Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
SS офицері (1913–1980)
SS officer (1913–1980)
Хайнц Линге (23 наурыз 1913 – 9 наурыз 1980) – нацистік Германияның басшысы Адольф Гитлердің жеке қызметшісі болған және тарихи оқиғаларға өте жақын куәгер болған неміс SS офицері. Линге 1945 жылғы 30 сәуірде Гитлер Фюрербункерде өз-өзіне қол жұмсаған кезде қасында болды. Линге Гитлерге он жыл қызмет еткені сол күні аяқталды. Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Линге он жыл Совет тұтқынында болды. 2009 жылы Skyhorse баспасында жарық көрген «Соңына дейін Гитлермен» атты естелігінде Линге «Гитлердің үй шаруасының барлық мәселелеріне жауапты болды» деп жазады. Соғыстың ауыр жағдайларына қарамастан, Линге Гитлерді «жақсы көретіндей» сипаттаған, бірақ Гитлер басшы ретінде «болжамсыз және талапкер» болып әрекет еткен.
Heinz Linge (23 March 1913 – 9 March 1980) was a German SS officer who served as a valet for the leader of Nazi Germany, Adolf Hitler, and became known for his close personal proximity to historical events. Linge was present in the Führerbunker on 30 April 1945, when Hitler committed suicide. Linge's ten year service to Hitler ended at that time. In the aftermath of the Second World War in Europe, Linge spent ten years in Soviet captivity. According to his memoir, titled With Hitler to the End and published by Skyhorse in 2009, "Linge was responsible for all aspects of Hitler’s household". Despite the circumstances of the war, Linge's portrayal of the Führer has been described as "affectionate", although Hitler as a supervisor acted in a manner "unpredictable and demanding".
Ерте өмір және білім
Линге Германияның Бремен қаласында дүниеге келген. 1933 жылы СС-ке қосылғанға дейін ол кірпіш қалаушы болып жұмыс істеген. Ол Гитлердің жеке күзетшілер тобы Лейбстандарте СС Адольф Гитлер (LSSAH) құрамында қызмет етті. 1934 жылы, Берхтесгаден қаласының жанындағы Оберзалцбергтегі Гитлердің резиденциясын күзеткен No. 1 күзет бөлімінің құрамында болған кезде, Линге Рейхс канцлерлік кеңсесінде қызмет етуге іріктелді. Соғыс аяқталған кезде ол СС Obersturmbannführer (лейтенант-полковник) шеніне жетті.
Linge was born in Bremen, Germany. He was employed as a bricklayer prior to joining the SS in 1933. He served in the Leibstandarte SS Adolf Hitler (LSSAH), Hitler's bodyguard. In 1934, when he was part of No. 1 Guard to Hitler's residence on the Obersalzberg near Berchtesgaden, Linge was selected to serve at the Reich Chancellery. By the end of the war, he had obtained the rank of SS Obersturmbannführer (lieutenant colonel).
Гитлер үшін қызметшісі
1935 жылғы 24 қаңтарда Линге Гитлердің жеке қызметшісі болып тағайындалды. Ол сол кездегі үш қызметшінің бірі еді. 1939 жылдың қыркүйегінде Линге Карл Вильгельм Краузені Гитлердің бас қызметшісі ретінде ауыстырды. Линге Берлиндегі Рейх канцеляриясында, Берхтесгадендегі Гитлердің резиденциясында және Растенбургтегі Вольфсшанцеде қызмет етті. Ол күнделікті жұмысы Гитлерді әр күні сағат 11:00-де ояту және таңғы газеттер мен хабарламаларды ұсыну екенін айтты. Содан кейін Линге оны жазу құралдарымен және көздіктермен жатқанда оқу үшін қамтамасыз ететін. Гитлер секундомермен уақытты өлшеп киінетін, ал Линге "төреші" рөлінде болды. Ол таңертең шай, печенье және алма жеп, сағат 14:30-да вегетариандық түскі ас тамақтанды. Кешкі ас сағат 20:00-де, көбінесе бірнеше қонақтармен бірге өткізілетін. Гитлердің жеке қызметшісі ретінде Линге Гитлердің жеке қауіпсіздігін қамтамасыз ететін Фюрербеглайткоманданың құрамында болды. 1944 жылға қарай ол Гитлердің жеке қызметкерлері штабының басшысы да болды. Гитлердің барлық саяхаттарына бірге ілесуден басқа, ол тұру орындарына жауапты болды; барлық қызметшілер, асханашылар, аспазшылар, кейтеринг қызметкерлері және үй қызметшілері Лингеге бағынышты болды.
