Кіріспе

Француз суретшісі, қазіргі қарындаштың ойлап табушысы (1755–1805)

Николя Жак Конте (4 тамыз 1755 – 6 желтоқсан 1805) – француз суретшісі, ауа шарымен саяхатшы, әскери офицер және қазіргі қарындаштың ойлап табушысы. Ол Нормандиядағы Сент-Кенери-прес-Се (қазіргі Ану-сюр-Орн) қаласында дүниеге келді және механикалық өнерімен ерекшеленді, ол Египеттегі француз армиясына зор көмек тигізді. Наполеон оны "Араб шөлінің ортасында Франция өнерін жаратуға қабілетті, талғампаз, түсінікті және гениалды әмбебап адам" деп атады.

Аэронавтика

Сейесте болған кездегі алғашқы қызығушылықтарының бірі – жаңадан дамып келе жатқан аэронавтика ғылымы болды. Ол кем дегенде бір ыстық ауа шарын жасап, оны қалалық алаңда ұшырды. Ол сутегі газын өндіруді жақсартуға, сондай-ақ шардың газ қабын өңдеуге үлес қосты. Мысырда Конте әуе шарымен ұшудағы тәжірибесін пайдалануға шақырылды және 22 қыркүйекте 1798 жылы француз жаңа жылын тойлау үшін көтерілуді дайындауды сұрады. Ол жеткілікті дайын болмағандықтан, шара 1 желтоқсанға ауыстырылды. Сол күні оның тырысыстарына қатысты жақындап келген апаттың алдын алуға тура келді. Шар өртеніп кетті, ал мысырлықтар бұл көрсетілгеннің жау лагерьдерін өртеуге арналған соғыс машинасы деп ойлады. Екінші рет, үлкен шармен ұшқанда, Есбекия алаңында 100 мың адам көтерілуді көргендігі айтылады. Мысырда шарды жергілікті халыққа әсер ету үшін қолданғандығы және оны әскери мақсаттар үшін пайдаланбағаны анық. Аль Джабарти (Абд ар-Рахман әл-Жабарти әл-Мисри) көтерілу туралы баяндамасында былай деді: «Олардың бұл аппарат адамдардың отырып, басқа елдерге жаңалықтар мен өзге де жалғандықтарды табу үшін саяхаттайтын кемеге ұқсайды деген мәлімдемелері шындыққа сай келмеді».

Жазу және сызу құралдары

Конте Лазар Николас Маргарита Карноның өтініші бойынша қазіргі қарындаш құралын ойлап тапты. Сол кезде Франция Республикасы экономикалық блокадада болды және материалдың басты көзі – Ұлыбританиядан графит импорттау мүмкін болмады. Карно Контеден шетелдік импортқа тәуелсіз қарындаш жасауды сұрады. Бірнеше күн зерттеуден кейін Конте графит ұнтағын сазбен араластырып, ағаштан жасалған екі жарты цилиндрдің арасына қысып шығару идеясын тапты. Осылайша қазіргі қарындаш дүниеге келді. Конте 1795 жылы осы өнертабысқа патент алып, оны өндіру үшін «Конте қоғамын» құрды. Ол сонымен қатар өзінің атымен аталатын конте пастелін – суретшілер қолданатын қатты пастель таяқшасын да ойлап тапты. 1798 жылғы француз өнеркәсібі өнімдерінің көрмесінде Конте өзінің «әртүрлі түсті пастельдері» үшін ең жоғары награда – құрметті марапатқа ие болды.