Кеңес және Ресейлік компьютер ғалымы Борис Бабаян

Кіріспе

Ресейлік компьютер ғалымы Борис Арташесович Бабаян (Борис Арташесович Бабаян; Баку қаласында 1933 жылдың 20 желтоқсанында туған) – армян тегінен таралған совет және ресейлік компьютер ғалымы, бұрынғы КСРО мен Ресейде суперкомпьютерлерді алғаш рет жасаған пионер.

Өмірбаян

Бабаян Баку қаласында армян отбасында дүниеге келген. 1957 жылы Мәскеу физика және технология институтын бітірген. 1964 жылы PhD дәрежесін, ал 1971 жылы ғылым докторы ғылыми атағын алды. 1956 жылдан 1996 жылға дейін Бабаян Лебедев атындағы механика және компьютерлік инженерия институтында жұмыс істеді, соңында аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз ету бөлімінің бастығы болды. Бабаян мен оның командасы алғашқы компьютерлерін 1950 жылдары құрастырды. 1970 жылдары бас архитектор В. С. Бурцевтің 15 орынбасарының бірі ретінде, ол алғашқы суперскалярлық компьютер Эльбрус-1 және Эль-76 бағдарламалау тілінің жұмыстарына қатысты. Осы компьютерлерді пайдалана отырып, 1978 жылы, батыста коммерциялық қолданысқа түсерден он жыл бұрын, Кеңес Одағы өз зымыран жүйелерін, сондай-ақ ядролық және ғарыш бағдарламаларын дамытты. Бабаян басқарыған команда Explicitly Parallel Instruction Computing (EPIC) деп аталатын архитектураны пайдаланып Эльбрус-3 компьютерін жасады. 1992 жылдан 2004 жылға дейін Бабаян SPARC Technology (MCST) және Elbrus International компанияларында жоғары лауазымдарда қызмет етті. Осы қызметтерінде ол Elbrus 2000 (Elbrus-3 компьютерінің бір чиптік нұсқасы) және Elbrus90micro (ішкі микропроцессорларға негізделген SPARC компьютері) жобаларын әзірлеуге жетекшілік етті. 2004 жылдың тамызынан бастап Бабаян Intel корпорациясының Бағдарламалық қамтамасыз ету және шешімдер тобының архитектура директоры және Мәскеудегі Intel ҒЗЖ орталығының ғылыми кеңесшісі болып жұмыс істейді. Ол компиляторлар, бинарлық аударма және қауіпсіздік технологиялары сияқты салалардағы жұмыстарды үйлестіреді. Ол Intel Fellow атағын алған екінші еуропалық (норвегиялық Триггве Фоссумнан кейін) болды. Бабаянға бұрынғы Кеңес Одағының ең жоғары екі наградасы берілді: 1974 жылы компьютерлік дизайн саласындағы жетістіктері үшін КСРО Мемлекеттік сыйлығы және 1987 жылы Эльбрус-2 суперкомпьютерінің дизайны үшін Ленин сыйлығы. 1984 жылдан бастап КСРО Ғылым академиясының (кейін Ресей Ғылым академиясының) корреспондент-мүшесі. 2007 жылдан бастап ол Мәскеу физика және технология институтында профессор болып жұмыс істейді және Intel корпорациясының Мәскеудегі ҒЗЖ орталығында микропроцессор технологиясы кафедрасын басқарады.

Babayan was born in Baku, Soviet Union to an Armenian family. He graduated from the Moscow Institute of Physics and Technology in 1957. He completed his Ph. D. in 1964 and his doctorate of science in 1971. From 1956 to 1996, Babayan worked in the Lebedev Institute of Precision Mechanics and Computer Engineering, where he eventually became chief of the hardware and software division. Babayan and his team built their first computers during the 1950s. In the 1970s, being one of 15 deputies of chief architect V. S. Burtsev, he worked on the first superscalar computer, the Elbrus 1 and programming language Эль 76. Using these computers in 1978, ten years before commercial applications appeared in the West, the Soviet Union developed its missile systems and its nuclear and space programs. A team headed by Babayan designed Elbrus 3 computer using an architecture named Explicitly Parallel Instruction Computing (EPIC). From 1992 to 2004, Babayan held senior positions in the Moscow Center for SPARC Technology (MCST) and Elbrus International. In these roles he led the development of Elbrus 2000 (single chip implementation of Elbrus 3) and Elbrus90micro (SPARC computer based on domestically developed microprocessor) projects. Since August 2004, Babayan is the Director of Architecture for the Software and Solutions Group in Intel Corporation and scientific advisor of the Intel R&D center in Moscow. He leads efforts in such areas as compilers, binary translation and security technologies. He became the second European holding the Intel Fellow title (after Norwegian, Tryggve Fossum). Babayan was awarded the two highest honors in the former Soviet Union: the USSR State Prize for his achievements in 1974 in the field of computer aided design, and the Lenin Prize in 1987 for the Elbrus 2 supercomputer design. Since 1984, he has been a corresponding member of the USSR Academy of Sciences (later Russian Academy of Sciences). as of 2007, he serves as a professor at the Moscow Institute of Physics and Technology and holds the Microprocessor Technology chair in Moscow based R&D center of Intel Corporation.