Кіріспе

Техас Республикасының бірінші ледиі (1819–1867)

Маргарет Лия Хьюстон (1819 жылдың 11 сәуірі – 1867 жылдың 3 желтоқсаны) – күйеуі Сэм Хьюстонның Техас Республикасының президенті ретінде екінші мерзімінде Техас Республикасының бірінші ледиі болған. Олар республика президенті ретіндегі оның екі кезексіз емес мерзімінің біріншісінен кейін танысты және ол Техас Республикасы Конгресінің өкілі болған кезде үйленді. Ол оның үшінші әйелі болды және ол қайтыс болғанға дейін онымен бірге болды. Ол Алабамадағы жақын туыстардан құралған отбасынан шыққан, олардың көпшілігі ол саяси және әскери данышпан болған, Теннесси мен Техаста танымал саясаткер болған және Техас революциясы кезінде Сан-Хасинто шайқасында жеңіске жеткен адамға үйленген соң Техасқа көшіп келді. Олардың сегіз баласы болды, олардың көпшілігін ол саясатпен айналысып жүргенде дүниеге әкелді. Оның анасы Нэнси Лия олардың өмірінде үнемі болды, балаларға көмектесті, шаруашылықты басқарды және әрқашан қаржылық көмек немесе уақытша баспана берді. Техастағы туыстарының көмегімен Маргарет күйеуін ішімдік пен дөрекі сөздерден бас тартуға көндірді. Ол әйелінің имандылығына сенді және оның ықпалымен, бұрын Накогдочесте католик болып суға батырылғаннан кейін, баптист дініне ауысты. Техастың АҚШ-қа қосылуынан кейін Сэм Хьюстон 13 жыл бойы Вашингтонға АҚШ сенаторы ретінде сапарлап тұрды, ал Маргарет Техаста қалып, балаларын өсірді. Ол штат губернаторы болып сайланғанда, Маргарет Техас штатының бірінші ледиі болды және соңғы баласына жүкті болды. Оның қызметі Азамат соғысының алдында болды, сол кезде штат АҚШ-тан бөлініп шығу туралы дау-дамаздан қиын жағдайға түсті, ал күйеуі Техастың бөліну туралы жарлығын тоқтатуға тырысты. Оның өміріне қастандық жасауға әрекет жасалды және ашулы халық губернатордың резиденциясының жанындағы көшелерде жиналды. Ол отбасының қауіпсіздігі үшін қорқып өмір сүрді, себебі үкімет тарапынан қорғау көрсетілмеді. Күйеуі Конфедерацияға адалдық серт беруден бас тартқаны үшін Техас сецессиялық конвенциясымен қызметтен алынды. Маргарет соғыс кезінде ана болды, оның үлкен ұлы Конфедерация армиясына қосылды және Шило шайқасында тұтқынға алынды. Күйеуі соғыс аяқталғанға дейін қайтыс болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Сэм Хьюстоннің мұрасын сақтап, оның құжаттарын сенімді биографқа ашты. Сары қызылшадан қайтыс болғаннан кейін, төрт жарым жыл өткен соң, Маргаретті Хантсвиллдегі қоғамдық зиратқа жұбайымен бірге жерлеуге мүмкін болмады, себебі ластану қаупі болды, сондықтан оны жеке меншіктегі анасының қасына жерледі.

Ерте өмір

Маргарет Моффетт Лия 1819 жылғы 11 сәуірде Алабама штатының Перри округінде баптистер отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Темпл Лия шіркеу дьяконы және Алабама баптистері конвенциясының қазынашысы болды, ал анасы Нэнси Моффетт Лия конвенция құрылғандағы жалғыз әйел делегаты болды. Маргарет алты баланың бесіншісі еді, оның ішінде ағалары Мартин, Генри Клинтон және Вернал, үлкен әпкесі Варилла және кіші әпкесі Антуанетта бар. Лияның мақта шаруашылығы Моффетт отбасының мұрасынан алынған қаржыға сатып алынған және оны Нэнси басқарды. 1834 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол бес құлды мұра етті: Джошуа, Элиза, оның сүйіктісі Вианна, Шарлотта және Джексон. Үлкен Лия балалары Темплдің өлімінен бұрын үйленген, бірақ Вернал, Маргарет және Антуанетта жесір Нэнсиді Марион қаласындағы ұлы Генридің үйіне көшкен кезде бірге ертіп жүрді. Ол білім беру мекемелерінің кеңесінде отырған, 1836 жылы Алабама штатының сенатына сайланған тәжірибелі адвокат еді. Маргарет профессор Маклин мектебінде оқыды, сондай-ақ Джадсон әйелдер институтына қабылданды. Бұл институт баптистер тарапынан құрылған, онда жас әйелдерге сол заман мен орын үшін қабылданған мақсаттарға, яғни "тігіс шеберлігі, би, сурет салу және қаламгерлік" үйретілді. Баптистердің дінтануы мен миссионерлік жұмысына айрықша мән берілді. Ол өлеңдер жазып, романтикалық романдар оқыды, сонымен қатар гитара, арфа және фортепианода шеберлікке жетті. 19 жасында пастор Питер Кроуфорд оны Мариондағы Силоам баптистік шіркеуінде крещение рәсімінен өткізді, сол кезде жас қыз "білімді, жақсы таныс және терең діндар" деп есептелді.

