Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық зерттеуші және жазушы (1926–2014)
British explorer and writer (1926–2014)
Энтони Джон Фрэнсис Смит (30 наурыз 1926 – 7 шілде 2014) – жазушы, теңізші, аэростатшы және бұрынғы «Ертеңгі әлем» телебағдарламасының жүргізушісі. Ол ең көп сатылған «Дене» (алғаш 1968 жылы жарық көрген, кейін «Адам денесі» деп аталған) еңбегімен танымал болды, ол бүкіл әлемде 800 000-нан астам данада сатылды және BBC телесериалымен байланысты болды – «Адам денесі», ал Америкада «Жақын ғалам: Адам денесі» деген атпен белгілі. Сериал 1998 жылы профессор Роберт Уинстонның жетекшілігімен көрсетілді.
Anthony John Francis Smith (30 March 1926 – 7 July 2014) was, among other things, a writer, sailor, balloonist and former Tomorrow's World television presenter. He was perhaps best known for his bestselling work The Body (originally published in 1968 and later renamed The Human Body), which has sold over 800,000 copies worldwide and tied in with a BBC television series, The Human Body, known in America by the name Intimate Universe: The Human Body. The series aired in 1998 and was presented by Professor Robert Winston.
Өмір және жұмыс
Смит Оксфордтың Баллиол колледжінде зоологияны оқыды, RAF-те ұшқыш болды және "The Daily Telegraph" газетінің ғылыми тілшісі ретінде жазды. Ол сондай-ақ теледидар мен радиода кеңінен жұмыс істеді, бірнеше табиғат тарихы бағдарламалары үшін материалдар жазды. Смиттің алғашқы экспедициясы Персияға жасалды, онда ол Қанат жер асты суару туннельдерін зерттеді. Бұл экспедиция оның "Персиядағы соқыр ақ балық" кітабында сипатталған. Ол 1977 жылы кинотоп және екі үңгір суға түсуші – Мартин Фарр мен Ричард Стивенсонмен бірге Иранға қайтып келді, олар оның жаңа балық түрін тапқан үңгірді зерттеді. (Eidinemacheilus smithi) – оның атымен аталатын, осы экспедицияда ашқан балық түрі.
Smith read zoology at Balliol College, Oxford, became a pilot in the RAF and went on to write as a science correspondent for The Daily Telegraph. He also worked extensively in both television and radio, writing for several natural history programmes. Smith's first expedition was to Persia, exploring the Qanat underground irrigation tunnels. This expedition was documented in his book Blind White Fish in Persia; a species of fish that he discovered and is named after him (Eidinemacheilus smithi). In 1977 he returned to Iran with a film crew and two cave divers Martyn Farr and Richard Stevenson who explored the cave where he had found the new species of fish.
Баллонға ұшып шығу
1962 жылы ол «The Sunday Telegraph Balloon Safari» экспедициясын (Дуглас Боттингпен, Алан Рутпен және басқалармен бірге) жетекшілік етті, Занзибардан Шығыс Африкаға дейін сутегі шармен ұшып, содан кейін Нгоронгоро кратерінің үстінен өтті (бұл оқиға «Throw Out Two Hands» кітабында сипатталған). Келесі жылы ол шармен Альп тауларын кесіп өткен алғашқы британдық азамат атанды.
In 1962, he led "The Sunday Telegraph Balloon Safari" expedition (with Douglas Botting), Alan Root and others, flying a hydrogen balloon from Zanzibar to East Africa, and then across the Ngorongoro crater (documented in Throw Out Two Hands). The following year he became the first Briton to cross the Alps in a balloon.
Қуанышты қайық
1990 жылдардың аяғында Смит Лондонның Императорлық соғыс мұражайы үшін көрме ұйымдастыруға зор үлес қосты. Jolly Boat – 1940 жылғы 21 тамызда неміс шабуылдық крейсері Widder шабуылдағаннан кейін SS Anglo Saxon кемесінен құлаған шағын құтқару қайығы. Ол кеме экипажының аман қалған мүшелерін Атлант мұхиты арқылы батысқа қарай 68 күн бойы жеткізіп, соңында Элеутераға жеткізді. "Жолшық" құрлыққа жеткен кезде, шабуылдан аман қалған жеті адамның ішінде тек екеуі ғана тірі болды. Келесі 50 жыл бойы қайық Коннектикут штатындағы Мистик теңіз порты мұражайында сақталды. Смит өзі құтқару қайығының тарихына қызығушылық танытып, 1997 жылы оны қайтарып алып, 1998 жылы Лондонның Императорлық соғыс мұражайында көрсету үшін қалпына келтірді.
In the late 1990s, Smith was instrumental in securing an exhibit for the Imperial War Museum, London. The Jolly Boat, a small lifeboat launched from the SS Anglo Saxon on 21 August 1940 after its sinking by the German auxiliary cruiser Widder. It carried the surviving members of the ship's crew west across the Atlantic Ocean for sixty eight days, before finally landing in Eleuthera. By the time the Jolly Boat made landfall, only two of the seven survivors of the attack were still alive. For the next fifty years, the boat was kept by the Mystic Seaport Museum in Connecticut. Smith, personally interested in the story of the lifeboat, secured its return in 1997, after which it was restored for display in 1998 at the Imperial War Museum, London.
