Иран саяхатшысы, кеңесші және 1979-1981 жылдарғы кешірімшілік дағдарысының қатысушысы Масуме Эбтекар
Masoumeh Ebtekar
Масуме Эбтекар – ирандық саяхатшы, вице-президент, және 1979-81 жылғы кешірімшілік дағдарысының қатысушысы. Қоршаған орта және әйелдер ісі жөніндегі саясаты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирандық саясаткер, өкіл және 1979-1981 жылдарғы Ирандағы кешірімшілік оқиғасындағы кешірімшіл.
Iranian politician, spokeswoman and hostage taker during the 1979–1981 Iran hostage crisis
Масумех Ебтекар (معصومه ابتکار; 21 қыркүйек 1960 жылы туған) – ирандық реформашы саясаткер, 2017 жылдың 9 тамызынан 2021 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Иранның әйелдер және отбасы істері жөніндегі вице-президенті болды. Бұрын 1997 жылдан 2005 жылға дейін Қоршаған орта департаментіне жетекшілік етті, осылайша ол 1979 жылдан бері Иран кабинетіндегі алғашқы әйел мүше және тарихтағы үшінші әйел атанды. Ол 2013 жылдан 2017 жылға дейін осы деңгейдегі лауазымды атқарды. Қазір Тарбиат Модарес университетінің Медицина ғылымдары мектебінің иммунология кафедрасында толық профессор қызметін атқарады. Ебтекар 1979 жылғы Иран төңкерісі кезінде АҚШ елшілігіне шабуыл жасаған студенттердің өкілі болғандықтан "Мэри" деген лақап атымен танылды және олар АҚШ елшілігі қызметкерлерін 444 күнге қамауда ұстады, бұл оқиға Иран мен Америка арасындағы 45 жылдық араздыққа әкелді. Ебтекардың ұлы Иса Хашеми қазір АҚШ-та тұрады. Ол сұхбатында: «Біз адамдардың жеке басын құрметтеуіміз керек, менің ұлым Америкада оқып, жұмыс істеуге шешім қабылдады, және мұнда ешқандай бұрыс жоқ, бұл оның Американың гегемониялық үстемдігін қолдайтынын білдірмейді» деді. Кейіннен ол президент Мұхаммед Хатаминың басшылығымен Иранның Қоршаған ортаны қорғау ұйымының басшысы болды және 2007 жылдан 2013 жылға дейін Тегеран қалалық кеңесінің мүшесі болды.
Masoumeh Ebtekar (معصومه ابتکار; born 21 September 1960) is an Iranian reformist politician, who was the Vice President of Iran for Women and Family Affairs, from 9 August 2017 to 1 September 2021. She previously headed Department of Environment from 1997 to 2005, making her the first female member in the cabinet of Iran since 1979 and the third in history. She held the same level of office from 2013 to 2017. She is a full professor at Tarbiat Modares University in the School of Medical Sciences, Immunology Department. Ebtekar was nicknamed "Mary", when she was the spokeswoman of the students who climbed up the US embassy during the 1979 revolution in Iran and held US embassy staff in captivity for 444 days, an incident led to the 45 years long feud between Iran and America. Ebtekar's son, Isa Hashemi is now residing in the United States. She said in an interview "we have to respect people’s individuality, my son decided to study and work in America and there is nothing wrong with that, this doesn't mean he supports the hegemonic nature of America’s domination." Later she became the head of the Environment Protection Organization of Iran during the administration of President Mohammad Khatami, and was a city councilwoman of Tehran from 2007 to 2013.
Білім және отбасы
Эбтекар Тегеранда Masoumeh, Niloufar Ebtekar есімімен орта таптық отбасында дүниеге келді. Оның есімі ағылшын тілінен аударғанда "Тәуір су лилиясы" дегенді білдіреді. Филадельфияда алты жыл бойы оқығанда ол "американдық акценті бар, дерлік мінсіз ағылшын тілін" меңгерді. Иранға оралған соң, ол Иранзамин (Тегеран халықаралық мектебіне) оқуға түсті. Бітіргеннен кейін студент ретінде Әли Шариатидің саяси исламын қолдап, бетінен басқа барлық денесін жабатын дәстүрлі қара шадор кие бастады. Эбтекар Шахид Бегешти университетінің лабораториялық ғылымдар бакалавры, ал 1995 жылы Тарбиат Модарес университетінің иммунология магистрі және докторы дәрежесін алды, қазір де сонда сабақ береді. Эбтекар жеке секторда кәсіпкерлікпен айналысатын Сейед Мохаммад Хашемиге үйленген. Олардың екі баласы бар.
Ebtekar was born in Tehran as Masoumeh, Niloufar Ebtekar in a middle class family. Her first name translates to "Innocent Water Lily" in English. During her six years in Philadelphia, she developed "near perfect, American accented English." Returning to Iran she enrolled in Iranzamin (Tehran International School). Later after graduation as a student, she became a supporter of the political Islam of Ali Shariati and began wearing a traditional black chador covering everything except her face. Ebtekar holds a BSc degree in laboratory science from Shahid Beheshti University, a MSc and PhD in immunology from Tarbiat Modares University in 1995, where she still teaches. Ebtekar is married to Seyyed Mohammad Hashemi who is a businessman in the private sector. They have two children.
