Кіріспе

1926 жылы жарық көрген Рафаэль Сабатинидің "Бақытты Белларион" тарихи романы. Оқиға 15 ғасырдың басында Солтүстік Италияда, бастапқыда Монферрат маркизатында, кейін Милан герцогтігінде өрбітеді. Романның көптеген кейіпкерлері, оның ішінде Джан Галеаццо Висконти, Джан Мария Висконти, Фачино Кане, Филиппо Мария Висконти және Франческо Буссоне да Карманьола – нақты тарихи тұлғалар; ал айла-шарғылық бас кейіпкері олардан ерекшеленеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Айтылыс автордың Белларион өмірінің, әсіресе Имолалық Фра Серафиноның тарихы туралы жинақ ретінде ұсынылады. Бала кезінде тасталып, аббатханада өскен Белларион, жас шағында Павияда оқуға ниеттеніп, аббаттан ұсыным хат алып кетеді. Ол францискан монахымен кездесіп, бірге саяхаттайды, бірақ біреу оның ақшасын және хатын ұрлап алғанын біледі. Монферрат астанасы Касалеге келген соң, ол билік өкілдерінің қудалауында екенін байқайды, олар оны жалған монахпен, шын мәнінде Лоренцаччо да Трино атымен белгілі қарақшымен байланысты деп күдіктенеді. Ол сарайға жеткенше қашады, бақ есігінен кіреді және есіктің ашық екеніне таңғалады. Әдемі әйел оны қабылдап, есікті бекітіп, қуғыншылардан жасыруға тырысады. Олар келіп, Белларион олардың қарсылығын тыңдайды және оның Монферраттың принцессасы Валерия екенін біледі. Құзетшілер кеткен соң, Валерия Белларионды күткен елші деп ойлап, Джуфреддо мен Лорд Барбареско туралы сұрайды. Ол оның қате түсінуін түзетеді, бірақ интрига сезінеді және оған әсер етуді қалайды, сондықтан оның мейірімділігі үшін Лорд Барбарескоға хабар жеткізуді ұсынады. Ол оған сенбейді, бірақ оны тек Джуфреддоның жағдайы қандай екенін сұрауға, Белларион бұрынғы елші деп санайды, және Барбаресконың жоспары қалай жүріп жатыр деп сұрауға міндеттейді. Ол Барбареско мен достар тобының, соның ішінде Валерияның сенімді адамы Энцо Спиньоның, Валерияның ағасы Теодорды өлтіруді жоспарлап отырғанын біледі. Теодор тақты өзіне ұстап қалу үшін, оның інісін бұзып, билік жүргізуге қабілетсіз етуде. Белларион Валерияның оны жалғыз қалдыруын тілегеніне қарамастан, мәселені тергеуді жалғастырады; ол Спиньоның топқа сатқындық жасағанын және Теодордың қызметінде екенін біледі, сондықтан оны пышақтап жаралайды. Қашып бара жатқанда, күзетшілер оны ұстайды, ал капитан оны бір апта бұрын да Триномен бірге қашқан сол серік деп таниды. Ол Спиньоны өлтіргені үшін жергілікті сот алдына келеді. Ол сотқа Спиньо Белларион қатыспаған үйдегі төбелес кезінде өлтірілгенін айтады және Миландағы кондотьер Фачино Канедің асырап алған ұлы екенін мәлімдейді. Подэста істі уақытша тоқтатады, Белларионның шынымен де оның асырап алған ұлы екенін тексеру үшін Фачиномен байланысуға ниетті; ал Теодор түрмесіне кіріп, оның Валерияға сатқындық жасап, өзіне адал болғанын ойлайды, оған қашуға мүмкіндік береді, бірақ ол шындығында Спиньоны өлтіргенін білмейді. Белларион содан кейін Миланға сапар шегеді. Миланға жақындағанда, Джан Мария Висконти, Миланның деспоттық және қатыгез герцогы, оның иті арқылы шабуылға ұшырайды. Ол бірін өлтіріп, иттің қанына батып кетеді, ал қалғандары тынышталады, олардың бірі сияқты иіс шығаратын адамға шабуыл жасағысы келмейді. Джан Мария мұны сиқыр деп санайды және Белларионды тергеу үшін Миланға алып барады, содан кейін оның асырап алған баласы келгенін естіген Фачино Кане оны өзіне алады. Белларион Фачиноға өзінің өткенін айтады, ол оны қызықты деп санайды және көп ұзамай асырап алуды ресмилендіруге кіріседі. Оқиға Белларионның мансабын, Фачино Канеге адал ұл бола отырып, содан кейін Фачино қайтыс болғаннан кейін оның жесіріне адалдық ант беруін көрсетеді. Белларионның маңызды жалдамалы капитан болу үшін жоғарылауына байланысты сюжетте көптеген бұрылыстар мен өрбулер болады. Ол Валерияға көптеген жағынан қызмет етеді, және осы оқиға сюжеттің басым бөлігін құрайды.