Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы 2000 жылы Трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенцияны толықтыратын Құрлық, теңіз және әуе арқылы мигранттарды заңсыз көшіруге қарсы хаттаманы қабылдады. Оны мигранттарды заңсыз көшіру туралы хаттама деп те атайды. Бұл – үш Палермо хаттамасының бірі, ал қалғандары – Адамдарды, әсіресе әйелдер мен балаларды сатудың алдын алу, жолын кесу және жазалау туралы хаттама және атыс қаруын, оның бөлшектерін және құрамдас бөліктерін, сондай-ақ оқ-дәрілерді заңсыз өндіруге және саудаға қарсы хаттама. Мигранттарды заңсыз көшіру туралы хаттама 2004 жылғы 28 қаңтарда күшіне енді. 2022 жылдың қазан айына дейін хаттамаға 112 тарап қол қойып, 151-і ратификациялады. Хаттама мигранттардың құқықтарын қорғауға және мигранттарды пайдаланатын ұйымдасқан қылмыстық топтардың күші мен ықпалын азайтуға бағытталған. Онда мигранттарға адамгершілікпен қарау қажеттілігі, сондай-ақ көші-қонның түпкі себептерін жоюға бағытталған әлеуметтік-экономикалық шараларды қоса алғанда, мигранттарды заңсыз көшірумен күресуге арналған кешенді халықаралық тәсілдердің қажеттілігі атап өтіледі. Хаттамада оған ратификациялаған мемлекеттерден мигранттарды заңсыз көшіруді (кейде «адамдарды заңсыз көшіру» деп те аталады) оның талаптарына және Трансұлттық ұйымдасқан қылмыс туралы конвенцияда көрсетілгендерге сәйкес қылмыстық деп тануды қамтамасыз етуді талап етеді. Мигранттарды заңсыз көшіруге қазіргі саяси мән беріліп тұрғанда, халықаралық деңгейде мигранттарды заңсыз көшіруді анықтау және оған жауап беруге назар аудару 1990 жылдарда ғана басталғаны таңғаларлық. Бұл бағыт 1980 және 90-жылдардағы АҚШ-қа және Еуропаға заңсыз көші-қонның күрт өсуінен кейін қалыптасты. Кез келген жауаптың маңызды бөлігі ретінде мигранттардың өзіне емес, заңсыз көші-қонға көмектесетіндерге назар аудару қажет деп есептелді. Нәтижесінде құрылған құқықтық база – Құрлық, теңіз және әуе арқылы мигранттарды заңсыз көшіруге қарсы хаттама (Мигранттарды заңсыз көшіру туралы хаттама), ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясының негізгі құжатын толықтырады. Мигранттарды заңсыз көшіру туралы хаттама толыққанды немесе жеке құқықтық режимді қамтамасыз етпейді, керісінше, «тек хаттама мен конвенциядан ғана емес, сонымен қатар теңіз құқығы, адам құқықтары және босқындар құқығынан алынған құқықтардың, міндеттер мен жауапкершіліктердің тығыз желісінің» бір бөлігі ретінде қарастырылады. Адам саудасынан айырмашылығы, мигранттарды заңсыз көшіруде клиент пен көшіруші арасындағы келісім болады – әдетте, көшірілген адам межелі жерге келгеннен кейін аяқталады. Алайда, көшіру жағдайлары шын мәнінде адам құқықтарының өрескел бұзылуы деп сипатталатын жағдайларға ұласуы мүмкін, көшірілген мигранттар қатерлерге, зорлық-зомбылыққа, қанауға, азаптауға және тіпті көшірушілердің қолынан өлімге ұшырауы мүмкін (мысалы, Gallagher және David, International Law of Migrant Smuggling, 2014, 9-10 беттер).
The Protocol Against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air, supplementing the Convention against Transnational Organised Crime, was adopted by the United Nations General Assembly in 2000. It is also referred to as the Smuggling Protocol. It is one of the three Palermo protocols, the others being the Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, especially Women and Children and the Protocol against the Illicit Manufacturing and Trafficking in Firearms, Their Parts and Components and Ammunition. The Smuggling Protocol entered into force on 28 January 2004. As of October 2022, the protocol has been signed by 112 parties and ratified by 151. The Protocol is aimed at the protection of rights of migrants and the reduction of the power and influence of organized criminal groups that abuse migrants. It emphasizes the need to provide migrants with humane treatment, and the need for comprehensive international approaches to combating people smuggling, including socio economic measures that address the root causes of migration. The Protocol requires States Parties that have ratified to ensure that migrant smuggling (also called people smuggling) is criminalised in accordance with its terms, and those set out in the Convention on Transnational Organised Crime. Given the current political priority around people smuggling, it is perhaps surprising that a concerted international focus on defining and responding to migrant smuggling only occurred in the 1990s. This focus followed sharp rises in irregular migration to the United States, and to Europe in the 1980s and 90s. A focus on those who facilitate irregular migration rather than migrants themselves was seen as a critical element of any response. The resulting legal framework was the Protocol against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air (Migrant Smuggling Protocol), that supplements the parent instrument, the United Nations Convention against Transnational Organized Crime. The Migrant Smuggling Protocol does not provide a complete or self contained legal regime but instead exists as part of a "dense web of rights, obligations and responsibilities drawn not just from the Protocol and Convention but also from the law of the sea, human rights law, and refugee law." Unlike human trafficking, people smuggling is characterized by the consent between customer and smuggler a contractual agreement that typically terminates upon arrival in the destination location. However, smuggling situations can nonetheless in reality descend into situations that can best be described as extreme human rights abuses, with smuggled migrants subject to threats, abuse, exploitation and torture, and even death at the hands of smugglers (see for example, case studies in Gallagher and David, International Law of Migrant Smuggling, 2014, 9 10).