Академиялық мансап
Эбтекар Тегеранда орналасқан аспирантуралық академиялық орталық – Тарбиат Модарес университетінде оқытушы болып қызмет еткен. Иммунология профессоры ретінде ол PhD және магистр студенттерін оқытып, басшылық етіп, кеңес берген. Қазіргі уақытта Эбтекар цитокиндер, вирустық иммунология, АИТС вакциналары, қартаю, жүйке жүйесінің иммунологиясы және психонейроиммунология пәндерін оқытады. Оның атынан Scopus базасында иммунология саласындағы 72 ISI ғылыми мақала тіркелген. Тегеранда өткен Иммунологияның XI халықаралық конгресінде сөйлеген сөзінде ол санкциялардың Иран ғылымын дамытуға тигізетін зиянды әсерін айта келіп, санкциялар елдерге қарсы бағытталмауы тиіс екенін атап өтті. Эбтекар бірнеше ғылыми кеңес комитеттерінің мүшесі және екі халықаралық, төрт ұлттық иммунология журналдарының рецензенты. 2019 жылдың қаңтар айында толық профессорлық дәрежеге көтеріліп, 2018 жылы Иммунология және аллергия қауымдастығына сайланды.
Ebtekar has served as faculty member at Tarbiat Modares University, which is a postgraduate academic center located in Tehran. As Professor of Immunology, she has taught, supervised and advised PhD and MSc students. Ebtekar currently teaches cytokines, viral immunology, HIV vaccines, aging, immunology of the nervous system and psychoneuroimmunology. She has currently filed 72 ISI scientific articles in the field of immunology in Scopus in her name. In her speech to the Eleventh International Congress of Immunology in Tehran, she mentioned the detrimental effect of sanctions on the advancement of science in Iran and noted that sanctions should not be directed against nations. Ebtekar is a member of several research board committees and a reviewer for two international and four national immunology journals. Ebtekar was promoted to full Professorship in January 2019 and elected as Immunology & Allergy Association in 2018.
Ғылыми теріс қылық туралы шағымдар
2008 жылдың 7 қазанында MEDLINE дерекқорындағы мәтіндік ұқсастықтарды іздеу жүйесі eTBLAST, Масуме Эбтекар жариялаған мақаланың 85%-ы бұрын жарияланған бірнеше мақаладан алынғанын анықтады. Цитокиндер және ауаның ластануы тақырыбындағы шолу мақаласы 2006 жылы Иран Аллергия, Астма және Иммунология журналында (IJAAI) 5(47):56-2006 ретінде жарияланды. eTBLAST есебінен бірнеше апта өткен соң, Nature журналы оқиғаны жариялады, онда бастапқы мақалалардың авторларының бірі (Иан Мадвей, Лондон Корольдік колледжінің токсикологы) «Мақала – басқа адамдардың жұмысының сөздері мен грамматикалық қателерге дейін көшірілген нағыз жинақысы» деді. Nature сондай-ақ Эбтекар олардың электрондық пошталарына жауап бермегенін хабарлады. Оған жауап ретінде IJAAI бас редакторы мынаны мәлімдеді: «Журналда осы көшірме пайда болғаны үшін өкінеміз. Эбтекар көшірген үш мақаланы жариялаған Journal of Allergy and Clinical Immunology (JACI) журналының редакторларымен бірлесіп, осы мәселенің ең жақсы шешімін табуға тырысып жатырмыз». 2008 жылдың желтоқсан айында Эбтекардың мақаласы қайтарылып алынды. Эбтекар қателік жасағанын мойындап, кешірім сұрады, бірақ eTBLAST оның қорытындылары туралы алдын ала хабарламағаны, мақаланың ол журналға жазуға шақырылған шолу екендігі және мәтінде 76-дан астам сілтеме келтірілгені сияқты бірқатар шағымдарды да қосты.
On 7 October 2008, eTBLAST, a text similarity search engine on MEDLINE database, noted that 85% of a review paper published by Masoumeh Ebtekar came from several previously published articles. The review paper, on cytokines and air pollution, was published in 2006 in the Iran Journal of Allergy Asthma Immunology (IJAAI) 5 47 56:2006. A couple weeks after the eTBLAST report, Nature covered the story, quoting one of the authors of original papers, (Ian Mudway, a toxicologist at the King's College London) as saying, "the article is a veritable patchwork of other people's work, word for word, grammatical error for grammatical error." Nature also stated that Ebtekar had not replied to its emails. In response, the editor in chief of the IJAAI issued a statement saying: "We regret for this duplication that appeared in the journal. We are working with the editors of the JACI journal [the Journal of Allergy and Clinical Immunology, a scholarly periodical that published three of the papers from which Ebtekar had copied] to find the best solution in this regard." In December 2008 Ebtekar's article was retracted. Ebtekar issued a statement admitting she had made a mistake and apologizing for it, but including a list of complaints such as eTBLAST's failure to inform her of their finding in advance, the fact that the article was a review article she was invited to write for the Journal, and that more than 76 references were given in the text.
12-ші Халықаралық иммунология конгресінің президенті
2013 жылы Эбтекар 12-ші Халықаралық иммунология конгресінің президенті болып сайланды. Конгресс 2014 жылдың 29 сәуірінде өтті. Эбтекар ашылу салтанатында сөз сөйлеп, медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Рольф Цинкернагельді арнайы қонақ ретінде таныстырды.
In 2013 Ebtekar was elected as the President of the 12th International Congress of Immunology. The Congress was held on 29 April 2014. Ebtekar spoke in the opening ceremony and introduced Rolf Zinkernagel, the Nobel Laureate for Medicine, as the guest of honour.
Әлеуметтік және саяси мансап
1981 жылы Эбтекар, Каян институтында Аятолла Хомейнидің өкілі болған Хатами таңдаған, ағылшын тіліндегі "Кайхан Интернешнл" күнделікті газетінің бас редакторы болды. Ол 1983 жылға дейін газетте қызмет етті. 1991 жылы ол әйелдерді зерттеу және талдау институтын бірлесіп құрды. 1992 жылдан бері ол "Фарзане" журналының лицензиясын иеленушісі және бас директоры болып табылады. 1995 жылы Пекинде өткен Төртінші әйелдер әлемдік конференциясына қатысқан әйелдердің ҮЕҰ-ларын үйлестіру кеңсесінің басшысы және Ұлттық комитеттің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Кейін ол Ирандағы әйелдер ҮЕҰ-ларының желісінің президенті болып сайланды.
