Кіріспе

Сериалдық кісі өлтірушілердің жіктелуі

Криминологияда, дезорганизацияланған қылмыскер – бұл сериалдық кісі өлтірушілердің дезорганизацияланған және спонтанды зорлық актілері арқылы жіктелетін түрі. "Ұйымдасқан" және "дезорганизацияланған" қылмыскерлер арасындағы ерекшелік американдық криминолог Джон Дуглас және Рой Хейзелвуд жасаған. Бұл профильдер сондай-ақ Вирджиния штатының Квантико қаласында орналасқан ФБР-дің Мінез-құлқы зерттеу бөлімінде зерттелді және түзетілді. Осы қылмыскерлерді түрлі санаттарға жіктеу арқылы ФБР олардың мінез-құлқы мен әдеттерін зерттей отырып, қылмыскерлерді анықтай алады.

Қылмыскердің тарихы

Ұйымдаспаған қылмыскер көбінесе жанжалды отбасылық жағдайдан шығып, бала кезінде отбасы мүшелерінен зорлық көрген болады. Ондай қылмыскерлерде көбінесе мақтаныш ойлар болады және олар шарлап, асығыс әрекет етеді, сондықтан олардың қылмыс орындары шатақ және ретсіз болады.

Әдет-ғұрыптар мен қылмыс үлгілері

Ұйымдаспаған қылмыскерлер кісі өлтірген кезде үйлерінен шалқап кетпейді, себебі көбінесе олардың тұрақты саяхаттау құралдары (мысалы, көлік) болмайды. Ұйымдаспаған қылмыскердің әрекеттері көбінесе сергектікке негізделгендіктен, физикалық ерекшеліктері сол сәтте олар үшін аса маңызды болмауы мүмкін. Ұйымдаспаған қылмыстарда жиі кездесетін бір үлгі – құрбанның жекеленбеуі. Қылмыс кезінде қылмыскер есірткі немесе алкоголь қолданып отыруы мүмкін. Қылмыс жоспарланбағандықтан, өлтіру құралы көбінесе оқиға орнына жақын жерде табылады және оқиға орнында саусақ іздері немесе ДНК іздері қалады. Ұйымдаспаған қылмыскерлердің қолданатын әдісінің бірі – "шабуыл" тактикасы, онда қылмыскер құрбанды бақылауға алу үшін оған зор күш қолданады. Ұйымдаспаған қылмыскерлер әлеуметтік өзара әрекетке көп бейімделмейді, сондықтан қылмыс орнын тез арада тергеуге және сұраққа алуға кіріспеу өте маңызды. Керісінше, жағдайға айналып өту, басқа оқиғаларды талқылап, содан кейін басты мәселеге қатысты әңгіме қозғау сенімді қалыптастырудың тағы бір жолы. Олардың барлығы зерттелді және олардың іс-әрекеттерінен және өмір жолдарынан шыққан үлгілер олардың ұйымдаспаған қылмыскер екенін көрсетеді.