Неке

Сэм Хьюстон Техасқа көшіп келгенге дейін кәсіби заңгер және саяси жетістіктерге қол жеткізген адам еді. Теннессиде ол АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі және губернатор болған. Сан-Хасинто шайқасындағы жеңісі оны Техаста батыр ретінде танымал етті. 1838 жылдың желтоқсанының басында Техас Республикасының президенті ретінде алғашқы мерзімін аяқтағаннан кейін ол Либертидегі кеңсесінде заңгерлікпен айналысуын жалғастырды. 1839 жылдың басында ол Мобилге (Алабама штаты) Sabine City Company компаниясының серіктесі ретінде келді, бүгінгі күні Сабин Пасс деп аталатын елді мекенді дамыту үшін инвесторлар іздеді. Мартин Лиа арқылы ол Антуанеттаның күйеуі Уильям Бледсомен танысты, ол бай бизнесмен еді және Нэнси Лианы мүмкін инвестор ретінде ұсынды. Мартиннің үйінде өткен бақша кешінде Хьюстон Маргаретпен алғаш рет кездесті. Олардың бір-біріне тартылуы бірден сезілді. Нэнси Хьюстонның жер сату туралы ұсынысынан әсерленді, бірақ оның қызына деген қызығушылығы оған ұнамады. Ол және отбасының басқа мүшелері оның 26 жасқа үлкен екені және екі рет үйленгені, сондай-ақ ішімдікке құмар, дөрекі сөздерге бейім екеніне алаңдады. 1839 жылдың жазында Маргарет пен Хьюстон бірнеше апта бойы хат алмасып, ол оған өзінің суреті салынған брошканы сыйлады. Отбасының қарсылығын басу үшін Хьюстон бірнеше апта Алабамадағы Лиа үйінде болды. Қыркүйек айында Техаста болмаған кезде Сан-Огюстин округінің жақтастары оны Техас Республикасы Өкілдер палатасына сайлады. Ерлі-зайыптылардың араласқандығы туралы жаңалық газеттерде жарияланғанда, Лиалар ғана емес, көптеген адамдар күмәнмен қарады. Техастағы таныстары оның жеке өмірімен жақсы таныс еді және оның әйелі Элиза Алленнен (Гатлин, Теннесси штаты) жақында ғана ажырасқанын білді. 1829 жылғы ажырасу туралы бастапқы құжаттар жоғалып, тіркелмеген; Хьюстон 1837 жылға дейін бұл туралы білмеді, сондықтан ажырасуын аяқтау үшін дереу құжаттарды тапсырды. Ол Техастағы Анна Рагуетке үйленуді жоспарлаған, бірақ ол оның досы Ирионды таңдады. Саяси жақын серігі Барнард Э. Би Сниор оны үшінші рет үйленуге тырысудан бас тартқызуға тырысты, оны "отбасылық бақытқа мүлдем жарамсыз" деп есептеді. 1840 жылдың 9 мамырындағы үйлену тойына жақындағанда, отбасының кейбір мүшелері әлі де Хьюстонға күмәнмен қарады және Маргарет үшін апатты болатынына сенетін одақты тоқтатуға бекінді. Алайда, ол мойымады және пастор Питер Кроуфорд Маргарет пен оның сүйікті адамының үйлену рәсімін өткізді. Жаңа үйленген жұбайлар Лафайет қонақүйінде бал айын өткізді, содан кейін Галвестонға жол тартты, онда Нэнси мен Бледсолар бұрыннан мекен еткен. Хьюстон өзінің есімімен аталған қаладағы үйін сақтап қалды, бірақ Маргарет қаланың құлпыраған өміріне көнбеді және халық азырақ Галвестонды артық жақсы көрді. Ол және Алабамадан келген жеке құлдары Хьюстон сапарда болғанда анасының үйінде тұрды.

