Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Виктор Каплан (27 қараша 1876 – 23 тамыз 1934) – австриялық инженер және Каплан турбинасын ойлап тапқан адам.
Austrian engineer
Viktor Kaplan (27 November 1876 – 23 August 1934) was an Austrian engineer and the inventor of the Kaplan turbine.
Өмір
Каплан Австрияның Мюрцзушлаг қаласында теміржолшы отбасында дүниеге келді. 1895 жылы Венадағы гимназияны бітірген соң, Вена техникалық университетінде механика мамандығы бойынша оқыды және дизельді қозғалтқыштар саласында маманданды. 1900-1901 жылдары Пула қаласында әскери қызметке шақырылды. Венада моторлар саласында жұмыс істегеннен кейін, Брнодағы Германия техникалық университетіне көшіп, азаматтық құрылыс институтында зерттеулер жүргізді. Ол өмірінің келесі үш онжылдығын Брнода өткізді, және оның барлық өнертабыстары мен зерттеулері сол жердегі профессорлық қызметімен байланысты. 1913 жылы су турбиналары институтының директоры болып тағайындалды. 1912 жылы ол өзінің ең маңызды жұмысын жариялады: Каплан турбинасы, революциялық су турбинасы, ол орташа көлбеулі үлкен су ағындарынан электр энергиясын өндіруге арналған. 1912 жылдан 1913 жылға дейін ол осы турбиналардың төрт патентын алды. 1918 жылы Төменгі Австриядағы тоқыма фабрикасы үшін Storek құрылыс компаниясы 60 см диаметрлі және 26 кВт қуатты Каплан турбинасын жасады. Бұл турбина 1955 жылға дейін пайдаланылды және қазір Вена техникалық мұражайында көрсетілуде. Бірінші Каплан турбиналарының сәттілігінен кейін олар бүкіл әлемде қолданыла бастады және су турбиналарының ең көп таралған түрлерінің бірі болып табылады. 1926 және 1934 жылдары Каплан құрметті доктор дәрежесін алды. Ол 1934 жылы Австриядағы Унтерах-ам-Аттерзееде инсульттан қайтыс болды. Каплан 1961 жылы 1000 австриялық шиллинг банкнотасында бейнеленді.
Kaplan was born in Mürzzuschlag, Austria into a railroad worker's family. He graduated from high school in Vienna in 1895, after which he attended the Technical University of Vienna, where he studied mechanical engineering and specialised in diesel engines. From 1900 to 1901 he was drafted into military service in Pula. After working in Vienna with a specialisation in motors, he moved to the German Technical University in Brno to conduct research at the institute of civil engineering. He spent the next three decades of his life in Brno, and nearly all his inventions and research are connected with his professorship there. In 1913 he was appointed head of the institute for water turbines. In 1912 he published his most notable work: the Kaplan turbine, a revolutionary water turbine that was especially fitted to produce electricity from large streams with only a moderate incline. From 1912 to 1913 he received four patents on these kinds of turbines. In 1918 the first Kaplan turbine with 26 kW power and a diameter of 60 cm was built by the Storek construction company for a textile manufacturer in Lower Austria. This turbine was used until 1955 and today is exhibited at the Technisches Museum Wien. After the success of the first Kaplan turbines they started being used worldwide and remain one of the most widely used kinds of water turbines. In 1926 and 1934 Kaplan received honorary doctorates. He died of a stroke in 1934 at Unterach am Attersee, Austria. Kaplan was honored and featured on the 1000 Austrian schilling banknote in 1961.