Кіріспе

кітап
Қорғанысы әлсіз немесе осал адам немесе нәрсе.

"Жай нысана" – жалпы жұртқа оңай қол жетімді және жеткілікті қорғанысы жоқ болғандықтан, әскери шабуылдарға, терроризмге, көлік құралдарындағы жарылғыш заттарға, көлікпен шабуылдау сияқты қылмыстарға немесе жаппай оқ жарып шабуылдауға бейім адам, зат немесе орын. Ал "қатаң нысана" – көпшілікке қол жетімсіз немесе күшті қорғалған.

Анықтама

"Жұмсақ нысана" және "қатты нысана" терминдері өзгергіш сипатқа ие, және екеуінің арасындағы шекара әрқашан анық болмайды. Дегенмен, әдеттегі "жұмсақ нысаналар" – қарусыз адамдар көп жиналатын азаматтық объектілер; мысалдарға ұлттық ескерткіштер, ауруханалар, мектептер, спорт ареналары, қонақүйлер, мәдени орталықтар, кинотеатрлар, кафелер мен мейрамханалар, құдайға сиынатын жерлер, түнгі клубтар, сауда орталықтары, көлік құралдары тоқтайтын жерлер (мысалы, теміржол станциялары, автобустар, теміржол желілері және паромдар) және шаруалар кооперативтері жатады. Жұмсақ нысаналар, жақсы қорғалған қатты нысаналармен салыстырылады. Қатты нысаналарға әуежайлар, мемлекеттік ғимараттар, әскери базалар, дипломатиялық миссиялар және электр станциялары кіреді. Қатты нысаналарда көпшіліктің кіруіне бақылау қойылады.

Тарих

Террористік топтар көбінесе жұмсақ нысаналарды таңдайды. 1968-2005 жылдар аралығында әлем бойынша жасалған террористік шабуылдардың 72% (8111) жұмсақ нысаналарға, ал 27% (4248) қатты нысаналарға бағытталған. Жұмсақ нысаналарға шабуылдаудың мақсаты – қорқыныш сезімін тудырумен қатар, салдарға ұшырату. Кларк Кент Эрвин жұмсақ нысаналарға шабуылдар психологиялық зиян келтіретінін атап көрсетті. 2011 жылы 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дайындық кезінде Лондон полициясының комиссарының орынбасары, егер басты нысаналар қорғалған болса, террористерлер жақын жердегі, бірақ нашар қорғалған нысаналарды таңдауы мүмкін екенін мәлімдеді. Әскери және жартылай әскери топтар күшті қарсыласпен тікелей қақтығыстан аулақ болу үшін жұмсақ нысаналарға шабуылдау стратегиясын қолдануы мүмкін. Мысалы, АҚШ әскери генералы Джон Галвин 1987 жылы Контра жасақтарының Сандинист Ұлттық азаттық фронтына қарсы тікелей күресті жалғастырудың орнына азаматтық нысаналарға көшкенін айтты.