On 24 January 1935, Linge was chosen to be a valet for Hitler. He was one of three valets at that time. In September 1939, Linge replaced Karl Wilhelm Krause as chief valet for Hitler. Linge worked as a valet in the Reich Chancellery in Berlin, at Hitler's residence near Berchtesgaden, and at Wolfsschanze in Rastenburg. He stated that his daily routine was to wake Hitler each day at 11:00 AM and provide morning newspapers and messages. Linge would then keep him stocked with writing materials and spectacles for his morning reading session in bed. Hitler would then dress himself to a stopwatch with Linge acting as a "referee". He would take a light breakfast of tea, biscuits and an apple and a vegetarian lunch at 2:30 PM. Dinner with only a few guests present was at 8.00pm. As Hitler's valet, Linge was also a member of the Führerbegleitkommando which provided personal security protection for Hitler. By 1944, he was also head of Hitler's personal service staff. Besides accompanying Hitler on all his travels, he was responsible for the accommodations; all the servants, mess orderlies, cooks, caterers and maids were "subordinate" to Linge.
Берлин 1945 жыл
Линге 1945 жылы Берлиндегі рейхс-канцелярия мен фюрер-бункерге көшіп келген көптеген сарбаздардың, қызметшілердің, хатшылардың және офицерлердің бірі болды. Ол Гитлердің бас қызметшісі және протокол қызметкері болып тағайындалды. Берлин шайқасы кезінде ол Гитлердің өмірінің соңғы күндерін жақыннан көргендердің бірі еді. Ол сонымен қатар Гитлердің жеке әскери ордері болды. Линге Гитлерге хабарламалар жеткізіп, адамдарды Гитлермен кездесуге алып кірді. 23 сәуірде Гитлердің жеке дәрігері Теодор Морелл Берлиннен кеткеннен кейін Линге мен доктор Вернер Хаас Гитлерге қалдырылған дайын дәрі-дәрмекті берді. 30 сәуірде Ева Браунмен бірге өзін-өзі өлтіруден екі күн бұрын Гитлер өзінің өзін-өзі өлтіру жоспарын Лингеге айтты. Ол Лингеге олардың денелерін жамылғыға орап, баққа апарып өртеуді тапсырды. Ева Браунмен үйленгеннен кейін Гитлер өмірінің соңғы түнін төсегінде ұйықтамай, толық киініп жатты. 30 сәуірде Гитлер хатшыларымен соңғы рет түскі ас ішті. Ас ішкеннен кейін Линге Ева Браунмен қысқаша сөйлесті. Ол оның әлсіз көрінісін және ұйықтамағанын айтты. Ол оған қызметі үшін алғыс айтты. Содан кейін Гитлер өзінің барлық қызметшілері мен қол астындағы адамдарымен қоштасты. Содан кейін Гитлер сағат 15:15-те кабинетіне барды. Линге жеке сұрағанда, Гитлер өзін-өзі атып өлтіретінін айтты және Линге не істеу керектігін білді. "Менің денеме орыстардың қолы тимеуі керек", - деді Гитлер Лингеге, "олар Мәскеуде менің денеме тамаша жасайды және оны балауызға қояды". Сонымен қатар, ол қашып шығуға бұйрық берді; Линге топтардың біріне қосылып, батысқа қарай өтуге тырысу керек еді. Линге не үшін күресу керектігін сұрады, Гитлер: "Келесі адам үшін" деп жауап берді. Содан соң Линге салют айтып, кетіп қалды. 1974 жылғы "The World at War" эпизодында Линге мен Гитлердің хатшысы Траудл Юнге Гитлердің бункердегі соңғы минуттарын сипаттады. Линге Гитлер әйелімен бірге бункердегі жеке бөлмеде өз-өзіне қол жұмсағанын айтты. Ол Гитлердің жеке кабинетіне кіргенін есіне түсірді, кенеттен оқ атылған дыбысты естігеннен кейін ол Гитлер мен Браунның денесін тапты. Гитлер оң жақ жақыннан өзін атып өлтірген. Браун Линге цианид уыты болған нәрсені ішкен деп болжады. Гитлер мен Браунның өз-өзіне қол жұмсауынан кейін олардың денелері баспалдақпен жерге және бункердің апаттық шығу жолы арқылы рейхс-канцелярияның артындағы баққа көтерілді, онда олар бензинмен шашылды. Бензинді тұтандырудың алғашқы әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін, Линге бункерге қайта кіріп, қалың қағаздар орамасын