Кіріспе

Ертедегі сионист қозғалысының жетекшісі және Тель-Авивтің тұңғыш мэрі.

Кәсіпкерлік жобалар

Париж университетінде химиялық инженерияны оқып жүргенде, Дизенгофф Эдмонд Джеймс де Ротшильдпен танысты, ол оны Ротшильдтің шарап заводтарына бөтелкелер жабдықтау үшін Осман империясының билігіндегі Палестинаға шыны фабрикасын құруға жіберді. Дизенгофф 1892 жылы Тантурада фабриканы ашты, бірақ құмдағы қоспалардың кесірінен ол сәтсіз аяқталды. Осы уақытта Дизенгоффтың әйелі безгекке шалдықты. Ол жүкті болғандықтан, дәрігерлер оған Парижге баруды ұсынды. Парижде ол қыз бала тауып, бірақ нәресте көп ұзамай қайтыс болды. Олардың басқа балалары болған жоқ. Осы трагедиядан және бөтелке фабрикасының сәтсіздігінен кейін Дизенгофф көп ұзамай Кишиневке оралды және Бельгия консулы болып қызмет етті. Дизенгофф тұрғындар Тель-Авив деген жаңа аудан салуды жоспарлап жатқанын білгенде, ол "Ахузат Байт" компаниясымен серіктестікке келіп, Яффаның шетінде жер сатып алды, ол алғашқы қоныс салушыларға лотерея арқылы бөлінді.

Тель-Авивтің құрылуы

Акива Арье Вайс 1906 жылы «Ахузат Байт» тұрғын үй қоғамын құрғаннан кейін, Дизенгофф оған қосылып, 1909 жылы араб қаласы Яффаның жанында заманауи еврей ауданын құруға көмектесті. Осы қызметінде ол Тель-Авивке жер аударылғандарға жіберілген көмекті басқарды және «Рейш Галута» деген лақап ат алды. Ол жер аударылғандардың қиын жағдайын, көбінесе газеттер арқылы, кеңінен жариялады және билікке оларды азық-түлікпен және қажетті заттармен үнемі қамтамасыз етуге келісім беруге көндірді. 1917 жылы «Нили» ұйымынан қаржы алғаннан кейін, Дизенгофф «Нили» мүшесі Йосеф Лишанскийді босатуға қаражат беруден бас тартты, тіпті Дизенгофф басқа тұтқындарға, тіпті антисионистерге де көмек көрсетуден бас тартты, бұл ақшаны «Нили» ұйымынан алған болатын. 1921 жылғы сәуір-мамыр айларындағы араб көтерілісінен кейін ол Ұлыбританияның Мандаттық үкіметін Тель-Авивті Яффаның бөлігі емес, дербес муниципалитет ретінде мойындауға көндірді. Дизенгофф осыдан кейін қаланың дамуына белсенді қатысып, оның жылдам өсуіне ықпал етті, күнделікті тексерулер жүргізіп, ойын-сауық сияқты ұсақ-түйектерге де назар аударды. Ол әдетте жыл сайынғы Пурим карнавалының алдында тұратын. Әйелі қайтыс болғаннан кейін ол үйін Тель-Авив қаласына өнер мұражайы ретінде пайдалануға сыйлады және көптеген көрнекті суретшілерді мұражайды жақсарту үшін өздерінің туындыларын сыйлауға ықпал етті. Дизенгоффтың шақыруымен еврей өнер мұражайын құруға көмектесу үшін Тель-Авивке келді. Олар Дизенгоффтың қаладағы үйінде тұрды. 1936 жылы араб көтерілісі басталғанда Яффа порты Араб Жоғарғы Комитеті жариялаған жалпы ереуілмен жабылды. Дизенгофф үкіметке өзінің жаңа қаласы Тель-Авивте порт ашуға рұқсат беру үшін қысым жасады және өмірінің соңында Тель-Авивтің жаңа портының алғашқы пирсін ашуға қол жеткізді. Оның ашылу сөзі: «Мырзалар мен ханымдар, Тель-Авивтің порты болмаған күнді әлі есімде сақтаймын» деген сөздермен басталды.

Дизенгоф үйі / Тәуелсіздік залы

1930 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Дизенгоф өзінің үйін сүйікті Тель-Авив қаласына сыйға берді және оны мұражай етуді сұрады. Үй кең ауқымды жөндеуден өтіп, 1932 жылы Тель-Авив өнер мұражайы болып ашылды. Мұражай 1971 жылы қазіргі орнына көшірілді. 1948 жылдың 14 мамырында Давид Бен-Гурион Дизенгоф үйінде Израиль мемлекетінің тәуелсіздігін жариялады. Бұл ғимарат қазір тарих мұражайы және Тәуелсіздік залы деп аталады. Дизенгоф үйінде (Тәуелсіздік залы) Тель-Авивтің алғашқы 66 отбасына арналған ескерткіш пен Дизенгофтың әйгілі атында отырған мүсіні орнатылған.

Өлім

Дизенгоф 1936 жылдың 23 қыркүйегінде қайтыс болды. Ол Тель-Авивтегі Трамплдор зиратына жерленген.

Еске алу

Меир паркі мен Дизенгоф көшесі оның құрметіне аталған.