Республиканың бірінші ханымы

Маргаретпен танысуына бір жыл қалғанда Хьюстон Чемберс округіне қарасты Галвестон шығанағындағы Сидар-Пойнт жерін сатып алды, оны Рейвен Мур деп атады және заңгерлік практикасынан түскен табысымен кеңейтуді жоспарлады. Галвестон шығанағына қарап тұрған, құлдар тұратын екі бөлмелі үй-жайы мен қосалқы құрылыстары жаңа үйленгендердің алғашқы үйі болды, ол Маргареттің Алабамадан әкелген жиһаздарымен, сондай-ақ жаңа заттармен толтырылды. Ол оны Бен Ломонд деп атады, бұл оқыған романтикалық Уолтер Скотттың шығармаларына құрмет көрсету болды, ал үй шаруашылығын басқаруды анасы Нэнсиге тапсырды. Сан-Огастиннен өкіл ретінде екінші мерзімінде Хьюстон 1841 жылы Республика президенті болып қайта сайланды. Маргарет сайлау кампанияларын ұнатпай, жеке өмірінен айрылды, сондықтан күйеуі Республика бойынша дауыс жинау үшін саяхаттағанда үйде қалатын. Бірақ, оның қатысуы қажет болған жағдайларда, мысалы, Сан-Огастин округіндегі сайлаудан кейінгі ұзақ сапар мен Вашингтон округіндегі және Хьюстон қаласындағы жеңіс тойларында, ол халыққа өте ұнады және тиімді саяси көмекшіге айналды. Ол жергілікті президенттік шеруде атқа мінді, бірақ Остиндегі инаугурацияға барудың орнына үйде қалды. Ерлі-зайыптылар Накогдочесте бірнеше шараларға қатысқанда, оның бұрынғы достары оның алкогольді мүлдем ішпейтінін байқады, ол оған толығымен бас тарғанын айтты. Ол жаңа әйеліне ұнамды болу үшін тілін де тазарта бастады, тіпті оның дөрекі сөздерін тоқтатуға ұмтылды. Бен Ломондтан шамамен 26 миль (42 км) солтүстікке қарай, Бледсолар Либерти округінің Гранд Кэйн қаласында қант қамысын өндіретін плантацияны басқарды. Нэнсидің қаржылық көмегімен плантация отбасылық жиынға айналды. Бір жылдан кейін Вернал мен Мэри Лиа да сонда көшіп келді. Көп ұзамай Мэри жүкті болғанда қырсыққа ұшырады. Одан кейін ерлі-зайыптылар 7 жасар Галвестон жетімі Сьюзан Вирджиния Торнның қамқорлығын қабылдады, ол Нэнсиге тәрбиеленуге берілді. Бұл қарым-қатынас басынан қиындықтарға толы болды және Маргарет үшін заңдық мәселелер тудырды. 1842 жылғы Саладо-Крик шайқасына дейін болған оқиғалар Хьюстонды Мексиканың Техасты қайта басып алу үшін толыққанды шабуыл жоспарлап отыр деген сенімге жеткізді. Ол Республика астанасын Бразос өзені бойындағы Вашингтонға көшіріп, Маргаретті Алабамадағы туыстарына қайтарды. Кейін ол қайтып келгеннен кейін, олар кішкентай үй сатып алғанға дейін Вашингтон қаласында, Бразос өзені бойында Локхарттармен бірге тұрды. Жұптың тұңғыш баласы Сэм Хьюстон кіші 1843 жылдың 25 мамырында жаңа үйде дүниеге келді. Ұлы Мартиннің жекпе-жекте қаза тапқанын естіген Нэнси Хьюстонның үйіне көшіп келіп, Маргаретке жаңа туған сәбиге көмектесті, және Хьюстонның қарсылығына қарамастан, тамақ пен үйге қажетті заттарға ақшалай көмек көрсетті.

