Шахматта патшайымды құрбан ету – тактикалық немесе позициялық артықшылықтар үшін ең күшті фигурадан бас тарту. Андерсеннің мәңгілік ойынындағы мысал қарастырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шахматта патшайымды құрбан ету – 1988 жылғы қысқа фильм.
In chess, the sacrifice of a queen
the 1988 short film
Шахматта патшайымды құрбан ету – ең күшті фигураны тактикалық немесе позициялық артықшылық сияқты бірнеше пайдаға бағыштайтын қадам.
In chess, a queen sacrifice is a move that sacrifices a queen, the most powerful piece, in return for some compensation, such as a tactical or positional advantage.
Андерсен мен Киерицкий 1851 жылы
Адольф Андерсеннің "Өлсіз ойын" атты атақты ойынында ақтардың соңғы шахмат комбинациясының бір бөлігі ретінде патшайым құрбандыққа берілді. Диаграммадағы жағдайда Андерсен 22. Qf6+! жүрісімен патшайымын құрбан етіп, қараның атын ығыстырды: ойын 22...Nxf6 23. Be7# деп жалғасты. Бұл – жалған патшайым құрбандығы, себебі құрбандық нәтижесінде бір ғана жүрістен кейін шахмат мат болды. Ақтар шахмат қоя алды, өйткені оның жеңіл пішіндері қара патшаның төңірегіне жиналған, ал қараның пішіндері дамымаған немесе ақтардың позициясында тұтқындалып, қорғануға мүмкіндік таппады.
A celebrated game by Adolf Anderssen, the Immortal Game, featured a queen sacrifice as part of White's final mating combination. In the diagram position Anderssen gave up his queen with 22. Qf6+! to deflect Black's knight: the game continued 22 Nxf6 23. Be7#. This is an example of a sham queen sacrifice, as the sacrifice resulted in checkmate only one move later. White was able to mate since his minor pieces were clustered around the Black king, while Black's pieces were either undeveloped or trapped in the white camp and so unable to defend.
Андерсен Дюфренге қарсы 1852
Андерсеннің тағы бір атақты ойыны, "Evergreen Game" деп аталатын ойында, Андерсен қайтадан ханымын мат комбинациясына құрбан етті, 21...Qxd7+!! қозғалысын жасады. Ойын былай жалғасты: 21...Kxd7 22. Bf5+ Ke8 23. Bd7+ Kf8 24. Bxe7#. Бұл ойын да патшайымды құрбан етудің тағы бір мысалы. Қара ойыншы аққа мат қоюға жақын болғанымен, корольді қорғау бойынша оның қорғанысы нашар болды, сондықтан ақ ойыншы мат қойды.
In another celebrated game by Anderssen, the Evergreen Game, Anderssen once again sacrificed his queen for a mating combination, playing 21. Qxd7+!!. The game continued 21 Kxd7 22. Bf5+ Ke8 23. Bd7+ Kf8 24. Bxe7#. The game is another example of a sham queen sacrifice. Although Black is on the verge of checkmating White, his defences around his king are weak, so White was able to mate.
Пильник пен Решевский арасындағы соғыс, 1942 жыл
Кейде ферзьді құрбан ету тең ойнау мүмкіндігін тудыру үшін қолданылады. Мұнда Герман Пилник (ақ) үш піяда кем қалған ойын соңында қорғанып тұр, бірақ Qf2! қозғалысын жасады, ал Самуил Решевскийдің (қара) жақсырақ ойнар мүмкіндігі болмады – Qxf2 пат.
A queen sacrifice can sometimes be used as a resource to draw. Here Hermann Pilnik (White) is defending an endgame three pawns down, but played Qf2!, when Samuel Reshevsky (Black) had nothing better than Qxf2 stalemate.
Карлсен Карякинге қарсы, 2016 жыл
2016 жылғы Әлем шахмат чемпионатында Магнус Карлсен Сергей Карякинды соңғы тай-брейк ойынында патшайымды құрбан ете отырып жеңді: 50. Qh6+!!. Патшайымды қайсысымен алса да, келесі жүрісте мат болады: 50... Kxh6 51. Rh8# немесе 50... gxh6 51. Rxf7#.
In the World Chess Championship 2016, Magnus Carlsen defeated Sergey Karjakin in the final tie break game with the queen sacrifice 50. Qh6+!!. Either way the queen is captured, there is mate on the next move: 50 Kxh6 51. Rh8#, or 50 gxh6 51. Rxf7#.
Басқа да танымал ойындар
Опера ойынында Морфи өзінің патшайымын соңғы құрбандық ретінде берді, нәтижесінде шах пен мат қойды. Алтын монеталар ойынында Маршаллдың соңғы жүргізілісі патшайымды үш түрлі фигурамен ұстап алуға болатын қалпына қойды, кез келген ұстау жеңіске алып келіп, аңыз бойынша алтын монеталардың шашырауына себеп болды. Эдвард Ласкер мен Джордж Алан Томас арасындағы достық ойында Ласкер атақты патшайымды құрбан етіп, қара патшаны ақ патшаның бірінші қатарына қадам басқа мәжбүр етті, онда шах пен мат қойылды. Филидордың мұрасы – патшайымды құрбан ету арқылы жасалған тұншықтырып өлтіру. 1966 жылы Бент Ларсен өзінің патшайымын құрбан етіп, әлем чемпионы Тигран Петросянды жеңді. 2020 жылы Chess.com сайтында өткен блиц ойынында бразилиялық гроссмейстер Луис Пауло Супи әлем чемпионы Магнус Карлсенді жеңу үшін патшайымды құрбан етті. Бұл партия кейіннен «Бразилиялық өлмейтін» деп аталды.
In the Opera Game, Morphy gave his queen in a final sacrifice in order to mate. In the Gold Coins Game, Marshall's final move placed the queen on a square where it could be captured by three different pieces, with any capture leading to victory, triggering a shower of gold coins according to legend. In a friendly game between Edward Lasker and George Alan Thomas, Lasker found a celebrated queen sacrifice which forced the black king on a march to White's first where it was mated. Philidor's Legacy refers to a smothered mate involving a queen sacrifice. In a whirlwind of tactics, Bent Larsen sacrificed his queen to defeat World Champion Tigran Petrosian in 1966. In an blitz Chess. com game played in 2020, Brazilian grandmaster Luis Paulo Supi used a queen sacrifice to defeat World Champion Magnus Carlsen. The match was subsequently named "the Brazilian Immortal".