Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясы (UNTOC, сондай-ақ Палермо конвенциясы деп те аталады) – 2000 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы ұйымдастырған трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы көпжақты келісім.

Тарих

Конвенция 2000 жылғы 15 қарашада Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының қаулысымен қабылданды. Конвенция 2003 жылғы 29 қыркүйекте күшіне енді. Палермо қаласының мэрі Леолука Орландоның сөзіне сүйенсек, бұл конвенция трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа, адам саудасына және терроризмге қарсы күресу жөніндегі алғашқы халықаралық құжат болды. 2014 жылы UNTOC жабайы табиғатты контрабандалауға қатысты саясатын күшейтті. Ботсвана 2014 жылғы Адам саудасына қарсы заңға қол қойып, UNTOC-тың адам саудасы протоколына сәйкестік танытты. 2017 жылы Жапония 2019 жылғы Регби әлем чемпионаты мен 2020 жылғы Жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарын ұйымдастыруға дайындалып жатқанда, UNTOC талаптарына толыққанды сай еместігіне тап болды, бұл осы шараларды өткізуге қабілеттілігіне қауіп төндірді. 2018 жылдың ақпан айында Ауғанстан ел заңдарын UNTOC-қа сәйкес ететін жаңа қылмыстық кодексті қабылдады.

Тараптар

2023 жылдың 27 ақпанына қарай, оның 191 қатысушысы бар, олардың ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының 186 мүше мемлекеті, Кук аралдары, Ватикан, Ниуэ, Палестина мемлекеті және Еуропалық Одақ кіреді. Конвенцияға қатыспаған БҰҰ-ның жеті мүше мемлекеті мыналар: (* мемлекет конвенцияға қол қойған, бірақ ратификацияламағандығын көрсетеді): 2018 жылдың маусым айында Иран Парламенті БҰҰ-ның адам саудасына қарсы конвенциясына (UNTOC) қосылу туралы заң жобасын бекітті, бірақ 10 күннен кейін Иранның Жоғарғы көшбасшысы Али Хаменеи заң жобасын "қабылданбас" деп мәлімдеп, оның алға жылжуын тоқтатты. 2019 жылдың қаңтар айында заң жобасы Парламент пен Сақшы кеңесі арасында талқыланып жатыр еді.