде бомбамен өлтірді. Осыдан кейін, жаңа социалистік әкімшіліктің талабымен, соғыс батыры зейнетке шығуға мәжбүр болды. Синклер АҚШ-ты бейбіт күнге қайтаруды мақсат етеді, көршілерімен құрметпен қарым-қатынас жасаса, ешқашан соғыс болмайды деп үміттенеді. Ол 1924 жылы қайта сайлауда жеңіске жету үшін жеткілікті танымал болды – сол жылы Еркіндік партиясы өздерінің сенімді адамынан Мексика азамат соғысына қатысуын бастады (1936-1939 жылдардағы Испания азамат соғысымен салыстырыңыз), онда АҚШ республикалық көтерілісшілерді қолдады, бірақ оның қолдауы Мексика императоры Максимилиан III-ке Конфедерация берген жабдықтау, қару-жарақ және баррельдермен (танктермен) салыстырғанда шектеулі болды.

Әдеби мәні және қабылдануы

Питер Канон Publishers Weekly журналындағы шолуында: «Тарихи процестердің қалай дамып жатқанын көру – осы романның басты қызығушылығы. Оқырмандар біздің тарихымызда не болғанын білген соң, басқаша шешімдердің қандай нәтижелерге әкелетінін ойлап көруге ниетті болады». Дон Д'Аммасса Science Fiction Chronicle журналына жазған мақаласында бұл кітапты соңғы үш кітаптан гөрі қызықтырақ деп тапты, себебі «Тортулда өзінің кейіпкерлерімен және оқиғалардың себептерімен көбірек уақыт өткізеді, әскери қақтығыстарға тоқталмайды».