Кіріспе
III ғасырдың басында Шу Ханның генералы Ян Ян (б.з. 211–214 ж.) – Қытайдың Шығыс Хан әулеті кезінде И провинциясының (қазіргі Сычуань және Чунцин облыстарын қамтитын) губернаторы Лю Чжанның қызметінде болған қытай әскери генералы және саясаткер. Тарихи жазбаларда Ян Ян туралы мәліметтер өте аз болғанымен, ол 14 ғасырғы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романында бастапқыда Лю Чжанның қол астында қызмет етіп, кейін Лю Бейге адалдығын ауыстырған генерал ретінде маңызды рөлде бейнеленген.
Yan Yan ( 211–214 A. D.) was a Chinese military general and politician who served under Liu Zhang, the Governor of Yi Province (covering present day Sichuan and Chongqing), during the late Eastern Han dynasty of China. Although there is very little information about Yan Yan in historical records, he is given a much prominent role in the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms as a general who initially serves under Liu Zhang before switching allegiance to Liu Bei later.
Өмір
Ян Ян Линьцзян округінің (臨江縣), Ба Комендариясының (巴郡) тұрғыны болды, ол қазіргі Чжун округінің, Чунциннің маңында орналасқан. Ол Ба командирлігінде Лиу Чжанның қол астында, И провинциясының губернаторы (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтиды) әскери шенеунік болып қызмет етті; Ба командирлігі И провинциясының командирлерінің бірі болды. 211 жылы Лю Чжан соғыс басшысы Лю Бейді өзінің әскерін И провинциясына алып келуге шақырды, осылайша оған Ханчжун Комендариясындағы (漢中郡) қарсыласы Чжан Лудың қаупіне тойтарыс беруге көмектесуді сұрады. Бұл туралы естіген Ян Ян: «Бұл – бір жалғыз төбеде отырып, өзіңді қорғау үшін жолбарысты босатып жібергенмен тең!» – деді. 212 жыл шамасында Лю Чжан мен Лю Бей арасында қақтығыс басталды, себебі соңғысы өзінің шақырушысына қарсы шығып, И провинциясын басып алуға тырысты. 214 жылы Лю Бей Цзинь провинциясындағы (荊州) өзінің базасынан күштер шақырып, И провинциясына кіріп, Лю Чжанға шабуыл жасауға көмектесу үшін келді. Лю Бейдің қолбасшылығындағы генерал Чжан Фэй әскерлерін Ян Ян қорғаған Цзянчжоуға (江州; қазіргі Южун ауданы, Чунцин) шабуылға алып барды. Чжан Фэй Ян Янды жеңіп, оны тірідей тұтқынға алып, одан: «Менің әскерім келгенде, неге сен берілместен қарсылық көрсеттің?» – деп сұрады. Ян Ян: «Сендер менің туған жеріме негізсіз шабуыл жасадыңдар. Менің провинциямда басын жоғалтқан генералдар болуы мүмкін, бірақ берілген ешкім жоқ» – деді. Чжан Фэй ашуланып, Ян Янды өлтіруге бұйрық берді. Ян Ян үнсіз қалды да: «Егер менің басымды кесуді қаласаң, кес! Неге осылай ашуланып тұрсың?» – деді. Чжан Фэй Ян Янның батылдығына таңданып, оны босатты және құрметті қонақ ретінде күтті. Осыдан кейін Ян Ян туралы тарихқа еш нәрсе жазылмады.
Үш патшалықтың романсында
Ян Ян – 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романындағы маңызды кейіпкер, ол Үш патшалық кезеңіне дейінгі және оның барысындағы оқиғаларды көркемдеп суреттейді. Романның 63-тарауында, тарихтағыдай, ол Чжан Фэйден жеңіліп, тұтқынға түседі, Чжан Фэй бастапқыда оны өлімге кесуді жоспарлайды, бірақ Ян Янның берілгендігіне тәнті болғаннан кейін пікірін өзгертіп, оны босатады. Чжан Фэй Ян Янды Лю Бэйге адал болуға көндіреді. Ян Ян 70-ші және 71-ші тарауларда қайтадан пайда болады, ол Хуан Чжонмен бірігіп, Дингжун тауы шайқасында Цао Цао әскерлеріне шабуыл жасайды.