Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдағы геологиялық формация Исянь формациясы (бұрын Ихиен формациясы деп жазылатын).
Geological formation in China
The Yixian Formation (; formerly transcribed as Yihsien Formation
Жапондықтар басып алған жер
Исиан формациясының маңыздылығы алғаш рет 1933 жылы Жапон империясы Қытайдың Рехе ("Жехол") провинциясын, Ұлы қабырғаны қорғаудан кейін оккупациялаған кезде анықталды. Жапон ғалымдары жойылған балықтар мен дернәсілдердің, мүмкін шампозаврлардың қаңқа қалдықтарын байқады. Жапон ғалымдарының осы бастапқы қазбалары 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ізсіз жоғалып кетті.
The potential importance of the Yixian Formation was initially recognized during the time the Empire of Japan occupied China's Rehe ("Jehol") Province after the Defense of the Great Wall in 1933. Many Japanese scientists had noticed fossil remains of extinct fish and reptiles, possibly the champsosaurs. These initial fossil discoveries made by Japanese scientists vanished once World War II ended in 1945.
Қытайды қайта ашу
1949 жылы бұл аймақтың басқаруы Қытай Коммунистік партиясы мен оның басшысы Мао Цзедунға өткен кезде, Исян қалдықтарын тек қана қытай ғалымдары зерттеді. 1990 жылдарға дейін құстар мен динозаврлардың керемет қалдықтары қазылған жоқ. 1996 жылдан бері Исянда осы жануарлар туралы білімді түбірінен өзгерткен көптеген динозаврлардың қалдықтары табылды; олардың ішінде қауырсыны бар алғашқы құс емес тероподтар да бар.
By 1949, when administration of the area passed to the Chinese Communist Party and its leader Mao Zedong, the fossils of Yixian were studied only by Chinese scientists. It was not until the 1990s when remarkable fossils of birds and dinosaurs were excavated. Since 1996, a number of dinosaur fossils that have revolutionized knowledge of these animals have been found at Yixian; among them are the first known non avian theropods with feathers.
Кездесу
Біраз уақыт бойы бұл формация шамамен 145 миллион жыл бұрынғы соңғы юра және ерте креда кезеңдерінің шекарасында пайда болған деп саналды. Кейіннен жүргізілген радиометриялық зерттеулер оның жасы кішірек екенін көрсетті; қазір ол Барремий және ерте Аптий кезеңдерінде, шамамен 126–124 миллион жыл бұрын шөгінділенген деп есептеледі. Исиан формациясы Джехол тобының ең төменгі бөлігін құрайды, оны Гу (1962 және 1983) геологиялық формациялардың тобы – Джехол көмірлі қабаттары, Джехол мұнайлы сланец қабаттары және Джехол жанартаулық тау жыныстары ретінде анықтаған. Исиан формациясынан бұрын юра немесе ерте креда дәуіріне жататын, жасы нақты белгісіз Даохугу қабаттары орналасқан, олар кейде Джехол тобының құрамына кіретін болып саналады. Исиан формациясы (оның ішінде синонимдері – Цзиньганшань, Тухулу, Цзяньчань, Төменгі жанартаулық және жанартаулық тау жыныстары формациялары) стратиграфиялық тұрғыдан сәл жас Жиуфотанг және Фуксин формацияларымен қатар орналасқан. 1999 жылы Чиаппе және авторлар Исианның ең көне қабаттарын (конфуцийорнитидтер басымдығымен сипатталатын фаунаны қамтитын) жеке формация ретінде бөліп, оны Чаомидианзи формациясы деп атады. Оның типтік орны Бейпиао қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 25 км жерде орналасқан Сихэтун ауылы болып табылады. Алайда, бұл жіктеу қолдауын жойды және Чаомидианзи формациясы Исиан формациясының Цзяньшангоу қабатының синонимі ретінде қолданылмайды. Хэбэй провинциясының Фэннин қаласындағы Дабейгу формациясы Исианнан бұрын пайда болған болуы мүмкін, немесе ол Исианның ең көне қабаттарымен тең болуы мүмкін. Исиан формациясы ресми емес түрде бірнеше кіші бөлімдерге бөлінген, және оның стратиграфиясы әлі де даулы болып қала береді. Осы кезеңдегі орташа жылдық температура шамамен 10 градус Цельсий (50 градус Фаренгейт) болғандығын көрсеткен оттегі изотоптарының зерттеу нәтижелері, бұрынғыдан әлдеқайда салқын екенін көрсетеді. Бұл, мезозой дәуірінің әдетте жылы болуына қарамастан, едәуір суық қыстарға ие, қоңыржай климатты көрсетеді, бұл осы уақыттағы солтүстік Қытайдың жоғары географиялық енімен байланысты болуы мүмкін. Ву және авторлардың (2013) жүргізген зерттеуі Жер осінің бұрылысы мен Жер орбитасының пішініне байланысты климатқа әсер ететін орбиталық күштер осы формацияның климаттық ауытқуларына ықпал еткенін көрсетті.
