Кіріспе
Вирджиниус Фрэнк Коу (1907 – 2 маусым, 1980) – АҚШ үкіметінің қызметкері, Кеңес Одағынан дезертир болған Элизабет Бентли мен Уиттакер Чемберс оны коммунистік партияның құпия мүшесі және Silvermaster тобы деп белгілі кеңес тыңшылар желісінің қатысушысы деп көрсеткен.
Virginius Frank Coe (1907 – June 2, 1980) was a United States government official who was identified by Soviet defectors Elizabeth Bentley and Whittaker Chambers as being an underground member of the Communist Party
and as belonging to the Soviet spy group known as the Silvermaster ring.
Өмірбаян
1907 жылы Вирджиния штатының Ричмонд қаласында дүниеге келген ол Теннесси, Алабама және Чикаго штаттарындағы мемлекеттік мектептерде білім алған. Ол Чикаго университетінде оқып, 1926 жылы философия бакалавры дәрежесін алды және 1928 жылға дейін аспирантурада оқуын жалғастырды.
Мансап
1928 жылдан 1930 жылға дейін ол Джонс Хопкинс университетінің құқық институтында қызметкер болып жұмыс істеді, 1930 жылдан 1933 жылға дейін ғылыми жұмыскер ретінде Чикаго университетіне оралып, диссертациясын жазды. 1933 жылдан 1934 жылға дейін Брукингс институтында қызметкер болып жұмыс істеді.
Мемлекеттік қызмет
1934 жылдың жазында ол Қазынашылық департаментінің хатшысы кеңсесінде кеңесші болды; 1936 жылдың жазында және 1939 жылдың жазында ол тағы да Қазынашылықта кеңесші болып жұмыс істеді. 1934 жылдың күзінен 1939 жылдың көктеміне дейін Торонто университетінде экономика пәнінен сабақ берді, содан кейін бірнеше жыл бойы штаттық қызметкер ретінде болып, демалысқа шықты (өз куәлігінде Коу «4, 5 немесе 6 жыл» дейді). 1939 жылдан бастап ол Федералдық қауіпсіздік агенттігінің басшысы Пол МакНаттқа кеңесші болып, ал 1940 жылы Леон Хендерсонның Бағаларды реттеу бюросында (сол кезде Ұлттық қорғаныс кеңесі деп аталған) көмекшісі болды. 1940 жылдың соңында ол Қазынашылық департаментіне ақша зерттеулері жөніндегі директордың көмекшісі болып қайта оралды, онда шамамен бір жыл жұмыс істеді, сол кезде ол Англиядағы АҚШ елшісінің арнайы көмекшісі болды. 1942 жылы ол АҚШ және Канаданың Бірлескен соғыс өндірісі комитетінің атқарушы хатшысы және Экономикалық соғыс жөніндегі кеңестің атқарушы директорының көмекшісі болды (кейіннен Сыртқы экономикалық басқарма деп аталды). 1944 жылдың соңында / 1945 жылдың басында Коу Қазынашылық департаментінде ақша-несиелік зерттеулер бөлімінің директоры болып тағайындалды, 1944 жылы Бреттон-Вудста (Нью-Гэмпшир штаты) Біріккен Ұлттар Ұйымының ақша-несиелік және қаржылық конференциясында техникалық хатшы болып қызмет етті. 1946 жылы ол Халықаралық валюта қорының хатшысы лауазымын қабылдады, ал Қазынашылықта оның ізбасары Гарольд Глассер болды. Коу 1952 жылдың желтоқсанында Конгресс оны қызметтен босату туралы талап қойғаннан кейін Қордан кетті. Халықаралық валюта қоры 1952 жылдың 3 желтоқсанында оның отставкаға кетуін жариялады.
