Кіріспе

Амазониядағы аңызға толы құпия жаратылыс
орхидея туысы

Мпингуари, немесе Мпингуари (сондай-ақ Жума деп те аталады) – бразилиялық халық мүсіндегі мифтік, құрылысы ерекше, орманда мекендейтін және орманды және оның жануарларын қорғайды деген сенімдегі рухтар.

Сипаттама

Мапингуардың әртүрлі бейнелері бар. 1933 жылға дейін дәстүрлі халық аңыздарында ол бұрынғы адам шаманның түкті, адам тәрізді циклопқа айналғандығы сипатталады. Бұл нұсқада оның ішкі жағына қарай ашық аузы және артқа бұрылған аяқтары болады. Мұндай аяқтары бар жандарды іздеушілерді шатастырады, және олардың сипаттамалары әлемдік фольклорда кездеседі. Кейінгі сипаттамалар құс зерттеуші Дэвид С. Оренге байланысты болуы мүмкін, ол осы жаратылыс туралы әңгімелерді естіп, олардың жойылған жалқаулар болуы мүмкін деп болжады. Бұл сол кездегі ғалымдар тарапынан сынға ұшырады, бірақ Ореннің 1993 жылы жариялаған мақаласы, нақты дәлелдері болмаса да, ірі газеттерде жарияланды. 1995 жылы табылған алып жалқаудың сүйектерінің, "алғашқы әшекейлерге айналған" 2023 жылғы академиялық зерттеуі, адамдардың Америкада алып жалқаулармен бір уақытта өмір сүргенін көрсетті, атап айтқанда, ол Амазония аңызында адамдардың басын бұрып жейтін мифтік аң – Мапингуариға шабыт көзі болған болуы мүмкін.

Терминология

Фелипе Феррейра Вандер Велденнің сөзінше, оның аты тупи-гуарани тіліндегі "мбаппе", "пи" және "гуари" сөздерінің үйлесімінен құралған, бұл "қисайған [немесе] иіліңген аяқ [немесе] табанға" сияды. Оларды тағы да Karitiana kida harara деп атайды.