Кіріспе

Англияның Батыс Йоркшир аймағындағы шіркеу

Брэдфорд соборы, немесе Әулие Петр соборы – Англияның Брэдфорд қаласындағы англикандық собор. Ол Лидс діоцезіндегі үш теңдес собордың бірі, ал қалғандары Рипон және Уэйкфилд соборлары. Бұл жерде 7 ғасырдан бері христиандық құлшылық өтіліп келеді, сол кезде Дьюсберидегі миссионерлер аймақты жаңаруға шақырып, уағыз айтқан. Көп ғасырлар бойы ол Әулие Петрдің приход шіркеуі болды және 1919 жылы собор мәртебесіне ие болды. Собор I санаттағы ескерткіш болып табылады.

Өмірбаян

Бұл жердегі алғашқы шіркеу англо-саксон дәуірінде салынған деп есептеледі және 1066 жылы нормандар басып алғаннан кейін қирап кеткен. 1200 жыл шамасында екінші шіркеу салынды. Брэдфорд шіркеуінің Деусбери шіркеуінен бөлек екендігі туралы алғашқы жазба 1281 жылы Йорк архиепископының тізілімінде кездеседі. Эдмунд де Лейсидің әйелі, Элис де Лейси, Ильберт де Лейси ұрпақтарының бірі, Брэдфорд шіркеуіне Уиквэйн архиепископының тізілімінде тіркелген сыйлық берді. 1327 жыл шамасында шотланд шабуылшылары осы тас шіркеудің көп бөлігін өртеп жіберді. 14 ғасырда шіркеу қайта салынды, ал қайта құрылыс кезінде ескі қабырғалардың бір бөлігі қолданылған болуы мүмкін. Үшінші шіркеудің құрылысы 1458 жылы аяқталды. Перпендикуляр стиліндегі мұнара батыс жағына қосылып, 1508 жылы бітірілді. 15 ғасырдың соңында мұнараның үстіне қосымша үйлер салынды. Левенторп отбасы шіркеудің солтүстік жағында, ал Боллинг Холл иелері оңтүстік жағында жеке капеллалар ашты. 1854 жылы Роберт Мауэр шіркеу үшін Каен тасынан жаңа рередос жасады. Оның суреті шіркеу мұрағатында сақталған. Бұл рередос 1950 жылдарда Эдвард Мауф шіркеуді қайта жаңарту кезінде жоғалып кетті. Бастапқыда Йорк епархиясына қарасты шіркеу, 1919 жылы Брэдфорд епархиясы құрылғанда Рипон епархиясына көшті, содан кейін 20 сәуірде 2014 жылы құрылған жаңа Лидс епархиясының үш тең құқықты соборының біріне айналды. Ғимарат 1950-1960 жылдары Эдвард Мауфпен кеңейтілді. Собордың шығыс бөлігі және ән айту залы мен собор кеңселері орналасқан екі батыс қанаты Мауфтың жұмысы. Ол шығыс жағындағы кеңейтуде Morris & Co. шыныларын ескі шығыс терезеден қайта пайдаланды. Ғимараттың ішінде Виктория дәуірінен қалған шыны терезелер бар, оның ішінде батыс жағында Библиядағы әйелдерді бейнелейтін терезе және 1921 жылы орнатылған Бірінші дүниежүзілік соғыс ескерткіш терезесі бар. Көптеген қабырғалық ескерткіштердің арасында Джон Флэксменнің мүсіні де бар. 1987 жылы кеме мен батыс жағы қайта жөнделді, себебі келушілер саны артып келе жатқан еді. Шатырдың панельдері тазартылып, қалпына келтірілді және жаңа жарықтандыру орнатылды. Пайдаланудың ыңғайлы болуы үшін Виктория дәуіріндегі орындықтар орындықтармен ауыстырылды. Кемедегі орган алынып, батыс жағында көбірек жарық пен кеңістік жасалды, содан кейін хор органын толықтыратын Брэдфорд компьютерлік органы орнатылды, бірақ ол қазір қолданылмайды. 21 ғасырдың басында собор басшылығы Сент-Петр үйінде (19 ғасырда Брэдфордтың бас поштасы ретінде салынған) дін мұражайын ашуға шешім қабылдады. Бірақ келушілер саны күтілгеннен кем болды, жоба сәтсіз аяқталды және собор қарызға батты, ол 2007 жылы төленді. Қазір Сент-Петр үйі Оңтүстік Азия өнері тобы – Кала Сангамға тиесілі. Собор солтүстік жағында орналасқан шағын қорғалатын аймақта орналасқан. Бұл аймақ декан мен канондарға арналған заманауи тұрғын үйлерді қамтамасыз етеді, ал епископтың ресми резиденциясы, Bishopcroft, қала орталығынан шамамен 3 миль (5 км) қашықтықтағы Хитон қаласында орналасқан. Собор мен оның алдыңғы шіркеулер Брэдфорд Бек өзенінің солтүстікке бұрылатын жеріне аллювиалды жердің сөресіне салынған, бірақ қала өзеннің екінші жағындағы төменгі жерде өсті, сондықтан шіркеу әрқашан қала орталығынан тыс жерде болды. 19 және 20 ғасырларда собор орталықтан ғимараттармен жартылай жасырылды, алдымен, одан төменгі пошта кеңсесімен, содан кейін 1960 жылдары Форстер сквері мен Питергейттің құрылысымен. Соңғы аймақтар 2006 жылы бұзылды, содан кейін собор көп жылдар бойы 2015 жылы Бродвей орталығы аяқталғанға дейін көрінетін болды.