алып келді. Мартин Борман қағаздарды жағып, отты денелерге лақтырды. Екі дене отқа өртенгенде, Борман, Линге, Отто Гюнше, Жозеф Геббельс, Эрих Кемпка, Питер Хёгл, Эвальд Линдлофф және Ханс Райсер сияқты кішкентай топ бункердің есігінің ішінде тұрып, қолдарын көтеріп салют жасады. Сағат 16:15-те Линге СС-тің Унтерштурмфюрері Хайнц Крюгер мен СС-тің Обершарфюрері Вернер Швидельге Гитлер кабинетіндегі кілемді өртеп жіберуге бұйрық берді. Екі адам қанға боялған кілемді алып тастап, оны баспалдақпен жоғары көтеріп, сыртқа, Канцелярияның бағына алып барды. Кілем жерге қойылып, өртеліді. Түстен кейін совет әскерлері рейхс-канцелярияның ішіндегі және айналасындағы аумақты бомбалады. СС күзетшілері денелерді өртеп жіберу үшін қосымша бензин құюға арналған банкаларды алып келді, ол сағат 16:00-ден 18:30-ға дейін жалғасты. Кейінірек Линге Гитлердің басқа да жеке заттарын өртеп жібергенін, ал СС күзетшісі өртелген денелерді снарядтар кратеріне көмуді қадағалап отырғанын жазды. Линге 1 мамыр 1945 жылы таңертеңгі сағаттарда фюрер бункерінен соңғылардың бірі болып шықты. Ол Эрих Кемпкамен бірікті. Кейіннен Линге See Strasse маңында тұтқындалды. Бірнеше күннен кейін оның жеке басы ашылғаннан кейін, екі совет офицері Лингеді пойызбен Мәскеуге алып барды, онда оны танымал Любянка түрмесіне тастады.
Linge was one of many soldiers, servants, secretaries, and officers who moved into the Reich Chancellery and Führerbunker in Berlin in 1945. There he continued as Hitler's chief valet and protocol officer and was one of those who closely witnessed the last days of Hitler's life during the Battle of Berlin. He was also Hitler's personal military orderly. Linge delivered messages to Hitler and escorted people in to meet with Hitler. In addition, after Hitler's personal physician Theodor Morell left Berlin on 23 April, Linge and Dr. Werner Haase administered to Hitler the prepared medicine which had been left behind. Two days before committing suicide on 30 April with Eva Braun, Hitler confided his suicide plan to Linge. He asked Linge to have their bodies wrapped in blankets and taken up to the garden to be cremated. Following his marriage to Eva Braun, Hitler spent the last night of his life lying awake and fully clothed on his bed. On 30 April, Hitler had a last midday meal with his secretaries. After the meal, Linge spoke briefly with Eva Braun. He described her as looking pale and of having had little sleep. She thanked him for his service. Hitler then said farewell to each of his servants and subordinates. Thereafter, Hitler retired to his study at 3:15 p. m. There, Linge privately asked Hitler his orders. Hitler said that he was going to shoot himself and Linge knew what he had to do. "You must never allow my corpse to fall into the hands of the Russians", Hitler told Linge, "they would make a spectacle in Moscow out of my body and put it in waxworks". Further, he had given the order to break out; Linge was to join one of the groups and try to get to the west. Linge asked for what they should now fight and Hitler replied, "For the coming man". Linge then saluted and left. In a 1974 episode of The World at War, Linge and Hitler's secretary, Traudl Junge, describe Hitler's last minutes in the bunker. Linge explains that Hitler and his wife committed suicide in Hitler's private room in the bunker. He recalled how he went into Hitler's private study after hearing a sudden bang and found that Hitler and Braun were dead. Hitler had shot himself in the right temple. Braun had taken what Linge concluded must have been cyanide poison. After the suicides of Hitler and Braun, their corpses were reportedly carried up the stairs