For some time, the formation was believed to be from the Late Jurassic–Early Cretaceous boundary, some 145 mya (million years ago). Radiometric dating has since resolved it to be younger; it is now considered to have been deposited in the Barremian to early Aptian, some 126–124 mya. The Yixian Formation forms the lowest part of the Jehol group, defined by Gu (1962 and 1983) as a group of geological formations including the Jehol Coal bearing Beds, the Jehol Oil Shale Beds, and the Jehol Volcanic Rocks. The Yixian Formation is preceded by the older Daohugou Beds, of uncertain Jurassic or Early Cretaceous age, which are sometimes considered part of the Jehol group. The Yixian Formation (including the synonymous Jingangshan, Tuhulu, Jianchang, Lower Volcanic and Volcanic Rock formations) is followed stratigraphically by the slightly younger Jiufotang Formation and the Fuxin Formation. Chiappe et al. argued in 1999 that the oldest beds of the Yixian (those bearing a fauna dominated by confuciusornithid birds) were best separated as a distinct formation, called the Chaomidianzi Formation, with a type locality at the village of Sihetun, approximately 25 km south of Beipiao City. However, this classification has fallen out of favor, and the Chaomidianzi Formation is disused as a synonym for the Jianshangou Bed of the Yixian Formation. The Dabeigou Formation in Fengning, Hebei Province may immediately precede the Yixian, or it may be equivalent to the oldest Yixian beds. The Yixian Formation is informally divided into several subunits and the stratigraphy remains controversial Evidence from the study of oxygen isotopes has shown that the average yearly temperature during this time period was 10 degrees celsius (50 degrees Fahrenheit), significantly colder than once thought. This indicates a temperate climate with unusually cold winters for the generally warm Mesozoic era, possibly due to northern China's high latitude during this time. A study by Wu et al. (2013) concluded that orbital forcing, which is the effect on climate caused by shifts in the tilt of the Earth's axis and by the shape of the Earth's orbit, contributed to the climate fluctuations of this formation.
Палеобиоталар
Исиан формациясы жақсы сақталған көптеген түрлердің әртүрлілігімен және Ютиранн сияқты ірі тираннозавроид, Беипиаозавр теризинозавры, сондай-ақ әртүрлі шағын құстар, игуанодонт Болонг, сауропод Донгбейттан және кератопсиялық Пситтакозавр сияқты басқа динозаврлармен әйгілі. Басқа биоталардың ішінде троодонтид Мей, дромаеосаурид Тианиураптор, комсогнатид Синозавроптерикс және тираннозавроид Дилонг бар. Көпшілік пікірдің қарамастан, Микрораптор осы формациядан емес, одан жас Jiufotang формациясынан табылған. Дегенмен, Синорнитозавр және Грацилираптор сияқты басқа микрорапториндер Исианда мекендеген. Көптеген қазбалар, Донгбейттаннан басқа, лимниктік жарылыс кезінде сақталған болуы мүмкін.
The Yixian Formation is well known for its great diversity of well preserved specimens and its feathered dinosaurs, such as the large tyrannosauroid Yutyrannus, the therizinosaur Beipiaosaurus, and various small birds, along with a selection of other dinosaurs, such as the iguanodontian Bolong, the sauropod Dongbeititan and the ceratopsian Psittacosaurus. Other biota included the troodontid Mei, the dromaeosaurid Tianyuraptor, the compsognathid Sinosauropteryx and the tyrannosauroid Dilong. Despite popular assumption, Microraptor does not hail from this formation, instead hailing from the younger Jiufotang Formation. However, other microraptorines, such as Sinornithosaurus and Graciliraptor, did indeed inhabit the Yixian. A limnic eruption may have preserved many of the fossils, excluding Dongbeititan.