In 1981, Ebtekar became the editor in chief of the English daily newspaper Kayhan International, selected by Khatami who was then the representative of Ayatollah Khomeini in Kayhan Institute. She served in the newspaper until 1983. In 1991 she co founded the Institute for Women's Studies and Research. Since 1992, she has been the license holder and managing director of the journal Farzaneh Journal for Women's Studies and Research. Ebtekar was appointed as the Head of Women's NGO Coordinating Office and Vice Head of the National Committee to the Fourth World Conference on Women in Beijing in 1995. Later, she was elected as the President of the Network of Women's NGOs in Iran.
Ертедегі белсенділігі және Қарулы Кредит дағдарысындағы рөлі
Эбтекар 1979 жылғы Ирандағы кешірімшілік дағдарысында студенттердің өкілі болды, онда Имамның жолын ұстанған студенттер АҚШ елшілігін басып алып, 52 американдықты 444 күнге тұтқынға алды. Ағылшын тілін жақсы білуіне байланысты, ол американдық теледидарда студенттердің аудармашысы және өкілі ретінде жиі пайда болды, студенттердің ресми ұстанымдарын жеткізді. Шетелдік баспасөз оны «Мэри» деп атаса, тұтқындар «Нилуфар» сөзінің ойыны ретінде «Тигр Лилиясы» деп атады. Эбтекар Фред А. Ридпен бірлесіп «Тегерандағы басып алу: 1979 жылғы АҚШ елшілігін басып алудың ішкі тарихы» атты кітап жазды. Батыс ақпарат құралдары Эбтекардың қатысуын жағымсыз жағдайда бейнеледі, Ридтің айтуынша: «Елшілікті басып алудың «жаһандану» нұсқасы жиырма жыл бойы студенттерді ең жақсы жағдайда ізгі ниетті, бірақ наив жастар ретінде, ал ең жаман жағдайда жауапсыз экстремистер ретінде көрсетті». Элейн Скиолино Эбтекардың өзінің көзқарасын былай сипаттады: «Бір күні ABC News тілшісі одан, егер ол қару алып, барымтадағыларды өлтіруді көріп тұрса, олай істей ала ма деп сұрады. Ол: «Иә. Егер мен американдық қару көтеріп, көшедегі бауырларым мен әпкелерімді өлтіріп жатқанын көрсем, әрине» деді». Көптеген американдықтар (Девид Родер, Барбара Тимм, барымтадағы Кевин Херменингтің анасы және оны теледидардан көргендер) оны жақтырмайтын, өйткені «Америкамен таныстығы оған деген оның наразылығын күшейтті». 1990 жылдардың соңында американдық журналист (Элейн Скиолино) одан барымтадағыларды ұстағандардың өкілі болған кезі, оның резюмесінде көрсетілмеуі және Нилуфар есімін Масумеге өзгерткені туралы сұрағанда, Эбтекар өз рөлі үшін «кешірім сұрамады және ақталуға тырыспады», барымтаға алуды «сол кезде Иран үшін ең дұрыс шешім» деп сипаттады, бірақ журналисті «көксеулігімен» таң қалдырып, «мұндай нәрселер туралы көп жазбаңыз» деді. Скиолино бұл мақаланы «Нью-Йорк Таймс» газетінде жариялады, бірақ Эбтекардың «Тегерандағы басып алу» кітабының басылғанын және 2001 жылы жарық көретінін білмеді. Ол 1990 жылдары Акбар Хашеми Рафсанджани басқаруындағы «Әйелдер ісі бюросының» басшысы Шахла Хабибидің кеңесшісі болды және кеңседегі «басты қозғаушы күш» болды деп хабарланды. 2012 жылғы «Арго» фильмінде Эбтекарды Ника Фар сомдады және титрлерде оны тек «Тегерандық Мэри» деп атады.
Ebtekar served as spokeswoman for the students in the Iran hostage crisis of 1979, where Muslim Student Followers of the Imam's Line occupied the US Embassy and held 52 Americans hostage for 444 days. Selected because of her good command of English, she made regular appearances on American television as translator and spokeswoman for the students, where she presented the official positions of the students. She was referred to as "Mary" by foreign press, and "Tiger Lily" by the hostages, a play on the translation of "Niloufar". Ebtekar wrote an account of the embassy takeover with Fred A. Reed titled Takeover in Tehran: The Inside Story of the 1979 U. S. Embassy Capture. Western media have systematically depicted Ebtekar's involvement in a negative manner, as Reed describes: "For twenty years the prevailing 'globalized' version of the embassy capture has cast the students at best as well intentioned but naive young people manipulated and at worst as irresponsible extremists." Elaine Sciolino wrote about Ebtekar's own viewpoint: "Asked by an ABC News correspondent one day whether she could see herself picking up a gun and killing the hostages, she replied: 'yes. When I've seen an American gun being lifted up and killing my brothers and sisters in the streets, of course.'" She is said to be remembered by many Americans (hostages such as David Roeder, Barbara Timm, the mother of hostage Kevin Hermening and those who watched her on television) with a great lack of fondness, in part because "her familiarity with America added profound emphasis to her rejection of it." When asked by an American interviewer (Elaine Sciolino) in the late 1990s about her past as spokeswoman for the hostage takers, why it did not appear on her resume, and why she had changed her name from Niloufar to Masoumeh, Ebtekar "had no apology and made no excuses" about her role, describing the hostage taking as "the best direction that could have been taken" by Iran at the time, but surprised the interviewer with her "chutzpah", insisting that the interviewer "not write much about these things." Sciolino published this article in the New York Times unaware of the fact that Ebtekar's book (Takeover in Tehran) was in print and would be published in 2001. She was an advisor of Shahla Habibi, head of the 'Bureau of Women's Affairs' under administration Akbar Hashemi Rafsanjani in the 1990s, and was reportedly the "main driving force" behind the office. In the 2012 film Argo, Ebtekar was portrayed by Nikka Far and called only "Tehran Mary" in the credits.
