Кіріспе

1957 жылғы авиациялық апат

Northeast Airlines 823 рейсі – 1957 жылдың 1 ақпанында Нью-Йорк қаласының ЛаГуардия әуежайынан Флорида штатының Майами халықаралық әуежайына бағытталған жоспарлы рейс. Рейсті жүзеге асырған ұшақ – 1955 жылы пайдалануға берілген төрт қозғалтқышты Дуглас DC-6 ұшағы.

Авариялар реті

Бастапқыда сағат 14:45-те ұшу жоспарланған, бірақ қар жауғандықтан ұшу сағат 18:01-ге ықшамдатылды. 95 жолаушы және 6 экипаж мүшесі (3 ұшқыш және 3 стюардесса) бар ұшақ ұшып көтерілгенде, максималды ұшу салмағынан сәл төмен салмақ көрсетті. Қармен жабылған жол төсемінде алдыңғы доңғалағы сырғанаса да, ұшақ 04 ұшу-қону жолағынан (магниттік бағыты 040°) ұшуға рұқсат алды, солтүстік-шығысқа қарай бағыт алып ұшты. Ұшақ қалыпты жылдамдықпен ұшып көтерілді. Оң қалыпты жылдамдыққа қол жеткізгеннен кейін, қону шассисі және қанаттың жапқыштары жиналды, ал қозғалтқыштың қуаты ұшудан басқа максималды (METO) деңгейге төмендетілді. Ұшақ қазір биіктік алып, Флашинг шығанағынан өте шығып, сыртқы көрініссіз аспаптармен ұшып бара жатты. Ұшаққа берілген нұсқау бойынша 40° (ұшу жолағының бағыты) бағытымен солтүстік-шығысқа қарай жалғасу керек болған, бірақ ұшақ біртіндеп солға бұрыла бастады. 285° бағытқа (шамамен батысқа) жеткенде, ол Райкерс аралының үстінен ұшып өтті. Оның биіктігі аралдағы ағаштардан қауіпсіз өтуге жеткіліксіз болды, нәтижесінде ұшақ апатқа ұшырады және алғашқы соқтығысқан жерден 457 метр қашықтықта тоқтады. Ұшудан апатқа дейінгі уақыт шамамен 60 секундты құрады. Апат салдарынан 20 адам қаза тауып, 78 адам жарақат алды, экипаж мүшелерінен ешкім қаза болған жоқ.

Қайтару

Апаттан кейін көп ұзамай Райкерс аралындағы бөлім қызметкерлері мен түрмеге сенімді тұтқындар (жақсы мінез-құлқы күзетшілердің сенімін ақтаған тұтқындар) аман қалғандарға көмектесу үшін апат орнына жүгірді. Олардың әрекетінің нәтижесінде, құтқару жұмысына көмектескен 57 тұтқынның 30-ы босатылды, ал 16-сына Нью-Йорк қалалық шартты түрде босату комиссиясы алты айға жазасын қысқарды. Губернатор В. Аверелл Харриман да 11 адамның жазасын жеңілдетті: екеуіне алты айдан қысқартылды; бір жұмыс үйінен және сегіз қамау орындағы адамға дереу босатылу мүмкіндігі берілді.

Тергеу

Азаматтық авиация кеңесінің жүргізген тергеуіне, ұшақта соңғы минутта не болғаны туралы мәліметтердің жетіспеуі кедергі келтірді, себебі ұшу деректері мен кабинадағы дыбысты жазатын құрылғылар коммерциялық ұшақтарға әлі күнге дейін міндетті түрде орнатылмаған еді. Кеңес апаттың басты себебін "капитанның: 1) ұшу аспаптарын дұрыс бақылап, түсінбеуі, және 2) ұшақты басқаруын ұстап тұра алмауы" деп анықтады. Жай тілмен айтқанда, капитан ұшып шыққаннан кейін бірнеше секундтан соң бұлтқа кірген кезде кеңістіктік бағдарын жоғалтып, ұшақтың жоспарланған бағыттан ауытқуын сезбеді немесе түзетуге үлкермеді.

Танымал мәдениетте

Бұл ұшу Алвин Москваның "Тілбарыспен барыс" атты авиация туралы кітабындағы басты оқиға болды. 1961 жылғы кейінгі ойлармен баяндалған бұл кітап, сол кездегі жолаушылар авиациясының көптеген жақтарын талқылады.