Кіріспе

Гендер кластері – Gsx, Xlox (Pdx) және Cdx гендер отбасыларына жататын гомеобокс гендерінің (морфогенез процесіне, анатомиялық даму үлгілерін реттеуге қатысатын) жиынтығы.

Регуляторлық гендер кластері

Бұл гендер алғаш рет амфиокс организмдерінде, яғни үш гендік отбасының әрқайсысынан бір ғана мүшесі бар омыртқасыздарда, физикалық тұрғыдан байланысқан хромосомалық кластерге орналасқандығы көрсетілді. Сондықтан, амфиокс геномындағы барлық ParaHox гендері ParaHox гендер кластеріне жатады. Керісінше, адам геномында алты ParaHox гені бар (GSX1, GSX2, PDX1, CDX1, CDX2, CDX4), олардың үшеуі (GSX1, PDX1 (=IPF1), CDX2) 13-шы хромосомадағы адамның ParaHox гендер кластерін құру үшін физикалық байланыста. Егездің 5-ші хромосомасында гомологты ParaHox гендер кластері бар. Қалған үш адам ParaHox гені – омыртқалы жануарлар эволюциясының бастауындағы 2R геномдық дупликациясы нәтижесінде пайда болған дупликацияланған ParaHox гендер кластерлерінің қалдықтары. Кейбір омыртқалы жануарлар, әсіресе хондрихтиялық балықтар мен зелаканттар, қосымша ParaHox генін (PDX2) сақтап қалған. ParaHox ген кластері Hox ген кластерінің паралогы немесе эволюциялық туысы деп ұсынылған; ПараHox ген кластерінің екі жақты симметриялы жануарлардағы ежелгі қызметі – ішектің бойындағы құрылымды анықтау немесе үлгілеу болған, онда Gsx ауызды, Xlox (=Pdx) ортаңғы ішекті, ал Cdx анус белгісін анықтаған. Гендік экспрессия және функционалдық деректер бұл гипотезаны шартты түрде қолдайды, бірақ көптеген жануарларда гендердің қызметі эволюция барысында өзгерген, әсіресе омыртқалы жануарларда мидың (алдыңғы ішек емес) дамуында рөл атқаратын Gsx гендер отбасы.