Вице-президенттіктің бірінші кезеңі (1997-2005)
Эбтекар реформашылар билікке келген кезде Иранның вице-президенті болып қызмет еткен алғашқы әйел болды. Захра Шожаимен бірге ол Ислам революциясынан кейін әйелдерді қамтитын алғашқы кабинетке қатысты. Ол Мохаммад Хатамимен одақтас солшыл ретінде сипатталды. Эбтекардың тағайындалуы оның өткенінің ашылуына әкелді, ал АҚШ-та президент Хатамидің барымтаға алу мен ұстап тұрудың "қаншалықты терең" болғанын және оның басты қорғаушысына деген ашу-ызаның "Америка үкіметі мен американ халқына қандай әсер еткенін" білгені туралы сұрақтар туды. Көптеген ғалымдар мен әдеби сыншылар оның жариялаған естеліктеріне өз пікірлерін жазып, білдірді. Осыдан кейін Тегерандағы "кейбір елшілер" "онымен енді кездеспейтінін" және "оның кеңсесімен ресми келісімдер жасаудан бас тартатынын" мәлімдеді. "Шахривар жүзімдері" атты естеліктерінде Эбтекар өзінің батыс елшілерімен ғана емес, сонымен қатар көптеген еуропалық министрлер мен президенттермен болған құрметті және ресми байланыстары туралы бірнеше рет айтады (8, 16, 23, 26, 30, 32, 33 тараулар).
Ebtekar was the first woman to serve as vice president of Iran when the reformists came to power. Along with Zahra Shojaei, she participated in the first cabinet since the Islamic Revolution to include women. She has been described as a leftist in Mohammad Khatami's alliance. Ebtekar's appointment led to the revelation of her past, and in the US questions were raised about whether President Khatami was aware of "how deeply" the hostage taking and holding, and anger towards its foremost public defender, "affected both the American government and the American people." Many academics and literary critiques have written and expressed their views on her published memoirs. Following this, "some ambassadors" in Tehran reportedly stated they would no "longer meet with her" and would "discourage official contract with her office." In her memoirs published as the "Grapes of Shahrivar", Ebtekar repeatedly refers to her cordial and official contacts with not only Western Ambassadors, but also many European Ministers and Presidents as well. (chapters 8 16 23 26 30 32 33)
1998 жылы Халықаралық әйелдер күнінде қоршаған ортаны қорғау жөніндегі вице-президент ретінде Ауғанстандағы Талибан қозғалысының әйелдерді қанауын айыптайтын сөз сөйледі. Оның сөйлегені батыс ақпарат құралдарының өкілдерінен пікір туғызды, себебі ол өзі шапан киіп жүрді, бұл Ирандағы міндетті хиджабты еске түсірді, оны батыстағы көптеген адамдар әйелдер құқықтарын бұзу деп санайды. 2002 жылдың наурыз айында Эбтекар Финляндияның Қоршаған орта министрлігі ұйымдастырған Хельсинкиде өткен Әйелдер көшбасшыларының қоршаған ортаны қорғау жөніндегі кездесуінде негізгі спикер болды. 2002 жылдың қыркүйегінде Эбтекар Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында өткен Тұрақты даму жөніндегі әлемдік саммитте қатысты. 2005 жылдың мамыр айында Тегеранда өткен Халықаралық қоршаған орта, бейбітшілік және өркениеттер мен мәдениеттер арасындағы диалог конференциясына төрағалық етті. Бұл шараны Эбтекардың Қоршаған орта департаменті және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта бағдарламасы ұйымдастырды.
On International Women's Day in 1998, as vice president of environmental affairs, she made a speech condemning the oppression of women by the Taliban Movement in Afghanistan. Her performance caused comment by members of the Western news media in attendance as she herself was wearing a chador, a reminder of compulsory hijab in Iran which many in the West view as a violation of women's rights. In March 2002, Ebtekar was a keynote speaker at the Meeting of Women Leaders on the Environment in Helsinki, sponsored by the Finnish Ministry of the Environment. In September 2002, Ebtekar participated in the World Summit on Sustainable Development, held in Johannesburg, South Africa. In May 2005, she chaired the International Conference on Environment, Peace, and the Dialogue Among Civilizations and Cultures, held in Tehran. This event was organized by Ebtekar's Department of the Environment and also by the United Nations Environment Programme.
Вице-президенттіктің екінші мерзімі (2013-2017 жж.)
