Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пальма түрлері
Species of palm tree
Мауриция флексуоза, мориче пальмасы, ите пальмасы, ита, бурити, мурити, мирити (Бразилия), канангучо (Колумбия), морете немесе ахо (Эквадор) немесе агуаже (Перу) деп аталатын пальма ағашы. Ол тропикалық Оңтүстік Америкадағы батпақтар мен басқа ылғалды жерлерде және олардың маңында өседі. Мауриция флексуоза ағашы биіктігі 35 метрге жетеді. Үлкен жапырақтары дөңгелек тәжін құрайды. Гүлдері сарғыш түсті және желтоқсаннан сәуірге дейін гүлдейді. Желтоқсаннан маусымға дейін пісетін жемісі қазтастың түсіне жақын, жылтыраған қабыршақтармен қапталған. Сары еті қатты, сопақ пішінді жаңғақты жауып тұрады. Тұқымдары суда жүзіп, осы арқылы пальма көбейеді. Табиғи популяцияларда ағаштар өте тығыз орналасқан.
Mauritia flexuosa, known as the moriche palm, ité palm, ita, buriti, muriti, miriti (Brazil), canangucho (Colombia), morete or acho (Ecuador), or aguaje (Peru), is a palm tree. It grows in and near swamps and other wet areas in tropical South America. Mauritia flexuosa, a tree, can reach up to in height. The large leaves form a rounded crown. The flowers are yellowish and appear from December to April. The fruit, which grows from December to June, is a chestnut color and is covered with shiny scales. The yellow flesh covers a hard, oval nut. The seeds float, and this is the means by which the palm tree propagates. In natural populations, the tree reaches very high densities.
Жемістер
Мориче пальмасының жемісі ("морете" деп Эквадордың Ориенте аймағында аталады) жеуге жарамды және шырын, джем, балмұздақ, ашытылған "шарап", десерттер мен жеңіл тамақтар жасауға қолданылады. Перуде күніне 50 тоннадан астам жинау қажет. Мұнайы қызғылт түсті болып келеді және оны былғары мен теріге бояу үшін пайдаланады. Батана майы, сонымен қатар Мауриция флексуозадан алынады, көп мақсатты қолданысқа ие ұқсас майлы экстракт болып табылады.
Moriche palm fruit ("morete" in the Oriente of Ecuador) is edible and used to make juice, jam, ice cream, a fermented "wine", desserts and snacks, requiring harvesting of more than 50 tonnes per day in Peru. The oil has a reddish color used as ink on hides and skins. Batana oil, also derived from Mauritia flexuosa, is a similar oil extract with multi purpose use.
Экология
Бұл ағаш көптеген жануарлар үшін маңызды; қызылбелді ара, күкіртті ұшқыр және морише ориолы сияқты бірнеше құс түрлері оны ұя салу мен тамақтану үшін пайдаланады. Тапирлер, пекарийлер, балықтар мен маймылдар оның жемісіне тәуелді. Александр фон Гумбольдт 1800 жылы Венесуэланың Льянос аймағынан өте келе бұл ағашты және оның құрамындағы экожүйені жазбаға алды. Ол "бір ғана өсімдіктің қаншама нәрсеге байланысты екенін таңғалып көрді". Ол оны "өмір ағашы" деп атады және оны, негізінен, түйінді түр ретінде сипаттады, бірақ бұл ұғымды 1969 жылға дейін Роберт Т. Пейн нақты анықтамады.
This tree is important to many animal species; several bird species, such as the red bellied macaw, sulphury flycatcher, and moriche oriole, use it for nesting and food. Tapirs, peccaries, fish and monkeys depend on the fruit. Alexander von Humboldt documented the tree and the ecosystem it supports in 1800 when traveling through the Llanos region of Venezuela. He "observed with astonishment how many things are connected with the existence of a single plant." He called it the "tree of life" and essentially described it as a keystone species although the concept would not be explicitly defined until 1969 by Robert T. Paine.
Әр түрлі
Бразилияның астанасы Бразилиа орналасқан Федералды округінің үкіметі Паласио-ду-Бурити ("Бурити сарайы") деп аталады. Ғимараттың қарсы бетінде фонтандар мен қала шетінен алынып, қайта отырғызылған жалғыз морише пальмасы бар алаң орналасқан. Бұл түр Бразилияның орталық бөлігінде кең таралған серрадо өсімдіктерінің әдеттегі белгісі болып табылады.
The government of the Federal District – the Brazilian state where the country's capital, Brasília, is located – is called Palácio do Buriti ("Buriti Palace"). Across the street from the building is a square with fountains and a single moriche palm tree, which was taken from the outskirts of the city and replanted there. The species is a common feature of the cerrado vegetation that predominates in central Brazil.