to ground level and through the bunker's emergency exit to the garden behind the Reich Chancellery, where they were doused with petrol. After the first attempts to ignite the petrol did not work, Linge went back inside the bunker and returned with a thick roll of papers. Martin Bormann lit the papers and threw the torch onto the bodies. As the two corpses caught fire, a small group, including Bormann, Linge, Otto Günsche, Joseph Goebbels, Erich Kempka, Peter Högl, Ewald Lindloff, and Hans Reisser, raised their arms in salute as they stood just inside the bunker doorway. At around 16:15, Linge ordered SS Untersturmführer Heinz Krüger and SS Oberscharführer Werner Schwiedel to roll up the rug in Hitler's study to burn it. The two men removed the blood stained rug, carried it up the stairs and outside to the Chancellery garden. There the rug was placed on the ground and burned. On and off during the afternoon, the Soviets shelled the area in and around the Reich Chancellery. SS guards brought over additional cans of petrol to further burn the corpses, which lasted from 16:00 to around 18:30. Linge later wrote that he burned other personal effects of Hitler's while an SS bodyguard oversaw the burial of the burnt bodies in a shell crater. Linge was one of the last to leave the Führerbunker in the early morning hours of 1 May 1945. He teamed up with Erich Kempka. Linge was later captured near See Strasse. Several days later, after his identity was revealed, two Soviet officers escorted Linge by train to Moscow where he was thrown into the notorious Lubyanka Prison.
Кейінгі өмір және өлім
Линге он жыл Совет тұтқынында болып, 1955 жылы босатылды. Тұтқында болған кезінде Линге мен Гюнше Гитлердің өліміне қатысты мән-жайлар туралы Совет Халық Комиссариатының Ішкі Істер жөніндегі органы (НКВД; кейін Ішкі Істер Министрлігі; МВД) тарапынан тексерілді. Совет НКВД қызметкерлері 1949 жылдың 30 желтоқсанында Иосиф Сталинге бір досье ұсынды. Бұл есеп 2005 жылы «Гитлер кітабы» деген атпен жарияланды. Линге 1980 жылы Батыс Германияның Гамбург қаласында қайтыс болды. Оның «Гитлермен соңына дейін» атты естеліктері 2009 жылдың шілдесінде Лондонның Frontline Books Skyhorse Publishing, Inc. баспасынан, «Гитлерді өлтіру» кітабының авторы, тарихшы Роджер Мурхаус жазған кіріспемен жарық көрді.
Linge spent ten years in Soviet captivity and was released in 1955. During the imprisonment, Linge and Günsche were interrogated by the Soviet People's Commissariat for Internal Affairs (NKVD; later superseded by the Ministry of Internal Affairs; MVD) about the circumstances of Hitler's death. A dossier was edited by Soviet NKVD officers and presented to Joseph Stalin on 30 December 1949. The report was published in 2005 as The Hitler Book. Linge died in Hamburg, West Germany in 1980. His memoir, With Hitler to the End, was published by Frontline Books Skyhorse Publishing, Inc. of London in July 2009 with an introduction by historian Roger Moorhouse, author of Killing Hitler.
Фильмдердегі бейнелеулер
Линге 2004 жылы Оливер Хиршбигельдің "Құлау" (Downfall) атты неміс фильмінде актер Томас Лимпинзель бейнелейді. Ханс Юрген Сибербергтің "Гитлер: Германиядан фильм" (1977) фильмінде оны Хеллмут Ланге сомдайды. 1971 жылы Шығыс блогының бірлесіп түсірген "Азаттық V: Соңғы шабуыл" фильмінде оның рөлін Шығыс Германия актері Отто Буссе ойнайды.
Linge is portrayed by actor Thomas Limpinsel in Oliver Hirschbiegel's 2004 German film Downfall. In Hans Jürgen Syberberg's Hitler: A Film from Germany (1977), he is played by Hellmut Lange. In the 1971 Eastern Bloc co production Liberation V: The Final Assault, he was portrayed by East German actor Otto Busse.