Эбтекар 2013-2017 жылдары президент Руханидің бірінші мерзімінде вице-президент және Қоршаған орта департаментінің басшысы болды. Осы кезеңде Иранның қоршаған ортасы алдында тұрған зор қиындықтарға қарамастан, және қарсы саяси күштер мен топтардың қатал қарсылығына қарамастан, қоршаған ортаны басқару және оны қорғау саласында үлкен жетістіктерге қол жеткізілді. Осы кезеңде 12 экологиялық заң жобасы, Алтыншы Ұлттық даму жоспарының маңызды бөлімі және көптеген директивалар мен нұсқаулар іске асырылды. Ауа сапасын жақсарту жөніндегі ұлттық жоспарлар күшті салааралық басқару арқылы іске асырылып, ауа сапасының жақсаруына ықпал етті. Ұлттық Төмен көміртекті экономика стратегиясы қабылданды; Министрлер кабинеті INDC-сі мен Париж келісімін қабылдады, оны Парламент та бекітті. Бұл жаңартылатын энергия саласындағы маңызды қадамдарға әкелді, соның ішінде 500 МВт-тан астам жаңа күн электр станциялары салынып, одан да көп жобалар жүзеге асырылуда. Экожүйелік басқару схемалары мен жергілікті қауымдастықтың қатысуы арқылы батпақ жерлерді қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде Хуралазим батпағы қайта жаңғыртылды, Хамун биосфералық қорық ретінде тағайындалды, Урмия көлі мен Ирандағы көптеген басқа батпақтардың жағдайы жақсарды. Осы бағыттағы шаралардың ішінде экологиялық білім беруді арттыру бойынша кең ауқымды науқан, қоршаған ортаға қатысты 56 материалды қосу және "Адам және қоршаған орта" атты алғашқы оқулықты жариялау болды. Үкіметтік емес ұйымдардың саясатқа қатысуы мен бақылауын күшейтуді жоспарлау нәтижесінде азаматтық қоғамның белсенділігінің саны мен сапасы айтарлықтай артты. Осы мерзімде заңнамалық және ынталандыру шаралары арқылы жеке сектордың қорғалатын аумақтарды басқаруға және жануарлар дүниесін қорғауға қатысуы ынталандырылды. Ұлттық парктері мен қорғалатын аумақтарды басқару, сондай-ақ жануарлар мен жойылу қаупі төнген түрлерді қорғау саласындағы жергілікті заңнама алғаш рет енгізілді. Табиғат қорғаушылары жоғары сапалы оқыту және білім беру бағдарламаларынан өтті, ал хабардар ету науқандары олардың қоғамдағы беделін арттырды. UNEP, UNDP, JICA, ЮНЕСКО-мен бірлескен халықаралық дипломатиялық жұмыстар көптеген бірлескен жобаларға әкелді, соның ішінде Урмия алабындағы жергілікті шаруалар мен ауыл тұрғындарына арналған оқу курстары, Иран барысын қорғау, Экологиялық дін және мәдениет жөніндегі екінші халықаралық семинар, Құмды және шаңды дауылдармен күресу жөніндегі БҰҰ-ның бірінші конференциясы, Анзали батпағын қалпына келтіру жобасы, Жағалау аймағын басқару жобалары және тағы да басқалары. Бесінші халықаралық "Жасыл" кинофестиваль қайта жаңғыртылды, Халықаралық экологиялық көрменің төрт раунды, "Жасыл" индустрия конкурсының төрт раунды және Ұлттық экологиялық сыйлықтың төрт раунды өтті. 20 екіжақты және көпжақты меморандумға қол қойылып, іске асырылды, нәтижесінде 50-ден астам техникалық және білім беру семинарлары мен сессиялары өткізілді. "Пластиктерге жоқ деу", "Қалдықтарды азайту", "Энергияны үнемдеу", "Тамақ қалдықтарына жоқ деу" және тағы да басқа ұлттық науқандар қолдау тапты және насихатталды. Ұлттық тұрақты даму комитеті ұлттық деңгейде тұрақтылық көрсеткіштерін ілгерілету және бақылау үшін тиімді салааралық органға айналды.
Ebtekar served as vice president and Head of the Department of Environment during the first term of President Rouhani, 2013–2017. During this period in spite of immense challenges facing Iran's environment, and irrespective of the fierce opposition of rival political and special interests groups, great strides were taken to enhance environmental governance and stewardship. Twelve environmental bills, a strong chapter in the sixth National Development Plan and numerous directives and guidelines were implemented during this period, while national plans to enhance air quality were promoted through strong cross sectoral, management leading to better air quality trends. The national Low Carbon Economy Strategy was adopted; the Cabinet adopted its INDC and the Paris Agreement, which the Parliament also adopted. This led to important strides in renewable energy including more than 500 MW of new solar plants and much more underway. Restoration of wetlands according to ecosystem management schemes and local community participation was undertaken leading to revival of Houralazim wetland, designation of Hamoun as a Biosphere reserve and improvement of conditions in Urmia Lake and many other wetlands across Iran. A major campaign to enhance environment education, inclusion of 56 cases of environment related text and publication of the first textbook "Humans and the Environment" are some of the steps taken in this regard. A significant surge in the quantity and quality of civil society activism was the result of planning for enhanced nongovernmental organization participation in policy and oversight. During this term private sector involvement in the management of protected areas and managing wildlife conservation was promoted through legislation and incentives. Introducing local legislation for management schemes of national parks and protected areas and for wildlife and endangered species conservation schemes for the first time. Nature Rangers enjoyed high quality training and education programs while awareness campaigns led to improvements in their social status. International diplomacy in collaboration with UNEP, UNDP, JICA, UNESCO led to many joint projects including participatory training for local farmers and villagers in Urumia basin area, Conservation of the Cheetah, Second International Seminar on Environment Religion and Culture, First UN Conference on Combating Dust and Sand Storms, Project for Restoration of Anzali Wetland, Project for Coastal Zone Management Projects and many others. The fifth international Green Film festival was revived, four rounds of International Environment Exhibition, four rounds of Green Industry Competition and Four Rounds of the National Environment Award was convened during this term. 20 Bilateral and multilateral MOUs were signed and implemented leading to more than 50 technical and educational workshops and sessions. Nationwide campaigns on "no to plastics", "reduction of waste", "and energy conservation", "no to food waste" and many others were supported and promoted. The National Committee on Sustainable Development was transformed into an efficient cross sectoral body to promote and monitor sustainability indicators at the national level.
