Кіріспе

Гистологиялық бояу әдісі

Трихромдық бояу – екі немесе одан көп қышқыл бояуларды полиқышқылмен бірге қолданатын гистологиялық бояу әдісі. Бояу тіндерді контрастты түстерге бояу арқылы оларды ерекшелендіреді. Бұл жасушалар мен тіндердің микроскоптық ерекшеліктерінің контрасттылығын арттырады, оларды микроскоп арқылы қарағанда анық көруге мүмкіндік береді. Трихром сөзі "үш түс" дегенді білдіреді. "Трихром" деп алғаш рет сипатталған бояу протоколы – Mallory's trichrome бояуы, ол эритроциттерді қызыл, бұлшықет тінін қызыл, ал коллагенді көк түске бояды. Басқа трихромдық бояу протоколдары: Masson's trichrome бояуы, Lillie's trichrome және Gömöri trichrome бояуы.

Мақсаты

Трихромды бояусыз бір ерекшелікті екіншісінен ажырату өте қиын. Мысалы, тегіс бұлшық етті коллагеннен ажырату қиын. Трихромды бояу бұлшық етті қызыл, ал коллаген талшықтарын жасыл немесе көк түске бояуға мүмкіндік береді. Бауыр биопсиясында бауыр жасушаларының арасында жіңішке коллаген талшықтары болуы мүмкін, ал коллаген мөлшері бояу әдісіне сүйеніп бағалануы мүмкін. Трихромды әдістер қазір бұлшық етті коллагеннен, гипофиздің альфа-жасушаларын бета-жасушаларынан, фибринді коллагеннен және жаңадан мұздатылған бұлшық ет тіндеріндегі митохондрияларды ажырату үшін қолданылады. Ол бауыр циррозы сияқты коллагенді тіндердің (яғни фиброздық өзгерістердің) көбеюін анықтауға және бұлшық ет жасушалары мен фибробластардан туындаған ісіктерді ажыратуға көмектеседі.

Процедура

Трихромды бояу әдістері екі немесе одан көп қышқыл бояуды қолданады. Әдетте қышқыл бояулар бірдей негізгі белоктарды бояйды, бірақ оларды тізбектеп қолдану арқылы бояу үлгісін өзгертуге болады. Бояуды таңдап алу үшін поликислота (мысалы, фосфомолибд қышқылы немесе вольфрамфосфор қышқылы) қолданылады. Поликислоталардың жоғары молекулалық салмағы бар бояулар сияқты әрекет ететіні ескеріледі: олар коллагеннен оңай алынатын бояуды ығыстырып шығарады. Әдетте, барлық компоненттерді артық бояу үшін алдымен сұйылтылған сірке қышқылындағы қызыл бояу қолданылады. Содан кейін коллагеннен және басқа да компоненттерден қызыл бояуды ығыстыру үшін поликислота қолданылады. Екінші қышқыл бояу (көк немесе жасыл) сұйылтылған сірке қышқылында қолданылады, ол өз кезегінде поликислотаны ығыстырып, бастапқыда қолданылған бояуға қарама-қарсы түсті коллагенге әкеледі. Егер эритроциттерді бояу қажет болса, қызыл бояумен бояу алдында кішкентай молекулалық сары немесе қызғылт сары бояу қолданылады. Ол әдетте 80% этанолдағы қаныққан ерітіндіден қолданылады және көбінесе пикрин қышқылымен (өзі бояғыш) және поликислотамен бірге қолданылады. Бұл әдістер тіндердің бояуларға реакциясындағы, тығыздығындағы, қолжетімділігіндегі және т.б. шағын айырмашылықтарды пайдаланады. Бояулар мен поликислоталар тізбектеп қолданылатын трихромды бояулар көп қадамды трихромдар деп аталады. "Бір қадамды" әдістерде барлық бояулар (поликислотасы бар немесе жоқ) бір ерітіндіде біріктіріледі. Трихромды бояудың ең көне бір қадамды тәсілдерінің бірі – ван Гисон әдісі, ол бұлшықет пен цитоплазманы сары, ал коллагенді қызыл түске бояйды. Тағы бір мысал – Массон трихромын жақсы имитациялайтын Гомери трихромы. "Сары еріту" әдісінде алдымен сұйылтылған сірке қышқылындағы қызыл бояу қолданылады, содан кейін бөлім мұқият кептіріліп, ылғалдың қалмауы қамтамасыз етіледі. Содан кейін қызыл бояу еріткіштегі сары бояумен ығыстырылады, мысалы, целлозол (2-этоксиэтанол). Yellowsolve атауы "сары" және "целлозол" терминдерінің қосылуынан пайда болған. Лендрумның флоксин тартразині – жасушалық инклюзиялар үшін сары еріту бояуының бір мысалы.