Рейвен-Хилл және Вудленд

Когда его президентский срок закончился 9 декабря 1844 года, Хьюстон обратил свое внимание на плантацию Рейвен-Хилл, которую он приобрел в том же году к северо-западу от Гранд-Кейна и к востоку от Хантсвилла. Рабу Маргарет, Джошуа, было поручено руководить столярными работами по строительству для нее нового дома. Нэнси, Маргарет и сестра Антуанетта посвятили свое время деятельности в баптистской церкви Concord в Гранд-Кейне, одним из основателей которой они были. Она продолжала быть женой, которая была счастливее всего, когда она и ее муж оставались дома. Хотя она сопровождала его на похороны президента Эндрю Джексона в Теннесси летом 1845 года, она не посещала приемы, устроенные в его честь старыми друзьями и сторонниками. В конце года умер муж Антуанетты, Уильям, а через несколько месяцев – жена Вернала, Мэри. Перед смертью она получила обещание от Маргарет взять на себя опеку над Сьюзан Вирджинией Торн. Беременность Маргарет помешала ей сопровождать его, поэтому, когда время и долг позволяли, он ездил туда и обратно между Техасом и временным отелем в столице страны. Когда преподобный Джордж У. Самсон впервые встретил Хьюстона в баптистской церкви E Street в Вашингтоне, округ Колумбия, сенатор сказал ему, что на его посещение повлияла «одна из лучших христиан на земле», его жена Маргарет. На протяжении всего срока своих полномочий в Сенате Хьюстон регулярно посещал церковь E Street, делясь с Самсоном письмами своей жены и углубляясь в теологические дискуссии, касающиеся толкования Писания Маргарет. Сестра Маргарет, Антуанетта, сбежала с богатым бизнесменом из Галвестона, Чарльзом Пауэром, в апреле и начала новую жизнь на его сахарной плантации. Хьюстон был дома во время перерыва в работе Конгресса, когда их второй ребенок, Нэнси (Нэнни) Элизабет Хьюстон, родилась в Рейвен-Хилл 6 сентября. Примерно в это время, в письме Хьюстону, которое дало представление о постоянном сильном присутствии Нэнси в их жизни, Маргарет признала: «Она энергична и немного властна, я признаю», но посоветовала мужу уступить в незначительных вопросах. Хьюстон ответил: «Я люблю эту старую леди как мать и решил уступить ее возрасту и ее характеру. Ее кровь очень похожа на мою». В начале 1847 года письма Хьюстона к Маргарет были наполнены его усталостью от разлуки с домом и его беспокойством по поводу того, что он не получал от нее писем в течение нескольких недель. Он пообещал, что в конце текущей законодательной сессии он «прилетит со всей скоростью, чтобы встретить и обнять свою Любовь и обнять наших малышей». Когда она наконец ответила, она сначала рассказала ему о серьезной болезни, от которой Сэм-младший уже выздоровел, хотя он знал о предыдущих проблемах с уплотнением в груди. Ей посоветовали обратиться к специалисту в Мемфисе, штат Теннесси, если это повторится. Когда появились осложнения, друг семьи, доктор Эшбел Смит, рекомендовал операцию в Техасе; только тогда она сообщила мужу о ситуации. Получив от нее сообщение, Хьюстон немедленно отбыл из Вашингтона, округ Колумбия.

По возвращении домой Хьюстон договорился о сделке по обмену рабочей силой с управляющим Рейвен-Хилл, капитаном Фрэнком Хэтчем. Вместо денежной выплаты за услуги Хэтча большая часть рабочей силы Хьюстона из рабов была привлечена к работе на имуществе Хэтча в Бермуда-Спринг. Остальные рабы были оставлены для работы по дому для Маргарет. В конце концов, Хьюстон стал владельцем Бермуда-Спринг, когда он и Хэтч обменялись имуществом, и он приступил к строительству дома Woodland для своей жены. Первым ребенком, родившимся в доме, была Маргарет (Мэгги) Лия Хьюстон, появившаяся на свет 13 апреля 1848 года, когда Конгресс был на сессии, а Хьюстон находился в Вашингтоне. Овдовевший Вернал женился на Кэтрин Дэвис Гудолл в 1849 году, но опека над Сьюзан Вирджинией Торн, к тому времени подростком, осталась за Маргарет. Проводя большую часть своего времени в столице страны, восприятие Хьюстоном Торн было в основном вторичным, полученным из писем Маргарет; тем не менее, он не любил и не доверял осиротевшей девочке до такой степени, что боялся за здоровье и безопасность своих детей, когда она находилась в доме. Усугубляла ситуацию неодобрение Маргарет отношений, которые подросток развила с управляющим Томасом Готтом. Однажды Маргарет наказала ее за то, что, по ее мнению, она грубо обращалась с одним из детей. Торн утверждала, что во время последовавшего спора о ситуации Маргарет угрожала ей и применила физическое насилие. Через месяц после того, как Торн сбежала с Готтом, пара подала обвинения против Маргарет в нанесении телесных повреждений. Когда расследование большого жюри зашло в тупик, дело было передано местной баптистской церкви, которую Маргарет помогла основать, и она была оправдана по обвинениям. Хьюстон пришел к выводу, что подача юридических обвинений против его жены была поощрена его политическими врагами. Дочь Мэри Уильям (Мэри Вилли) Хьюстон родилась 9 апреля 1850 года в доме Woodland во время другой сессии Конгресса, когда Хьюстон находился в Вашингтоне. Их четвертый ребенок, Антуанетта (Нетти) Пауэр Хьюстон, родилась 20 января 1852 года, когда он снова был в командировке. Многие друзья и знакомые приезжали навестить Хьюстонов в Woodland, в том числе члены племени Алабама-Кусатта, которые были союзниками Хьюстона во время Техасской революции; в свою очередь, он помог им получить резервацию в восточном Техасе. На протяжении последних лет своего президентства Хьюстон приложил немало усилий для того, чтобы Республика нашла общий язык с различными племенами, утверждая их право владеть землей. Многие племена стали уважать его как своего друга.