Айғақтар мен тыңшылыққа қатысты дәлелдер
Коуға қарсы дәлелдер екі бұрынғы тыңшының көрсетуінен және оның мансабына қатысты кейіннен жасалған сараптамадан туындады. 1939 жылы бұрынғы коммунистік жер асты курьеры Уиттакер Чемберс, сол кездегі Мемлекеттік хатшының көмекшісі Адольф Берлеге Коуды Уэр тобына ақпарат беріп, коммунистік көзқарастарды қолдайтын адам ретінде таныстырды. 1948 жылы бұрынғы НКВД курьеры Элизабет Бентли, Америкаға қарсы қызметтер жөніндегі Палата комитетінің алдында куәлік бергенде, Сильвермастерге ақпарат берген бірнеше маңызды Қаржы министрлігінің қызметкерлерінің бірі ретінде Коуды еске алды. Коу Конгрессмен Карл Мунтт төрағалық еткен ХУАК алдында (House Un-American Activities Committee) АҚШ Коммунистік партиясының мүшесі болғанын мойындамады. Кейіннен ол ХВҚ-да (Халықаралық валюта қоры) өз қызметі туралы қатаң сұрақтарға жауап берді, бірақ оған санкциялар салынған жоқ немесе қызметінен алынбады. 1952 жылдың соңында ол Нью-Йорктегі (сенатор Герберт О'Коннор төрағалық еткен) Ұлы жюри алдына, содан кейін 1952 жылдың 1 желтоқсанында МакКарран комитетіне шақырылды. Ол соңғы жағдайда Бесінші түзетуге сүйене отырып, коммунистік партияның мүшесі болған-болмағаны туралы сұраққа жауап беруден бас тартты, мысалы, Алгер Хистің жалған куәлік бергені үшін сотталғанын келтірді. Оның Маккартидің Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитетімен (PSI) соңғы кездесуі 1953 жылдың 5 және 8 маусымында болды, оған сол кездегі сенатор Карл Мундт төрағалық етті. Тергеу ресми түрде 1949 жылдың қарашасында австриялық шиллингтің құнын төмендету жөніндегі келіссөздерге араласу туралы болды, себебі кеңестік тараптың қара нарықтан пайда тапқандығы айтылды. Еуропалық ынтымақтастық басқармасының (Маршалл жоспарының көмек агенттігі) өкілдері соңғы сәтте келіссөздерді тоқтату туралы бұйрықты телеграф арқылы алғанын хабарлады. Мемлекеттік департаменттегі анонимді тұлғамен байланысқан телеграфта Коу, ХВҚ хатшысы ретінде бұйрықтың авторы ретінде көрсетілді. (Бірақ шындығында, девальвация ХВҚ Атқару кеңесімен талқыланып, қолдау көрсетілді.) PSI Коудың сол кезде Таяу Шығыста болғандықтан, бұл хабарламаның авторы бола алмайтынын анықтады және тез арада Коудың коммунистік қызметіне қатысты тергеуге кірісті. Әрине, адвокаты Милтон Фридманмен үнемі кеңескен Коу Бесінші түзетуді қолдануын жалғастырды, бір кезде ол жұмыс іздеуде оған көмектескендердің қара тізімге енбеуін қалағанын айтты. Сенаттың Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитетінің кейінгі есебінде былай делінген: "Коу жауап беруден бас тартты, себебі жауаптар оны қылмыстық жауапкершілікке тартуы мүмкін екенін айтты, оның коммунист екендігіне, бүлікшіл әрекеттерге қатысқанына немесе қазіргі уақытта кеңестік тыңшылық желісінің мүшесі екендігіне қатысты барлық сұрақтарға. Ол сондай-ақ Бреттон Вудс конференциясының техникалық хатшысы болған кезде тыңшылық желісінің мүшесі болған-болмағанына, үкіметтің құпия немесе қауіпсіздік ақпаратына қол жеткізген-болмағанына, Тынық мұхиты аймағындағы қатынастар институтымен немесе сол ұйыммен байланысты адамдардың ұзақ тізіміндегі адамдармен байланыста болған-болмағанына жауап беруден бас тартты."
