Кіріспе

Адамдарды, әсіресе әйелдер мен балаларды сатудың алдын алу, жолын кесу және жазалау туралы хаттама (бұдан әрі Адам сату хаттамасы немесе БҰҰ Адам сату хаттамасы деп аталады) – Біріккен Ұлттар Ұйымының Трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясының хаттамасы болып табылады. Ол үш Палермо хаттамасының бірі, ал қалғандары – жер, теңіз және әуе арқылы мигранттарды заңсыз көшіруге қарсы хаттама және атыс қаруын заңсыз өндіру мен сауда-саттыққа қарсы хаттама. Хаттама Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы тарапынан 2000 жылы қабылданды және 2003 жылдың 25 желтоқсанында күшіне енді. 2022 жылдың қараша айына дейін 180 мемлекет ратификациялады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі және қылмысқа қарсы күрес жөніндегі басқармасы (БҰҰ ЕҚҚБ) хаттаманы іске асыруға жауапты. Ол мемлекеттерге заңдар жобасын дайындау, жан-жақты ұлттық адам сатуға қарсы стратегиялар жасау және оларды іске асыру үшін қажетті ресурстармен көмектеседі. 2009 жылдың наурыз айында БҰҰ ЕҚҚБ адам сатумен күресу, хабардар етуді арттыру, қатысуға шақыру және іс-қимылға түрту мақсатында "Көк жүрек" науқанын іске қосты. Хаттама ратификациялаған мемлекеттерді адам сатудың алдын алуға және оған қарсы күресуге, адам сату құрбандарын қорғауға және оларға көмек көрсетуге, сондай-ақ осы мақсаттарға жету үшін мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға міндеттейді.

Адам саудасына қарсы өңірлік іс-қимыл

2005 жылғы 16 мамырда Варшавада адам саудасына қарсы күреске қатысты Еуропа Кеңесінің конвенциясы қол қоюға ашылды. Конвенция адам саудасына қарсы күреске қатысты сарапшылар тобын (GRETA) құрды, ол елдік баяндамалар арқылы конвенцияның іске асырылуын қадағалайды. 2016 жылғы қаңтарға дейін 45 еуропалық мемлекет ратификацияласа, тағы бір мемлекет (Түркия) қол қойған, бірақ әлі ратификацияламаған. Балаларды сексуалдық құмарлыққа салу және сексуалдық зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі Еуропа Кеңесінің конвенциясы (Ланзароте, 2007 жылғы 25 қазан) қосымша қорғауды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Страсбургтегі Еуропа Кеңесінің Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық соты адам саудасына қатысты шешімдер қабылдады, олар Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенциясы бойынша міндеттемелерді бұзды: Siliadin v France, 2005 жылғы 26 шілдедегі шешім, және Rantsev v Cyprus and Russia, 2010 жылғы 7 қаңтардағы шешім. Еуропа Кеңесі Біріккен Ұлттар Ұйымымен тығыз байланыс күйінде жұмыс істейді.