Сэм Хьюстонның сенімін мойындауы

Нэнси 1852 жылы Хантсвилльден оңтүстік-батысқа қарай Индипенденске көшіп келді, ал Лиа отбасының көп бөлігі Вашингтон округіндегі қауымдастықта өз ядросын құра бастады. Сол жылы Вернал мен Генри ағайындары қайтыс болды. Келесі жылы Варилланың күйеуі Роберт Ройстон да дүние салып, ол тәуелсіздіктегі отбасымен қосылды. Сол тамызда Хьюстондар Бейлор университетінің алғашқы кампусына жақын жерде үй сатып алды. Хьюстон Вашингтонға іссапармен кеткен кезде, 1854 жылдың 21 маусымында олардың алтыншы баласы Эндрю Джексон Хьюстон дүниеге келді. Мексиканың федералды заңына сәйкес, Техас тәуелсіздігі алдында Хьюстон Накогдочестегі Адольф Стерн үйінде католик дініне шомылдырылды. 1854 жылы Хьюстон пастор Самсонға өзінің сенімін ашық білдіруге ниеттенгенін айтқанда, мүмкін АҚШ Сенатында, Маргарет пен оның отбасы күйеуінің сеніміне 14 жыл бойы ықпал еткен еді. Ақырында ол Техастағы өзін жақсы білетін адамдардың алдында мойындауды шешті. Бейлор университетінің президенті және жергілікті шіркеудің пасторы Руфус Колумб Бурлесон шаһардың оңтүстік-шығысында 3 шақырым жерде орналасқан Литтл-Роки-Крик өзенінде рәсімді өткізді. Кейін Хьюстон өзін Эвхаристияға қатысуға және Маргарет шіркеуінің мүшесі болуға лайықсыз сезінді. Алғыс айту ретінде Нэнси күміс жиынтығын сатып, Рокки-Крик баптист шіркеуі үшін қоңырау сатып алды. Оның өтініші бойынша Бренхэмдегі пастор Джордж Вашингтон Бэйнс өзінің күмәнін жоюға кеңес берді. Президент Линдон Б. Джонсонның анасының әкесі болған Бэйнс, Сэм Хьюстонмен өмірінің соңына дейін жақын достық қарым-қатынаста болды. Бэйнстің ұлы Джозеф Уилсон Бэйнс Техас штатының заң шығарушы органында қызмет етті және Линдон Джонсонның анасы Ребека Бэйнстің әкесі болды.

Мемлекет бірінші ледиі

Мемлекеттік заң шығару органы Хьюстонның үшінші сенаторлық мерзімінде оны қайта сайламай шешім қабылдады, сондықтан ол Техас губернаторы лауазымына кандидат болды, бірақ Хардин Ричард Раннелске жеңіліп қалды. Уильям (Уилли) Роджерс Хьюстон 1858 жылдың 25 мамырында дүниеге келді, ол Вудлендтегі отбасылық үйде туған соңғы бала болатын, ал Хьюстон бұл кезде әлі де Вашингтонда еді. Губернаторлық науқанының қарыздарын өтеу үшін Хьюстон үйді саяси қолдаушысы Дж. Кэрролл Смитке сатуға мәжбүр болды. Кейіннен ол АҚШ-тан бөліну мәселесі бойынша халықтың қатты дауласқан кезінде лауазымға екінші рет үміткер болып, 1859 жылдың 31 желтоқсанында қызметке кірісті. Остин қаласындағы Техас губернаторының резиденциясы үш жыл бұрын салынған еді, алғаш рет губернатор Элиша М. Пиз оған қоныстанды, оның әйелі келушілерге шай ішуге жиі үй иесі болды. Хьюстон отбасы және олардың құлдары саяси ахуалдың сепаратизм мәселесіне байланысты ушыға түскен кезінде резиденцияға көшіп келді. Отбасылық жиһазды Джошуа Independence қаласынан әкелді, себебі штат үкіметінің губернатордың резиденциясын қамтамасыз етуге, жинақтауға немесе күтіп ұстауға арналған бюджеті болмады. Бұл қаржылық жауапкершілік қолданыстағы губернатордың жүктемесіне түсті, ал штат Хьюстонның жалақысын толық төлемеді. Маргарет отбасының қауіпсіздігінен қорқып, күйеуі штаттың бөліну туралы жарлығын қабылдауына қарсы күресіп жатқанда, ол қастандық әрекетіне ұшырады және қалада наразылық білдіріп шу шығарып жүрген көптеген адамдарды көрді. Маргарет Хьюстоннан шақыру алғандардан басқа барлық кісіге резиденцияның есіктерін жапты. Отбасы мен үй шаруасындағы құлдар резиденцияның екінші қабатында тұрды, ал қалғандары амбарда орналасты. Бұрынғыдай, ол қоғамдық өмірге қызығушылық танытпады, керісінше Элизамен бірге жұмыс істеді. Техас губернаторының резиденциясында туған алғашқы бала сонымен бірге Хьюстон отбасының соңғы баласы болды; Темпл Ли Хьюстон 1860 жылдың 12 тамызында дүниеге келді. Бұл соңғы босану 41 жастағы Маргаретті шамамен екі аптаға әлсіз қалдырды, ал Хьюстон оның қасында тұрып, оған күтім жасады. Техастың бөліну конвенциясы 1861 жылдың 1 ақпанында Техастың бөліну туралы жарлығын қабылдады, осылайша 1 наурызда Америка Конфедерациялық Штаттарының құрамына кірді. Хьюстон штаттағы барлық лауазым иелері сияқты Конфедерацияға адалдық ант беруі керек еді. Ол бас тартты және 16 наурызда Бөліну конвенциясы оны қызметтен шеттетуге шешім қабылдады, оның орнына вице-губернатор Эдвард Кларк тағайындалды.