Құрмет пен марапаттар
Эбтекар 2006 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта бағдарламасы тарапынан әлемнің бір аймағында саясат деңгейінде елеулі әсер еткен көрнекті және "шабылдаушы" экологиялық көшбасшы ретінде жеті Жер чемпионының бірі деп аталды. Эбтекар бұл сыйлықтың командалық еңбек екенін, оны оның Қоршаған орта департаментіне жинаған ғалымдар мен сарапшылардың еңбегімен жеңіп алғандарын айтты. Ол президент Хатамиді экологиялық бастамалардың маңыздылығын атап көрсетудегі үлкен рөлі үшін мақтады. Сондай-ақ, ол 2008 жылдың 5 қаңтарында The Guardian газетінің 50 экологиялық көшбасшысының бірі ретінде танылды; тізімдегі жалғыз ирандық немесе мұсылман әйел. 2012 және 2023 жылдары жарық көрген "The Muslim500" басылымында Эбтекар әлемдегі ең ықпалды 500 мұсылманның бірі деп аталды. Бұл жылнаманың саяси бөлімінде Эбтекар "Ирандағы реформалық қозғалыстың маңызды күші" деп сипатталды. 2014 жылдың 24 қаңтарында Эбтекарға Тегеранда Energy Globe Foundation-ның құрметті өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығы табысталды. 2014 жылдың 29 қарашасында Масумех Эбтекар ғылыми жетістіктері мен саяси аренадағы сәтті мансабы үшін Италияның Минерва сыйлығын жеңіп алды. Минерва сыйлығы – 2009 жылы итальяндық журналист және қоғамдық белсенді Анна Мария Маммолитидің құрметіне, оның қайтысынан кейін құрылған коммерциялық емес сыйлық. Минерва сыйлығы әртүрлі әлеуметтік, экономикалық, саяси және мәдени салаларда белсенді танымал тұлғаларға беріледі, ал сыйлық иегерлерінің көпшілігі – әйелдер. 2016 жылдың мамыр айында Эбтекар Кореяның Сеул қаласындағы Ханкук шетелдік зерттеулер университетінен саяси ғылымдар бойынша құрметті доктор дәрежесін алды.
Ebtekar was named one of the seven 2006 Champions of the Earth by the United Nations Environment Program as a prominent and "inspirational" environmental leader who has made an impact at policy level in a region of the world. Ebtekar said that she believes the award was a team effort, earned by the scholars and experts that she assembled in her Department of the Environment. She names President Khatami as instrumental in stressing the importance of environmental initiatives. She was also named as one of 50 environmental leaders by The Guardian newspaper on 5 January 2008; the only Iranian or Muslim woman in the list. In the 2012 and 2023 editions of The Muslim500 Ebtekar has been named as one of the 500 most influential Muslims in the world. Under the political section of this yearbook, Ebtekar is described as "a considerable force in the reformist movement in Iran". On 24 January 2014, Ebtekar was awarded the Energy Globe Foundation Honorary Lifetime Achievement Award in Tehran. On 29 November 2014, Masoumeh Ebtekar won the Italian Minerva Award for her scientific achievements and successful career in political arena. Minerva Award is a nongovernmental award established in 2009 in the name of Madame Anna Maria Mammoliti, Italian journalist and social activist after her death. The Minerva Award has been presented to famous figures active in different social, economic, political and cultural fields, and the receivers have been mainly women. In May 2016 Ebtekar was awarded an Honorary Doctorate Degree in Political Science by the Hankuk University of Foreign Studies, Seoul, Korea.
Вице-президенттік қызметінен кейінгі белсенділігі
2005 жылы Эбтекар «Бейбітшілік және қоршаған орта орталығын» құрды, бұл әділ және тұрақты бейбітшілікті қолдауға және қоршаған ортаны қорғауға арналған үкіметтік емес ұйым. Қазіргі уақытта орталықта 120-дан астам сарапшы және ғалым мүше болып табылады. 2008 жылдың маусым айында Эбтекар Норвегияның Осло қаласында өткен «Әйелдер, теңдік және бейбітшілік» халықаралық конференциясында модератор болып жұмыс істеді. Конференцияны «Өркениеттер арасындағы диалог қоры», «Мадрид клубы» және «Осло орталығы» демеушілік етті. Guardian Council әйелдерге президенттік сайлауға түсуге «заңдық кедергі жоқ» екенін мәлімдегеннен кейін Эбтекар 2009 жылғы президенттік сайлауда қатысу мүмкіндігін қарастырды. Алайда, ол сайлауға бірнеше апта қалғанда үміткерліктен бас тартты. Эбтекар 2009 жылдың 3 мамырында Иранның бірінші әйел вице-президенті ретіндегі естеліктерін «Шахривардың жүзімдері» деген атпен жариялады. Ол сонымен қатар қоршаған орта және тұрақты даму туралы эсселер мен сөздер жинағын «Табиғи бейбітшілік» деп атап шығарды. 2005 жылы үкіметтік лауазымынан кеткеннен кейін Эбтекар көптеген халықаралық іс-шараларда ашылу немесе негізгі спикер ретінде сөз сөйледі.
Ebtekar co founded the Center for Peace and Environment in 2005, a non governmental organization devoted to the promotion of just and sustainable peace and the protection of the environment. More than 120 experts and academicians are currently members of the center. Ebtekar served as a moderator in June 2008 at the International "Women, Equality and Peace" Conference held in Oslo, Norway. The conference was sponsored by the Foundation for Dialogue Among Civilizations, Club de Madrid and the Oslo Center. Ebtekar considered for running in the 2009 presidential election after Guardian Council indicated that there is no "legal restraint" against women doing so. However, she withdrew a few weeks before the election. Ebtekar published her memoir as the first female Vice President of Iran, entitled the Grapes of Shahrivar on May 3, 2009. She has also published a collection of her essays and speeches on the environment and sustainable development, called Natural Peace. After leaving her government position in 2005, Ebtekar has spoken as inaugural or keynote speaker at many international events.
