Кіріспе

А мажор (немесе А тоналығы) – А нотасына негізделген мажор гаммасы, құрамында А, В, С, D, Е, F және G ноталары бар. Оның нота жазу белгісінде үш диез болады. Оның салыстырмалы миноры – F диез миноры, ал параллель миноры – A миноры. А мажор тоналығы – Неаполитандық секстаккордының (яғни төмендетілген супертоникасы) бірқатар диез бен бемоль белгісін қажет ететін жалғыз тоналық. А мажор гаммасы:

Требль, альт және бас кілттерінде G нотасы C нотасынан жоғары орналасады. Дегенмен, тенор кілтінде қосымша сызық қажет болғандықтан, G нотасы C нотасынан төмен орналасады.

Тарих

Симфониялық әдебиетте үштен астам діріл кілттері сияқты жиі кездеспесе де, А мажордағы симфониялар D мажор немесе G мажор сияқты аз діріл кілттеріне қарағанда сирек. Бетховеннің 7-ші симфониясы, Брукнердің 6-шы симфониясы және Мендельсонның 4-ші симфониясы – Романтикалық дәуірдегі осы кілттегі симфониялардың шамалы тізімі. Моцарттың кларнеттік концерті мен кларнеттік квинтеті, сондай-ақ оның 23-ші фортепиано концерті А мажорда жазылған. Моцарт, әдетте, E-flat мажордан басқа, кларнетті А мажорда жиі қолданған. Сонымен қатар, Чайковскийдің скрипкалық концертінің кульминациялық бөлігі де А мажорда орындалады. А кілті камералық музыкада және басқа да скрипкаға арналған музыкада жиі кездеседі, себебі олар діріл кілттерін ұнатады. Франц Шуберттің «Троут» квинтеті мен Антонин Дворжактың 2-ші фортепиано квинтеті А мажорда жазылған. Иоганн Брамс, Сезар Франк және Габриэль Форе скрипкалық сонаталарын А мажорда жазды. Пьетро Кроппер Бетховеннің Кройцер сонатасы туралы: «А мажор – скрипканың ең толық дыбысталатын кілті» деді. Христиан Фридрих Даниель Шубарттың сөзіне сәйкес, А мажор «шынайы махаббатты жариялауға, жақындарымен қайта кездесу үмітіне, жастық шақтың қуанышына және Құдайға сенімге» лайықты кілт. А мажордағы оркестрлік туындылар үшін тимпандар әдетте А және Е дыбыстарына, көптеген басқа кілттердегідей, төртінші емес, бесінші интервалмен реттеледі. Гектор Берлиоз өзінің заманындағы тимпандарды А және Е дыбыстарына реттегенде, оларды төртінші интервалмен көрсету салтына наразылық білдірді, бұл әдет Франц Бервальдтың музыкасына дейін сақталды.