Соңғы жылдар

Олардың Индепенденс қаласындағы үйі баптистерге жалға берілгендіктен, одан бас тартудың мүмкіндігі болмады. Хьюстонның денсаулығы нашар болды, сонымен қатар ол рухани және қаржылық тұрғыдан қиын жағдайда еді. Нэнсидің үйінде қысқа уақыт тұрғаннан кейін, оның қарсылығына қарамастан, отбасы сәуір айының басында Бен Ломондқа оралды. 1861 жылдың тамызында Сэм Хьюстон кіші Конфедерация армиясының 2-ші Техас жаяу әскер полкінің C компаниясы, Бейленд гвардиясына қосылды, бұл Маргаретті күйзеліске түсірді. Ол тұңғыш баласы ешқашан үйіне қайтып оралмайды деп қорқып жүрді. "Жүрегім сыныққа жақын, не істесем екен? Бұған қалай шыдаймын? Жаңалықты естіген кезде, жатып өлемін деп ойладым", - деп анасына жазды ол. Хьюстон Галвестонға жиі сапарлар жасағанда, басқа балаларына қарау арқылы көмектесуге тырысты. 1862 жылдың сәуір айында Шило шайқасында оның ұлы ауыр жарақат алып, өлімезден қалды. Тағы бір оқ оның Киелі кітабына тиді, онда Маргарет жазған жазу бар еді. Ол далада оқшау жатқан күйі Одақ армиясының дін қызметкері тауып алды, ол Киелі кітапты алып, қалтасынан Маргареттен келген хатты да тапты. Тұтқынға алынып, Иллинойстағы Дуглас лагеріне жіберілді, кейін тұтқын алмасу арқылы босатылып, қазан айында медициналық комиссиядан өтті. Ормандағы үйін қайта сатып алуға қаржысы жетпегендіктен, олар Хантсвиллдегі "Стимбоат" үйін жалға алды. 69 жастағы Хьюстонның денсаулығы нашарлап, таяқсыз жүре алмайтын соңғы күндері болды. Оның жеке көмекшісі қызы Мэгги болғанға дейін, оның әйелі барлық міндеттерді өз мойнына алды. Дегенмен, осы кезеңде ол Конфедерация соғыс министрлігінен Алабама Кушатта тайпасының әскерге шақырылған барлық азаматтарын босатуға қол жеткізді, олар қақтығыстан мүлдем алшақтады. 1863 жылдың 26 шілдесінде Маргарет оның жанында отырып, 23-ші псалмды оқып жатқанда, Хьюстон қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша ол оның өкілі болып тағайындалды, ал туысы Томас Карутерс, сондай-ақ отбасылық достары Томас Гиббс, Дж. Кэролл Смит және Энтони Мартин Бранч оның атқарушылары болды. Ол жерге бай, бірақ ақшаға муқтаж болды. Оның өлімінен кейін құрастырылған мүлік тізімінде бірнеше мың акр жер, 250 доллар ақша, құлдар (олардың бірі Джошуа Хьюстон), бірнеше мал және жеке заттары тізілген. Маргарет енді жеті баласы 18 жасқа толмаған және оған қаржылық жағынан тәуелді жесір болып қалды. Ол Техас штатының Индепенденс қаласында анасының жанына көшіп, жақын жердегі жерді "Сэм Хьюстон ханымның үйі" деп аталған үйге айырбастады. Техас заң шығарушы органы ақырында Маргаретке күйеуінің төленбеген губернаторлық жалақысына тең сома берді; бірақ Сэм кішінің Пенсильвания университетінің медицина мектебіне түсуі үшін ол Бен Ломонд плантациясын жалға берді. Нэнси Ли 1864 жылдың 7 ақпанында диагнозы қойылмаған тұмауға ұқсас аурудан қайтыс болды және үйінің аумағына жерленді. Маргарет 1867 жылдың 3 желтоқсанында эпидемия кезінде сары қызылшадан қайтыс болды. Уолтер Рид 1900 жылға дейін маса шағуы арқылы сары қызылшаның себебін анықтамады; 1867 жылы байланыс арқылы жұғу туралы үрей болды, бұл Маргареттің сүйегін күйеуінің қабірімен бірге қоғамдық зиратқа жерлеуге мүмкіндік бермеді. Ол Нэнсидің қабірінің жанындағы жерге сағат 23:00-де оның қызметшісі Бингли, отбасы досы майор Эбер Кейв және оның екі қызы Нетти мен Мэри Вилли жерледі. Қоштасу рәсімі өткізілмеді.

