Кіріспе

Украинаның ұлттық әуе тасымалдаушысы – Украина Халықаралық Әуе Жолдары АҚ (UIA, Авіакомпанія Міжнародні Авіалінії України), Украинаның ұлттық әуе тасымалдаушысы және ең ірі әуе компаниясы. Бас кеңсесі Киевте орналасқан, ал негізгі хабы – Киевтің Борисполь халықаралық әуежайы. Компания Еуропа, Таяу Шығыс, АҚШ, Канада және Азияға жолаушылар мен жүк тасымалдау рейстерін орындайды. 2022 жылы Ресейдің басып кіруі салдарынан барлық рейстер 2022 жылдың 24 ақпанынан бастап тоқтатылды. Әуе компания барлық қызметін тоқтатты, және әуепаркі Киев Борисполінде тоқтатылды, тек бір ғана Embraer 190 (UR EMC) Одессада қалды. Соғыс аяқталғанға және Украина әуе кеңістігіндегі азаматтық рейстерге қойылған тыйым алынғанға дейін компания рейстерді жаңартпайды. Қызметті қайта бастау соғыс кезеңінде әуепарктің толық немесе жеткілікті бөлігінің сақталуына да байланысты.

Ерте тарих

Ол Украина әуе компаниясына балама ретінде құрылды, бұл КСРО дәуірінің қалдығы еді, онда әр елде Аэрофлоттың Мәскеудегі бас кеңсесінің қаржылық және коммерциялық бақылауындағы әуе компаниясы болды. КСРО ыдырағаннан кейін әр әуежайдағы ұшақтар сол елдің меншігіне өтті. 1992 жылдың басында Украинаның авиация министрі Ирландияның ұшақтарды жалға беру компаниясы Guinness Peat Aviation (GPA) компаниясынан 2 B737 400 ұшағын жалға алу және Украина мен Еуропа арасында "халықаралық стандарттағы қауіпсіздік, сенімділік және қызмет көрсету" деңгейінде жұмыс істейтін жаңа әуе компаниясын құру туралы келісімге келді. 1992 жылдың қыркүйегінде GPA және жаңа әуе компаниясы Дублин қаласындағы International Aviation консалтингтік фирмасы Avia International-ды әуе компаниясын құру және іске қосу процесін басқаруға тағайындады. Украина әуе компаниясының таңдалған бұрынғы қызметкерлерімен тығыз байланыс орнатып, бірлескен команда 1992 жылдың 25 қарашасында Киевтен Лондонға жасалған ұшумен бастап, жоспарланған бірнеше бағыттар бойынша рейстерді іске қосты. Осы кезеңде Киевтен Берлин, Париж, Франкфурт, Вена және Амстердамға бағыттар ашылды. Бұл Украинадағы алғашқы "шетелдік капиталмен құрылған бірлескен кәсіпорындардың" бірі және бұрынғы КСРО-дағы жаңа Boeing 737 400 ұшағын пайдаланған алғашқы әуе компаниясы болды. Құрылтайшы акционерлер Украинаның азаматтық авиация қауымдастығы және GPA болды. Әуе компания 1994 жылдың 13 қарашасында Лондон мен Амстердамға Boeing 737 200 ұшағымен жүк тасымалын бастады. 1996 жылы Austrian Airlines және Swissair компаниялары жаңа капиталға 9 миллион АҚШ долларын инвестициялап, акционерлерге айналды. 2000 жылы Еуропалық қайта құру және даму банкі 5,4 миллион доллар инвестиция салып, акционерлік үлеске ие болды. 2006 жылы UIA жүк тасымалы үшін жаңа классификациялық жүйені қабылдады, бұл компанияға тірі малдан бастап, жаңа өнімдер мен құнды заттарға дейін кең ауқымды тауарларды тасымалдауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, жеделдетілген жүк жеткізілімдерін пайдалануды қалаған клиенттердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін экспресс-сервис енгізілді.

