Голландтық велошабаншы Ян Раас және оның жетістіктері

Кіріспе

Голландиялық велосипедші Ян Раас (8 қараша 1952 жылы туған) – голландиялық бұрынғы кәсіби велосипедші, оның 115 жеңісі бар. Олардың ішінде 1979 жылы Валькенбургте өткен Дүниежүзілік жол жарысы чемпионаты, сондай-ақ 1979 және 1983 жылдары Фландрия туры, 1982 жылы Париж-Рубай және 1977 жылы Милан-Сан-Ремо жарыстарында жеңіске жеткені бар. Ол "Тур де Франс" жарысының он кезеңінде жеңіске жетті. Алты рет қатысқан жарыстарда Раас Амстел Голд жарысын бес рет жеңіп алды. Мансабының барысында ол 23 аса беделді "Монумент" жарысына қатысып, олардың жартысында мәнерлеп оқу тақтасына көтерілді: төрт рет 1-орын және алты рет 3-орын. Раас – шебер тактик және жылдамдыққа толы спринтер. Ол ұзақ және тік көтерілімдерде қиналған, бірақ солтүстік классикасына тән қысқа көтерілімдерде өте жақсы өнер көрсеткен.

Мансап

Хайнкенсзанд қаласында, Зеландиядағы Гоеске жақын жерде дүниеге келген Раас фермердің ұлы және 10 баланың бірі еді. 16 жасқа келгенге дейін велосипед спортына қызығушылық танытпады, мектепті бітірген соң алғашқы жарыс велосипедін сатып алып, жасөсперімдер арасында жарысқа қатыса бастады. 1969 жылдың 21 шілдесінде Бельгиядағы Даммеде алғашқы жеңісін тойлады. Әуесқойлар арасындағы табыстары, Олимпиада туры мен ұлттық чемпионаттағы кезеңдерде жеңіске жеткені, Питер Постты, команда менеджерін, 1975 жылға Раасқа келісімшарт ұсынуға итермеледі.

22 жастағы Раас жақсы бірінші маусымды өткізіп, екі шағын жеңіске қол жеткізді және Бельгия турында төртінші орын алды. Келесі жылы (1976) ұлттық чемпион атанды, бірақ сол жылдың соңында Раас жарысқа көбірек еркіндік іздеп, командадан кетіп қалды. 1977 жылы Frisol командасы үшін өнер көрсетті. Милан-Сан-Ремо және Амстел Голд жарысындағы жеңістері Постты ойға келтірді және Раас 1978 жылы қайтадан командаға оралды. Раас жетпісінші жылдардың соңы мен сексенінші жылдардың басында команданың табысына зор ықпал етті. Джерри Кнетеманмен бірге команданың жетекшісі болды, сондай-ақ Жооп Зоетемэлк, Людо Питерс, Сейс Прием және Хенк Любердинг сияқты танымал спортшыларға басшылық етті. 1980 жылғы «Тур де Франс» жарысында Зоетемэлк командасының жеңіске жетуіне үлкен үлес қосты, себебі TI Raleigh тарихындағы ең күшті командалардың бірі болды, тек Бернар Иноны ғана емес, он екі кезеңді жеңіп, бір кезде бес кезеңді қатарынан жеңді. Раас карьерасының қалған бөлігіндегі ең жарқын сәттерінің бірі – 1979 жылы Валькенбургте өткен әлем чемпионатындағы жеңісі болды, онда ол 200 000 көрерменнің алдында неміс "Диди" Турауды оқпанда қалдырды (командаластарының көмегімен, олар оны көтерілу кезінде итермеледі, сервистік машинаны ұстады, және Турау мен Раас өзінің соңғы 200 метрде шақырып салғандықтан Джованни Баттаглин құлады). Ол «Амстел Голд» жарысында тағы төрт рет жеңіске жетіп, жалпы есепте бес рет жеңіс тұрғырды. Раас «Амстел Голд» жарысын өзінің сүйікті жарысы деп есептейтін: «Бұл жарыс мен үшін жасалған, мен альпинист емеспін, бірақ Лимбургтің қысқа және қиын төбелері мен үшін арналған», деді ол. 1982 жылы «Париж-Рубайкс» жарысын жетінші рет қатысқанда жеңіп алды, бұл оның командасының, әсіресе Питерстің еңбегінің нәтижесі болды. 1984 жылы «Милан-Сан-Ремо» жарысында апатқа ұшырап, арқасы мен ішкі органдарына жарақат алды және бұрынғыдай болған жоқ, бірақ 1984 жылғы «Тур де Франс» жарысында бір кезеңді жеңіп алды. Ол жаттығулар мен қалпына келтіруді қиын деп тапты және 1985 жылдың 28 мамырында Хансвертте өткен критерийден кейін зейнеткерлікке шықты. Раас команданы басқарудағы тәжірибесінің арқасында «Квантум» командасының спорттық директоры болды. Раас бұрынғы демеушілер кеткен кезде жаңаларын таба білді және команда SuperConfex, Buckler, WordPerfect, Novell және, ақыры, Rabobank-тан қолдау алды. 1994 жылдың наурыз айында Раас пен оның әйелі Аня үйлеріне қарулы шабуыл жасады, содан кейін Раас ұзақ уақыт үйден кетуге болмайтынын түсінді. 1995 жылы Rabobank бас демеуші болған кезде ол спорттық директорлық қызметтен менеджерлік қызметке ауысты. Ол осы қызметте 2003 жылдың соңына дейін сегіз жыл жұмыс істеді, демеушілер Раас кеткеніне себеп болған шешілмейтін дауларды көрсетті.