Кейінгі мансап
Коу қара тізімге енгізілді, АҚШ оның паспортын жарамсыз деп жариялады (1949 жылдың соңында) және Коудың кеңестік тыңшылықпен байланысы болғандықтан, 1953 жылдың маусымында оның көрші елдерге саяхаттауына тыйым салды. Коу шетелде жұмыс іздеді және ақырында Қытай Халық Республикасында қолдау тапты, онда ол үкіметпен жұмыс істейтін эмигранттар тобына қосылды. Франк өзін Ке Фулан деп атады және Қытай Коммунистік партиясының өте құпия Халықаралық байланыс бөлімінде жұмыс істеуге сенген санаулы шетелдіктердің бірі болды, ол әлемдегі маоистік партиялармен ашық қарым-қатынасты және жасырын операцияларды басқарды. Ол ILD-нің де-факто басшысы Канг Шенге жақын болды, ол Коуды өз Цинь дәуірі сарайына шақырып, оның құнды қытай өнері мен антиквариаттарының мол жинағын көрсетті. Олардың көпшілігі коммунистер билікке келген кезде және кейін Мәдени революция кезінде бай отбасылардан, мұражайлардан және сарайлардан ұрланған еді. Коудың ILD-дегі қызметі толыққанды белгілі болмаса да, жоғары лауазымды тұлғалар үшін оның құндылығы айқын болды. Сондықтан Канг өте ерекше әрекет жасап, Коуды Мәдени революция кезінде тазартудан қорғады, тіпті оған Қызыл гвардиядан қорғану үшін өз резиденциясында қалуға рұқсат берді. Коу – Кангтың осындай қорғауына ие болған жалғыз қытай немесе шетелдік адам болды. 1962 жылы оған Соломон Адлер қосылды.
Жеке өмір және өлім
Коу Рут Коумен үйленді, ол оның Қытайда тұрған әйелі болды. Фрэнк Коу 1980 жылғы 2 маусымда 73 жасында Қытайдың Пекин қаласында қайтыс болды. "Жаңа Қытай" ақпарат агенттігі оның өлімінің себебін өкпе тамыр бітелуі деп хабарлады және ауру кезінде үкімет шенеуніктері оны жиі барып көріп тұрғанын мәлімдеді. Оның бауыры ол сегіз ай бұрын қатерлі ісікке байланысты операция жасағанын айтты.
Мұра
Оның саяси әрекеттеріне қатысты, Коудың Қазынашылық министрінің орынбасары Гарри Декстер Уайт пен Қазынашылық экономисі Соломон Адлермен бірге 1943 жылы ұлттық Қытай үкіметінің валютасын тұрақтандыруға көмектесу мақсатында президент Франклин Рузвельттің 200 миллион долларлық алтын несие бағдарламасына қарсы болғаны жиі айтылады. Дегенмен, Уайттың құжаттары экономикалық көмек көрсетуге жағдай жасағанын, бірақ ақшалай көмек дұрыс пайдаланылмауы немесе жаудың қолына тиюі мүмкін деген алаңдаушылық білдіргенін көрсетеді. "Венона" жобасында "Пик" деген атпен белгіленген кеңестік агентті Арлингтон Холл криптографтары "мүмкін" Коу деп анықтады, бірақ оны анықтаудың нақты себебі белгісіз. (Бір дереккөздің мәліметінше, себебі Пик туралы қосымша ақпарат болмады.) Анықталған мәліметтерге сәйкес, Пикке қатысты АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы "Ленд-Лизинг" келіссөздеріне байланысты бес таспа Мәскеуге жіберілген. 1999 жылы КГБ мұрағаттарында жүргізілген зерттеу Коудың кеңестік агенті болғанын көрсетті. Алайда, авторлар аталған құжаттарды цитаталап көрсетпейді немесе қайта жарияламайды, сондай-ақ кем дегенде бір ғалым олардың куәліктері алғашқы дереккөздер қолжетімді болғанға дейін күдік тудыруы керек деп санайды.