Атлантикті салмен кесіп өту
2011 жылдың 30 қаңтарында Смит және үш ерікті (Эндрю Бэйнбридж, Дэвид Хилдред және Джон Расселл, ешқайсысы 56 жастан кіші емес) Канар аралдарындағы Ла Гомерадан арнайы салынған салмен Атлант мұхитын үш ай ішінде кесіп өтіп, соңында Элеутераға жетпек болды. Норвегиялық саяхатшы және жазушы Тор Хейердалдың 1947 жылы Оңтүстік Америкадан Полинезия аралдарына жасаған экспедициясында қолданған «Кон-Тики» салға сілтеме жасай отырып, сал «An Tiki» деп аталды және ол 2010 жылдың қараша және желтоқсан айларында құрастырылды. Салдың жоғарғы құрылысы кішкентай кабинадан тұрды, онда экипаж екі төсек орындарымен бөлісті, ал корпусы балласт ретінде немесе жүзуге көмектесу үшін қолданылатын пластик газ құбырларынан жасалған. Оның жабдықтары қарапайым болу үшін жоспарланды және газ плитасымен (тамақ дайындау үшін), телеграф бағаналарынан жасалған мачталармен, сондай-ақ күн панельдерімен, жел генераторымен және электрондық құрылғыларын қуаттауға арналған аяқ сорғысымен жабдықталды, себебі экипаж компьютерлер мен цифрлық камераларды сыртқы әлеммен байланысу және саяхатын құжаттау үшін пайдаланды. Смиттің «The Daily Telegraph» газетінде жариялаған мақаласына сәйкес, «An Tiki» салдың соңғы өлшемдері шамамен 12 метрге 5 метр болды. Кабинасы шамамен 6 метрге 2 метр көлемде. Смит 1952 жылға дейін Атлант мұхитын салмен кесіп өтуге қызығушылық танытқан, ол Канар аралдарынан бастап, тамақ ретінде жаңа балыққа сүйенуді жоспарлаған. «Мен студент болған кезде ақшам бітті», - деді ол «Telegraph» газетіне. «Бірақ бұл идея мені әрқашан мазалады». Саяхат 2006 жылы «Telegraph» газетінде жарияланған қысқаша хабарламамен басталды: «Атлант мұхитын салмен кесіп өтуге ниеттісіз бе? Белгілі саяхатшыға 3 экипаж мүшесі қажет. Зейнеткерлерге арналған. Тек шынайы авантюристтер ғана». Өтініштер бойынша Смит Робин Батчелорды, сондай-ақ кәсіби ауа шаршысы, салдың дизайны мен құрылысына көмектесу үшін тартты. «An Tiki» экипажына яхта шебері және инженер-құрылысшы Дэвид Хилдред, сондай-ақ тәжірибелі теңізшілер Энди Бэйнбридж және Джон Рассел кірді. Экипаж таза суға арналған «WaterAid» қайырымдылық қорына ақша жинау мақсатымен кемеге шықты және Кариб теңізіндегі Сент-Мартен аралында саяхатын сәтті аяқтады. Смит Элеутераға саяхатының соңғы кезеңіне оған қосылу үшін тағы бір экипаж жинады – Элисон Портеус, Бруно Селлмер, Найджел Галлахер және Ли Руни. Олар 2012 жылдың 6 сәуірінде Сент-Мартеннен шығып, 24 күннен кейін дауыл кезінде Элеутера аралына жағаға шықты.
On 30 January 2011, Smith and a crew of three volunteers (Andrew Bainbridge, David Hildred and John Russell, none younger than 56) departed from La Gomera in the Canary Islands in a custom built raft, with the intention of crossing the Atlantic Ocean within three months, eventually arriving in Eleuthera. The raft, which was given the name An Tiki in reference to the Kon Tiki raft used by Norwegian explorer and writer Thor Heyerdahl in his 1947 expedition from South America to the Polynesian islands, was assembled during November and December 2010. The raft's superstructure consisted of a small hut within which the crew shared two bunks, while the hull was fashioned from plastic gas pipes which carried either supplies for ballast or air for buoyancy. Its facilities were designed to be modest and it was equipped with a gas stove for cooking and telegraph poles which would act as masts, as well as solar panels, a wind generator and a foot pump which would power its electronic devices, as the crew used computers and digital cameras to communicate with the outside world and document their journey. According to an article Smith wrote for The Daily Telegraph, in its final form the An tiki measured approximately 40 feet (12 m) by 18 feet (5 m). Its hut is approximately 20 feet (6 m) by 7 feet (2 m). Smith had been interested in crossing the Atlantic by raft as far back as 1952, when he devised a plan to begin somewhere in the Canary Islands and to rely on fresh fish as his source of food. "I was a student then and I ran out of money," he told the Telegraph. "But the idea has always niggled me." The voyage began as a concise advert listed in the Telegraph in 2006, which simply read: "Fancy rafting across the Atlantic? Famous traveller requires 3 crew. Must be OAP. Serious adventurers only." From his applications, Smith recruited Robin Batchelor, also a professional balloonist, to help design and build the raft. AnTiki's crew consisted of David Hildred, a yacht master and civil engineer, and two experienced seamen Andy Bainbridge and John Russell. The crew set sail with the intention of raising money for the clean water charity WaterAid and completed their journey successfully on the island of St. Maarten in the Caribbean. Smith then recruited another crew to join him on the final leg of the voyage to Eleuthera – Alison Porteous, Bruno Sellmer, Nigel Gallaher and Leigh Rooney. They departed St. Maarten on 6 April 2012 and 24 days later were washed up on the island of Eleuthera in a storm.
Өлім
Смит 2014 жылғы 7 шілдеде Англияның Оксфорд қаласында 88 жасында жедел тыныс жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Smith died from acute respiratory failure on 7 July 2014, in Oxford, England, aged 88.