2013 жылдан бастап дамуы

2013 жылдың бірінші жартысында әуекомпанияның жолаушылары 60%-ға өсіп, 2,2 миллион адамға жетті. Компания президенті Юрий Мирошниковтың сөзіне қарағанда, UIA 2013 жылғы көрсеткіштерге қол жеткізуді жоспарлаған (яғни, жылдық 4,4 миллион жолаушыға дейін). Сондай-ақ, 2013 жылы бәсекелес Aerosvit әуекомпаниясының тарауына байланысты UIA Украинадан Баку (Әзірбайжан), Ереван (Армения), Ларнака (Кипр), Мюнхен (Германия), Варшава (Польша), Вильнюс (Литва), Прага (Чехия), Афина (Грекия), Батуми (Грузия), Мәскеу (Шереметьево әуежайы), Екатеринбург, Санкт-Петербург, Калининград, Нижневартовск, Новосибирск, Ростов-на-Дону және Ресейдегі Сочи қалаларына, сондай-ақ Бишкекке (Қырғызстан) жаңа рейстер ашты. 2014 жылдың 25 сәуірінде UIA Киевтен АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына тікелей рейстерді бастады. 2015 жылдың қазан айында Ресей үкіметі Украина үкіметінің Ресей әуекомпанияларының Украинаға ұшуын тыйым салған жауабы ретінде UIA-ға Ресей бағыттарына ұшуға тыйым салды. Ресей 2014 жылы Қырымды аннексиялады. 2016 жылдың маусымынан бастап UIA халықаралық рейстерінің көп бөлігі «тек қол жүгі» тарифімен сатыла бастады. Осы тариф бойынша билет алған жолаушылар багажды тапсырғысы келсе, әуекомпания бір рейске 60 АҚШ долларына дейін ақы алады. Сонымен қатар, 2016 жылдың жаз айларында UIA, Dniproavia (Privat Group құрамындағы компания) ұшағын (ERJ 145) Черновцыға күнделікті рейстерге жалға алды (әуежайдың жағдайы E 190 және B737 ұшақтарының қонуына мүмкіндік бермейді). 2016 жылдың 14 маусымында Украинаның Ұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюросы мемлекеттік авиация қорына төленбеген жолаушылар ақысын тексеру үшін UIA кеңсесін тінту жүргізді. 2018 жылдың наурыз айында Ukraine International флотты жаңарту жоспарын жариялады. Алғашқы үш қолданылған Boeing 777-200ER ұшағының бірі жеткізілген болатын, ал әуекомпания жыл соңына қарай бірнеше жаңа Boeing 737 және Embraer 195 ұшақтарын күтіп, соңғы Boeing 737 Classics ұшақтарын алмастыруды жоспарлаған. Ukraine International 2019 жылдың 1 қаңтарында Flying Blue ұсыныстар бағдарламасына қатысуын тоқтатты. Жаңа бас директордың мәлімдемесіне сәйкес, UIA 2019 жылы шамамен 50 миллион АҚШ долларына шығынға ұшырады және шығындарды қысқарту шараларын іске қосты. 2021 жылдың қыркүйегінде UIA екі Boeing 777-300 ұшағын, негізінен чартерлік рейстер үшін паркіне қосу жоспарларын жариялады. 2022 жылдың ақпанында Ресейдің Украинаға басып кіруі басталғанда, Украина үкіметі Украинаның әуе кеңістігін коммерциялық рейстер үшін жапты, бұл Ukraine International қызметіне елеулі әсер етті. Әуекомпания 24 ақпаннан бастап рейстерді тоқтатты, оларды 23 наурызға дейін қайта бастауға үміттенді, бірақ тоқтату мерзімін 2022 жылдың мамыр айының соңына дейін ұзартты. Тоқтату мерзімі мерзімді түрде ұзартылып отырады, соңғы ұзарту 2023 жылдың 10 сәуірінде жарияланды. 2023 жылдың 20 шілдесіндегі хабарламаға сәйкес, Украинаға және одан рейстер «Украинадағы әскери жағдай күші жойылғанға дейін және Украинаның әуе кеңістігі қайта ашылғанға дейін» тоқтатылатын болады. Меншік иелерін Игорь Коломойскийдің серігі және банкротқа ұшыраған AeroSvit әуекомпаниясының бұрынғы бас директоры Арон Майберг өкілдік етеді, ол компаниядан лицензиялар мен ұшақтардың бір бөлігін Ukraine International Airlines-ке берген. 2016 жылдың 22 маусымындағы тіркеу деректеріне сәйкес, меншік құрылымы келесідей: 74,1627% Capital Investment Project (Украина) және 15,9108% Ontobet Promotions Ltd (Кипр). 2016 жыл компанияның жолаушылар саны өскеніне қарамастан, екінші жыл қатарынан шығынға ұшырауымен аяқталды. Компания басшысы Юрий Мирошниковтың ақпан айындағы мәлімдемесінде UIA бюджеттік әуекомпаниялардың күшейе бастаған бәсекелестігіне қарамастан, табысты болу үшін күресіп жатқаны айтылды. 2017 жылы компания 304 миллион гривна шығынға ұшырады. Украина халықаралық әуекомпаниясы 2018 жылы шамамен 2,7 миллиард гривна (100 миллион АҚШ доллары) таза шығынға ұшырады, бұл 2017 жылғы көрсеткіштен тоғыз есе көп, деп хабарлады украиндық БАҚ 25 наурызда UIA инвесторларының есебіне сілтеме жасай отырып. Украинаның ұлттық әуекомпаниясы Ukraine International Airlines (UIA) қаржылық жағдайын тұрақтандыру және шығыннан шығу үшін кеңейту жоспарларын тоқтатады. Юрий Мирошников 12 қыркүйекте Украинаның ұлттық әуекомпаниясын 15 жыл басқарғаннан және 1993 жылдан бері UIA-да жұмыс істегеннен кейін Украина халықаралық әуекомпаниясының (UIA) президенті лауазымынан кетеді. Евгений Дихне 2019 жылдың 18 қыркүйегінен бастап UIA басшылығына келеді. Украинаның мемлекеттік әуе қозғалысын реттеушісінің басшысы 2019 жылдың 8 қарашасында UIA-ның төленбеген алымдар мен айыппұлдар бойынша 1 миллиард гривна қарызы бар екенін мәлімдеді.

Апаттар мен оқиғалар

2020 жылдың 8 қаңтарында Украина халықаралық әуе компаниясының 752 рейсі Тегеран Имам Хомейни халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін дереу Иранның Ислам революциялық сақшылар корпусы (ИРКК) тарапынан атып түсірілді. ИРКК бұл оқиғаны адам факторына байланысты қателік деп атады. Аталған ұшақ, UR PSR, үш жылдық Boeing 737-800 болды. Бортта 176 жолаушы мен экипаж мүшесі болды, құтқарылғандар жоқ. Бұл апат Украина халықаралық әуе компаниясы 1992 жылы қызметін бастағалы бергі алғашқы қазаатты авиаоқиғасы болды.