Мұра

Сэм Хьюстонның өлімінен екі жыл өткен соң, Бейлор университетінің президенті Уильям Кэри Крейнге Маргарет күйеуінің өмірбаянын жазу тапсырылды, оған барлық хат-хабарлар мен құжаттарға толық қол жеткізуге рұхсат берілді. Крэйн – Алабамадан Леа отбасының досы, ол «Сан-Хасинтоның батырымен» аса жақсы таныс емес еді. Дегенмен, Маргаретті ол күйеуімен көп жағынан тең болатын ерекше әйел деп санады. Ол Хьюстонды «қорғаншы періште» деп атап, ол Хьюстонмен танысқан сәттен бастап оның кемшіліктерін түзетуге және жеке өміріне берік негіз салуға кіріскенін айтты. Маргарет пен күйеуінің қарым-қатынасына қатысты осы бағаны бір ғасырдан астам уақыт өткен соң жазушы Джеймс Л. Хейли қайталады: «Хьюстон жанын Маргаретке сеніп тапсырды, енді өзімен күресудің қажеті жоқ болды, бұл оған саяси күреске көбірек күш жинауға мүмкіндік берді». Ақырында, Хьюстонның бірнеше серіктестері Кранның жобасына көмектесті, бірақ барлығы да оған қосылуға ынталандырылмады. Қызы Мэггидің айтуынша, автор оған Маргарет ашуға беріліп, өзінің досы деп санаған адам қызығушылық танытпағандықтан көптеген құнды құжаттарды жойғанын айтқан. «Техастық Сэм Хьюстонның өмірі мен таңдамалы әдеби мұралары» алғашқы баспагерлерден қабылданбады, бірақ ақырында 1884 жылы Дж. Б. Липпинкотт баспасынан жарық көрді. Маргарет қайтыс болғаннан кейін және құлдыраудан кейін, балалар «Элиза тәте» деп атаған ол Нэнни мен Мэггидің үйлерінде кезекпен тұрды. 1898 жылы Елиза қайтыс болғаннан кейін, оның тілегі бойынша Маргареттің қасына жерленді. Нэнсидің қабірі жылдар бойы тозып, кейін Маргарет пен Элизаның қасына қайта жерленді. 1936 жылы Техас штатының 100 жылдығында Маргареттің сүйегін күйеуінің қасына Хантсвиллге көшіру туралы көп пікірталас болды, бірақ отбасы мен билік органдары келісімге келмеді. Тек 1965 жылдың 15 мамырында ғана оның Техас тарихына қосқан үлесін көрсету үшін Тәуелсіздікте тарихи белгі орнатылды.

Балалар

"Техас тарихындағы ең маңызды отбасылардың бірінің бірінші әйелі және анасы." – Техас тарихи комиссиясы