Тегеран қалалық кеңесінің мүшесі
Эбтекар 2007 жылы басталған Тегеран қалалық кеңесіне үміткер болып, 21 үміткердің арасында 9-орынды иеленді, Махмуд Ахмадинежадтың әпкесі Парвин Ахмадинежадтан кейін сайланды. Ол Тегеран қалалық кеңесінің қоршаған ортаны қорғау комитетін құрып, оған жетекшілік етеді және қазіргі уақытта қоршаған орта мәселелері бойынша 20 жұмыс тобын басқарады. 2007 жылдың басында Тегеран қалалық кеңесіне сайланғаннан кейін, Эбтекар Persianblog тегін блог қызметінде "EbtekareSabz" атты парсы тіліндегі веб-блогын ашты. Бұл блогта ол қоршаған ортаны қорғау, саяси, әлеуметтік және әйелдер мәселелері бойынша 430 жазба жариялады, 10 000-нан астам пікір қалдырылды және 3,5 жыл ішінде бір миллионнан астам адам қарады. "Ебтекере Сабз" үкімет саясатын сынап, Ирандағы реформалық қозғалысты қолдады, 2010 жылдың басында және маусым айында үкімет тарапынан бір рет, ал тамыз айында сот шешімімен тоқтатылды. "Конституциямыздағы сөз бостандығы құқығын" басты себеп ретінде келтіріп, ол жаңа блог ашып, жазуын жалғастырды. 2009 жылы New York Times оны "бұрынғы кешіккендердің көпшілігінің көзқарасын бейресми түрде білдіретін", "Батыспен қарым-қатынасты" және "әділет пен бостандыққа толы революцияның бастапқы идеалдарын" жаңартуды қолдайтын деп сипаттады, оның көптеген әріптестері бұл идеалдар қазіргі билік тарапынан тастап кетілгенін сенеді. 2013 жылдың мамырында Эбтекар 2013 жылғы жергілікті сайлауда Тегераннан жүздеген реформатор кандидаттармен бірге тіркелді. Үкімет және Мәжіліс өкілдері жүргізген тексеру кезінде көптеген кандидаттар, соның ішінде Эбтекар да, қабылдауға лайық емес деп танылды. Эбтекар ауаның ластануына және экологиялық стандарттардың нашарлауына себеп болған үкімет саясатын қатаң сынағаны дисквалификациясының басты себебі екенін айтты. Өздерінің дисквалификациясына наразылық білдірген кандидаттардың өтініштері Жоғары сайлау регламенті кеңесінде соңғы қараудан өтеді. Ол сондай-ақ Тегеран қаласының мэрі лауазымына реформаторлардың кандидаттарының бірі болды. Алайда, Мохсен Хашеми финалдық кезеңге іріктеліп алынды.
Ebtekar ran for and was elected to the city council of Tehran for the term beginning in 2007, coming in 9th out of 21 candidates, just after Parvin Ahmadinejad, the sister of the Mahmoud Ahmadinejad. She established and heads the Tehran City Council Environment Committee and currently runs 20 working groups on environmental issues. After election to the City Council of Tehran in early 2007, Ebtekar began a weblog in Persian entitled "EbtekareSabz" under the free blog service Persianblog. In her blog she wrote 430 posts in environmental, political, social and women's issues, posted over 10,000 comments, the blog had one million viewers in 3.5 years. EbtekareSabz, which criticized the policies of the government and supported the reformist movement in Iran, was filtered by the Government once in early 2010 and again in June 2010. and finally obstructed with a judicial verdict in August. Citing the "right to freedom of expression in our constitution" as her incentive, she continued blogging by setting up a new blog. In 2009, the New York Times described her as "informally represent[ing] the views of many of the former hostage takers", supporting "engagement with the West" and a renewal of the "original ideals of the revolution, including justice and freedom," which many of her peers believe have been abandoned by the current regime. In May 2013, Ebtekar signed up as a candidate for Tehran in the 2013 local elections, along with hundreds of reformist candidates. During the vetting process that is conducted by government and Majlis representatives, the majority of candidates, including Ebtekar were disqualified. Ebtekar mentioned her harsh criticism of government policies leading to air pollution and the deterioration of environmental standards as the main reason for her disqualification. Candidates who have objected to their disqualification will be considered for a final round in the Supreme Council for Election Regulation. She was also one of Reformists' candidates as Mayor of Tehran. However, Mohsen Hashemi becomes the final's nominate.
