Кіріспе
Солтүстік Аустралияның Жоғарғы соты – Австралияның Солтүстік Аустралия аумағының жоғарғы соты. Ол азаматтық мәселелер бойынша аумақта шексіз юрисдикцияға ие және ең ауыр қылмыстық істерді қарап шығарады. Австралия сот жүйесінің иерархиясында орташа деңгейде орналасқан.
The Supreme Court of the Northern Territory is the superior court for the Australian Territory of the Northern Territory. It has unlimited jurisdiction within the territory in civil matters, and hears the most serious criminal matters. It is around the middle of the Australian court hierarchy.
Ерте тарих
1869–1870 жылдары Палмерстон, Порт-Дарвинде алғашқы қоныс іргесі қаланғаннан кейін көп ұзамай, Оңтүстік Австралия үкіметіне сол кездегі Оңтүстік Австралияның Солтүстік территориясында жоғары сот құруға талап қойылды. Мұндай сот құрылу мүмкіндігі қарастырылғанмен, судьяларды Палмерстонға іссапармен жіберуге шешім қабылданды. Алғашқы іссапарлық сот 1875 жылдың ақпан айында өтті. Содан кейін, 1875 жылдан 1884 жылға дейін үкімет адамдарды (көбінесе Үкімет резидентерін) комиссарлар етіп тағайындады, олар Оңтүстік Австралия Жоғарғы сотының судьясының өкілеттіктерін, өлім жазасын көздейтін қылмыстарды қараудан басқа барлық жағдайларда жүзеге асырды. 1884 жылдан 1911 жылға дейін "Солтүстік территория судьясы" атағымен тұрақты судья Солтүстік территория әділет заңына сәйкес Оңтүстік Австралия Жоғарғы сотының толық өкілеттіктерін пайдаланды.
Тарих
Сот 1911 жылғы 30 мамырда, Оңтүстік Австралияның аумақты Ұлттық Достастыққа (Commonwealth) тапсырғаннан кейін көп ұзамай құрылды. Соттың алғашқы судьясы Сэмюэл Джеймс Митчелл болды. 1975 жылы құрылған Бас судья лауазымын 1977 жылдан 1979 жылға дейін атқарған жалғыз адам – сэр Уильям Форстер болды. 1979 жылы лауазым атауы Бас судья болып өзгертілді, ал Форстер 1979 жылдан 1985 жылға дейін алғашқы Бас судья атанды. 1979 жылдан бері алты Бас судья қызмет етті. Қазіргі таңда алты тұрақты судья (Бас судьяны қоса алғанда), екі қосымша судья және екі уақытша судья бар, барлығы он Жоғарғы Сот судьясы. 1927 жылы Солтүстік Австралия заңы (1926) (Cth) күшіне енген кезде Солтүстік территория екі аумаққа бөлінді: Солтүстік Австралия және Орталық Австралия. Жоғарғы Сот таратылмады, бірақ Солтүстік Австралияның Жоғарғы Соты және Орталық Австралияның Жоғарғы Соты ретінде жұмысын жалғастырды. 1931 жылы Солтүстік территория заңы күштен шығарылғаннан кейін, Солтүстік территория Бірыңғай Ұлттық Достастықтың (Commonwealth) бір аумағы ретінде қайта құрылды. Орталық Австралияның Жоғарғы Соты таратылып, Солтүстік Австралияның Жоғарғы Соты Солтүстік территорияның Жоғарғы Соты ретінде жұмысын жалғастырды. 1935 жылы Сот Алис-Спрингсте алғашқы сайыпқылы отырысын өткізді, бұл практика бүгінге дейін сақталуда. 1996 жылы Кэтеринде де сайыпқылы отырыстар енгізілді. Жоғарғы Соттың жаңа кешені салынғанда, абориген суретшісі Нора Нельсон Напалжарри оның алдына мозаика суретін салуға шақырылды. Жоғарғы Соттың дизайн тұжырымы, клиент – Солтүстік территория үкіметінің сұрауы бойынша, 1800 жылдары Гонконгта салынған «Грек жаңғыруы» стиліндегі Гонконг-Шанхай банкінің элементтерін көрсетуі керек еді: ғимаратты қоршаған колоннада, мансард шатыры және портик кіреберісі, сондай-ақ тропикалық орналасуы мен отарлық өткеніне сілтеме жасауы тиіс болды. Сәулетшілер тобында Питер Доиг, Рон Финдлей және Роджер Линклейтер болды, ал интерьерді Сюзи Коул жобалады. Архитектуралық стиль ең жақсы неоколониалды деп сипатталады.
Басқа
Жоғарғы Сот Солтүстік Территорияның басқа да аймақтарында, оның ішінде Кэтрин, Теннант Крик және Нхулунбуйда уақыт-уақыт отырыс өткізеді. Жоғарғы Сот кейде шалқардағы аборигендер қауымдастықтарында да отырыс өткізген. Жоғарғы Сотқа Апелляциялық алқа, Қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық алқа, азаматтық және қылмыстық істерді қарау, сондай-ақ Солтүстік Территориялық Магистрат Соттарынан келіп түскен шағымдар қарастырылады. Жоғарғы Соттың сот отырысының үкімдері және сот шешімдерінің түсіндірмелері жұртшылыққа ашық, егер оларды жариялауға тыйым салатын қаулы болмаса (мысалы, кәмелетке толмағандарға, танымал адамдарға немесе кейбір даулы мәселелерге қатысты).