Сэм Хьюстон кіші (1843–1894) дәрігер және жазушы болды. Люси Андерсонға үйленгеннен кейін ерте жесір қалды және соңғы жылдарын қарындасы Мэггимен бірге өткізді. Сэм Джуниордың қызы Маргарет Белл Хьюстон (1877–1966) жазушы және суфражист, ол Даллас тең сайлау құқығы қауымдастығының алғашқы президенті болды. Нэнси (Нэнни) Элизабет Хьюстон (1846–1920) кәсіпкер Джозеф Клей Стайлз Морроуға үйленді. Анасы қайтыс болғаннан кейін Нэнни кіші туыстарының қамқорлығын өз мойнына алды. Нэннидің шөбересі Жан Хьюстон Болдуин (1916–2002) Техас губернаторы Прайс Дэниелдің әйелі болды. Нэннидің шөпшесі Прайс Дэниел кіші (1941–1981) Техас штатының өкілдер палатасының спикері болды. Маргарет (Мэгги) Лия Хьюстон (1848–1906) Уэстон Лафайет Уильямсқа үйленді. Олар Маргареттің үйін сатып алып, Нэнниге кіші туыстарына баспана беруге көмектесті, сондай-ақ өздерінің бес баласын да өсірді. Мэри Уильям (Мэри Вилли) Хьюстон (1850–1931) адвокат Джон Симеон Морроуға үйленді. Бес баласымен жесір қалған ол Техас штатының Абилин қаласында пошта басшысы болып, 22 жыл қызмет етті. Антуанетт (Нетти) Пауэр Хьюстон (1852–1932) Техас Республикасының қыздары үшін ақын лауреаты және мемлекеттік тарихшы болды. Ол сол кездегі Техас A&M университетінің президенті Уильям Лоррейн Брингерстке үйленді. Оның жерлеу рәсімі Сан-Антониодағы Аламо миссиясында өтті, онда оның денесі қоғамға көрсетілді. Эндрю Джексон Хьюстон (1854–1941) АҚШ сенаторы болды. Вест-Пойнтты бітірген ол испан-американ соғысы кезінде Тедди Рузвельттің "Руф Райдерс" құрамында қызмет етті. Ол тыйым салуды қолдады және әйелдерге сайлау құқығын жақтады. Оның бірінші әйелі Кэрри Гленн Пурнелл болды; ол қайтыс болғаннан кейін Елизавета Харт Гудқа қайта үйленді. Уильям (Уилли) Роджерс Хьюстон (1858–1920) өмір бойы бойдақ болып, Үндістер ісі жөніндегі бюроның арнайы агенті болды. Ол Оклахома штатының Чоктау округіне қарасты Гудленд үнді мектебінің аумағында қызмет барысында жүрек ұстамасынан немесе жылқыдан құлап қайтыс болды деп есептеледі. Темпл Лия Хьюстон (1860–1905) Техас штатының 19-ауданының сенаторы және Сенат президентінің орынбасары болды. Ол он тілді білді, соның ішінде жетісінде американдықтар тілінде сөйлейтін үндістердің тілдері болды. Темпл Ли Хьюстон оның балаларының ең танымал болғаны және "Кирленген көгершін" деп аталатын соттама арқылы жыныстық қызметпен айыпталған әйелді ақтаған керемет заңгер деп есептелді. Лаура Кроссқа үйленген ол соңғы жылдарын Оклахома штатында өткізді, онда жергілікті тұрғындар оған "Канаданың жалғыз қасқыры" деген лақап ат берді. "Хьюстон ғибадатханасы" телесериалы оның заңгерлік мансабына негізделген.

Тарихи үйлер мен нысандар

Сэм Хьюстонның Хьюстон қаласындағы үйі кеңсе ғимаратымен ауыстырылды. Бен Ломонд және Рейвен Хилл үйлері жылдар бойы тозығып, Нэнси Лианың үйі сияқты қиратылды. 1970 жылдың 22 қазанында Вашингтон округіндегі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне «Миссис Сэм Хьюстон үйі» енгізілді. Вудленд үйі 1974 жылдың 30 мамырында Уокер округіндегі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне «Сэм Хьюстон үйі» ретінде тіркелді және Сэм Хьюстонның естелік мұражайының бөлігі болып табылады. Cedar Point үйінің орны, Baytown қаласының, Техас штатының, Trinity Bay шығанағындағы Cedar Bayou аузында болған, қазір шығанақта жатыр, себебі иректелген эрозия оны жойды. Осы үйде Сэм Хьюстонның ұлы Сэм кіші Bayland Guards (Конфедерация армиясы) полкіне қатарына қосылған кезде тұрды. Нэнси Лиа сатып алған Rocky Creek баптист шіркеуінің қоңырауы қазір 50 және 390 тас жолдарының қиылысында орналасқан. Сэм Хьюстонның крещение алған орны Техас тарихи комиссиясымен 150 тас жолында, Сэм Хьюстон жолында белгіленген.

Халықтық ақпарат құралдарындағы сурет

Актриса Нэнси Ренник (1932–2006), синдакцияланған оқиғалы телесериал «Rescue 8»-де басты рөлдердің бірін сомдаған. Стэнли Эндрюс жүргізген «Өлім аңғарының күндері» антологиялық сериясының 1958 жылғы «Алыппен бірге серуендеген қыз» атты эпизодында ол миссис Хьюстон рөлін ойнады. Бұл оқиға Маргареттің Техас Республикасының президенті болған кезінен бастап, губернаторлыққа дейінгі күйеуінің сенімді серігі рөліне назар аударады. Ол 1861 жылы Техас штатының серіктесі болған Америка Конфедерациялық Штаттарын жанымен қабылдай алмағандықтан губернаторлық қызметінен кетті.