Вице-президент лауазымына қайта тағайындалу
Хасан Рухани Иран президенті болып сайланғаннан кейін, Руханиді ашық қолдаған Эбтекар ғылым министрлігіне үміткерлердің бірі болды. Алайда, ол 2013 жылдың 10 қыркүйегінде Қоршаған ортаны қорғау ұйымының басшысы болып тағайындалды, бұл қызметті ол бұрын Мұхаммед Хатами кезінде сегіз жыл атқарған еді. 2017 жылдың 1 тамызында Эбтекар Рухани үкіметінің бірінші кезеңі аяқталған соң, қазіргі лауазымынан кететінін мәлімдеді. Ол Руханидің екінші үкіметінде әйелдер және отбасы істері жөніндегі вице-президент болып тағайындалды. Эбтекардың төрт жылдық қызметі барысында мынадай шаралар қабылданды: 1) Әйелдер мен отбасы жөніндегі ұлттық штабта гендерлік теңдікке қатысты 176 көрсеткішті бекіту. 2) Иранның 31 провинциясының әрқайсысы әйелдердің жергілікті статистикасы мен гендерлік теңдік көрсеткіштеріне сүйене отырып, әйелдер мен отбасының дамуына арналған провинциялық жоспарды қабылдады. 3) Гендерлік теңдік көрсеткіштері мен провинциялық жоспарлардың ілгерілеуі онлайн мониторинг жүйесі арқылы бақыланды. 4) 2017 жылы президент Рухани өзінің үкіметінде шешім қабылдау лауазымдарында әйелдердің үлесіне 30% квота белгіледі, бұл ұсынысты бұрынғы вице-президент Шахиндохт Молаверди енгізген болатын. Осы арқылы үкіметте орта және жоғары деңгейдегі лауазымдарға әйелдерді оқыту, даярлау және тағайындау процесі басталды. Төрт жыл ішінде 8400 әйел тағайындалды: 2 вице-президент, 97 министрдің орынбасары, 17 облыс әкімінің орынбасары, 10 облыс әкімі, көптеген басқарушы директорлар мен әкімшілік басшылары. Осы кезеңде алғаш рет 5 әйел елші тағайындалды. Осы саясаттың нәтижесінде шешім қабылдау лауазымдарындағы әйелдердің үлесі 2013 жылғы 5%-дан 2021 жылы 25%-ға дейін өсті. 5) Осы кезеңде әйелдерді дамытуға бағытталған 12 заң жобасы әзірленіп, Министрлер кабинетіне қабылдауға жіберілді немесе Министрлер кабинетінде қабылданды және Мәжіліске заң жобасы ретінде ұсынылды, соңында заң ретінде бекітілді. Олардың ішіндегі ең маңыздысы – әйелдерге қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу туралы заң жобасы, ол Рухани үкіметі тарапынан қабылданды және Мәжіліске жіберілді. Бұл заң жобасы үш жылдан кейін Парламентте өзгерістермен қабылданды, бірақ соңғы бекіту күтілуде. Балалар мен жасөспірімдерді қолдау туралы заң жобасын Рухани үкіметі қолдады және Мәжілісте оны қабылдауды жеделдету туралы өтініш жасады, нәтижесінде бұл заң 2021 жылы қабылданды. Эбтекар ұсынған "Румина" заң жобасы балаларын өлтірген әкелерге қатысты жазаларды күшейту мақсатында Министрлер кабинетінде қабылданды. Сонымен қатар, аналарға балаларының банктік шоттарындағы қаржылық істерін басқаруға рұқсат беретін заң жобасы Министрлер кабинетінде қабылданды және Мәжіліске соңғы бекітуге жіберілді. Осы кезеңде алғаш рет әйелдер мен отбасы мәселелеріне қатысты 900-ден астам заң мен ереже, олардың кейбіреулері ондаған жылдарға созылған, заңдастырылды, жойылды немесе бекітілді және Министрлер кабинетінде қабылданды. Иранда COVID-19 пандемиясы кезінде Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Эбтекарға COVID-19 диагнозы қойылғанын хабарлады. Жұққан ауру жеңіл болғандықтан, ол ауруханаға жатқызылмады. 11 наурызда Эбтекар вирустан жазылғанын Twitter-де жариялады.
After Hassan Rouhani elected as President of Iran, Ebtekar who supported Rouhani openly, was one of the candidates for the Ministry of Science. However, she was appointed as Head of Environmental Protection Organization on 10 September 2013, a position she had formerly served for eight years under Mohammad Khatami. On 1 August 2017, Ebtekar announced that she will be leaving her current position after the end of the first Rouhani government. She was appointed as Vice President for Women and Family Affairs in second Rouhani government. During the four years of Ebtekar's tenure the following measures were taken: 1) Adoption of 176 indicators for Gender Equity in the National Headquarters for Women and Family 2) Based on local Status of women's statistics and Gender Equity Indicators each of the 31 Provinces of Iran adopted a provincial Plan for Women and Family Advancement 3) Progress on the advancement of Gender Equity Indicators and provincial plans was monitored through an online monitoring system. 4) In 2017 President Rouhani set a 30% quota for women in decision making positions in his government as proposed by Shahindokht Molaverdi< the previous Vice President, thereby initiating a process of educating/ training and appointing women from medium to high level positions in the government. During a period of four years 8400 women were appointed: 2 as Vice Presidents, 97 as deputy ministers, 17 as deputy governors, 10 local governors, many as executive directors and managers in the administration. During this term 5 women Ambassadors were appointed for the first time. As a result of this policy, the percentage of women in decision making positions rose from 5% in 2013 to 25% in 2021. 5) During this period 12 legal bills for the advancement of women were drafted, sent for adoption to the Cabinet or adopted in the Cabinet and sent as a bill for the Majlis or adopted ultimately as a law. Among the most important was the bill on Prevention of Violence Against Women which was adopted by the government of Rouhani and sent to the Majlis to be initially adopted with changes about 3 years later in the Parliament and still pending final adoption. The bill entitled Support for Children and Juneviles was supported by the government of Rouhani and urgency for its adoption in the Majlis was requested resulting in the ultimate adoption of this law in 2021. Another bill known as the Roumina Bill was presented by Ebtekar to the Cabinet and adopted to introduce more severe penalties for fathers who kill their children. In addition, a bill allowing mothers to manage financial affairs of their children's bank accounts was presented and adopted in the cabinet and sent for final adoption to the Majlis. During this term for the first time, more than 900 by laws and regulations related to women and family, some dating back several decades were codified, nullified or endorsed and finally adopted in the Cabinet. During the COVID 19 pandemic in Iran, Iranian state media announced that Ebtekar had been diagnosed with COVID 19. The infection was described as mild and she was not admitted to hospital. On 11 March, Ebtekar tweeted that she had recovered from the virus.