The 22 year old had a good first season with two small victories and fourth in the Tour of Belgium. The following year (1976) saw him become national champion, but at the end of that year Raas parted company with , looking for more freedom to race. In 1977 he rode for Frisol. Victories in Milan–San Remo and the Amstel Gold Race made Post rethink and Raas was back with for 1978. Raas became the influence behind the success of the team in the late seventies and early eighties. He was joint leader with Gerrie Knetemann, heading members such as Joop Zoetemelk, Ludo Peeters, Cees Priem and Henk Lubberding. He played a major role in the victory of Zoetemelk in the 1980 Tour de France, as TI Raleigh had one of the most dominant performances in all of TDF history not only containing Bernard Hinault, but also winning twelve stages, including seven in a row at one point. Raas’ highlights for the rest of his career included his 1979 world championship on home soil in Valkenburg, where he outsprinted German "Didi" Thurau in front of 200,000 spectators (even with the help from team mates that push him during the climb, grabbing service vehicle, and the fall of Giovanni Battaglin caused by Thurau and Raas himself on the last 200m). He had four more victories in the Amstel Gold Race to give a record of five. Raas regarded the Amstel Gold as his favourite race: “The Gold Race was made for me, I had no ability as a climber, but the short and hard Limburg hills were made for me”, he said. He won Paris–Roubaix at his seventh attempt in 1982 thanks to work by his team, especially Peeters. Raas crashed in the 1984 Milan–San Remo, injuring his back and internal organs and was never the same, although he took a stage in the 1984 Tour de France. He found the training and recovery hard and retired on 28 May 1985 after a criterium at Hansweert the preceding day. Raas’ know how made for a natural move into team management and he became sporting director of Kwantum team. Raas found sponsors when old ones pulled out and the team received backing from SuperConfex, Buckler, WordPerfect, Novell and finally Rabobank. Raas and his wife Anja suffered an armed raid on their house in March 1994 and Raas decided he could no longer spend long periods away from home. He changed from sporting director to manager when Rabobank became the main sponsor in 1995. He spent eight years in this capacity until the end of 2003, the sponsor indicating that insoluble differences prompted Raas' departure.