Кіріспе

Шелборн жолы – Ирландияның Дублин қаласындағы Баллсбридж ауданының оңтүстік-шығысында орналасқан көше.

Тарих

Джон Рокктің 1756 жылғы картасында бүгінгі Шелборн жолы мен Үстіңгі Гранд Канал көшесі, одан жалғасқан, Beggars' Bush Road ретінде бірге көрсетілген. Вильсонның 1793 жылғы жоспары Беггерлердің Буш жолы Артишок жолы деп аталатын жолға айналғандығын көрсетеді. Кейбір дереккөздер бұл атаудың өзгеруін француз гугеноты Джон Виллибуазға байланысты деп есептейді, ол 1736 жылы Ричард 5-ші виконт Фицвильямнан 1 руд жерді 99 жылға жалға алып, үйіне жақын жерге артишок егіншілігін салған. Бұл үй, қазіргі Холлс көшесінің жанында орналасқан, Артишок үйі деп белгілі болды, ал соңынан жол Артишок жолы деп аталды. Уильям Дунканның 1821 жылғы картасында Беггерс Буш деп белгіленген аудан, қазіргі Лансдаун Роудтағы регби стадионы мен оның батысындағы үйлер орналасқан жермен шамамен сәйкес келеді. Кейінгі ординарлық карталар Беггерс Буштың нақты көлемі мен шекараларын көрсетеді: ол 116 акр, 2 руд және 21 перч жерді құрайды, шығысынан Доддер өзені Баллсбридждегі көпірден Рингсэндтегі көпірге дейін шектелген; солтүстігінен Рингсэнд жолы Рингсэнд көпірінен Оңтүстік Лоттс жолына дейін; оңтүстік-батысынан Оңтүстік Лоттс жолы Беггерс Буш жолына (Шелборн жолына) дейін; Шелборн жолынан Лансдаун жолына дейін; шекара содан кейін Лансдаун жолымен Тринити колледжінің ботаникалық бағының бойымен оңтүстік-батысқа қарай жүреді және Пембрук жолынан Баллсбридждегі көпірге оңтүстікке бұрылады. 1827 жылға қарай жол "Артишок" және "Беггерс Буш жолы" деп екі атаумен де белгілі болды. Көшелердің ескі тізімдері Артишок жолы атауының 1860 жылдарға дейін қолданыста болғанын, бірақ үйлердің нөмірленуі қазіргідей емес, кері бағытта болғанын көрсетеді – мысалы, 2 Артишок жолы 68 Шелборн жолына, 3 Артишок жолы 66 Шелборн жолына сәйкес келеді, және т.б. 1876 жылғы Ordnance Survey картасында жол Shelburne Road деп аталған, бұл Уильям Петти Фицморис, Лансдаун маркизі, Шелбурнның екінші графы (отбасылық аты Петти Фицморис) атауының бірімен сәйкес келеді. Дублинде туған Петти Фицморис 1782 жылдан 1783 жылға дейін премьер-министр болды. Бүгінгі Шелборн жолының атындағы "о" әрпі қалай пайда болғаны белгісіз; Массачусетс штатындағы Shelburne Falls, сондай-ақ Уильям Петти Фицморис есімімен аталған, бастапқы жазуын сақтап қалған.

Орналасқан жері

Шелборн жолы Хаддингтон жолынан оңтүстік-шығысқа қарай өтеді және бұрынғы Beggars Bush Barracks орналасқан жерді айналып өтеді. Ол Лансдаун жолымен кесіп өтеді, бұл атақты халықаралық регби және футбол стадиондарының батысында орналасқан. Содан кейін ол оңтүстік-батысқа қарай Меррион жолына дейін созылады, ол Доддер өзенінің көпірінде кездеседі. Ескі карталар бүгінгі Шелборн жолының бағыты батпақты Доддер сағасының шекараларымен анықталғанын көрсетеді. Бұл саға, сондай-ақ Сван өзенімен (қазір құбырға айналдырылған) толықтырылып, тасқын суларға ұшыраған, Beggars' Bush Barracks орналасқан жерге дейін батысқа қарай созылған. Аймақты қалпына келтіру жұмыстары 1713 жылы сэр Джон Роджерсонның кейнігін салумен басталғанымен, 1792 жылы Уильям Вавасур Беггерс Буш пен Рингсенд арасындағы алпыс акр батпақты жерді жылына 80 фунт стерлингтен 150 жылға жалға алғаннан кейін ғана аймақ бүгінгі таныс келбетке ие болды. The Dublin Chronicle газетінің мәліметінше, «Бұл учаске әрбір толқынмен Доддер суларымен жабылады, ал оны иеленуші Доддердің толық екі жағалауын салу арқылы бірден қалпына келтіруге ниетті, ол белгілі бір арнамен шектеліп, одан кейін онымен әдемі канал құрады; бұл жай ғана көркем емес жерді әшекейлеп қана қоймай, сонымен қатар Иришстаун, Рингсенд және басқа да жерлерде ауаның тазалығын жақсартады». 1830 жылдары Дублин мен Кингстаун теміржолын салуға қолайлы жағдай жасау үшін қосымша дренаж жұмыстары жүргізілгенімен, бүгінде жол бойындағы үйлерді салу және жөндеу кезінде жиі табылатын ұлу және шабақ қабықтары теңіздің жақында болғанын еске салады.

Джеймс Джойс

1904 жылы Джеймс Джойс қысқа мерзімге МакКернан есімді отбасыдан Шелборн көшесінің 60-ы мекенжайындағы үйдің жоғарғы қабаттағы алдыңғы бөлмесін жалға алды. Ол осы үйден 1904 жылғы 16 маусымда кейін әйелі болатын Нора Барнаклмен кездесуге шықты. Ол осы күнді өзінің "Улисс" романының оқиғасы болатын күн ретінде таңдап, сол күнді еске алды. 16 маусым күні қазір көбінесе "Блумсдей" деп аталады. Джойстың "Контерпартс" әңгімесінің басты кейіпкері Фаррингтон Шелборн көшесінде трамвайдан түсіп, казарманың қабырғасының көлеңкесімен үйіне, мүмкін, Шелборн көшесінің 60-ы мекенжайына бет алды.

Ботаникалық бақтар

Қазір Беркли Корт және Жюри қонақүйлері орналасқан жерде Тринити колледжінің ботаникалық бағы болған. 2005 жылы осы жеті акрлық жер учаскесі 379 миллион еуроға сатып алынып, Шелборн жолының бұл бұрышын Еуропадағы ең қымбат жылжымайтын мүлікке айналдырды. Оны қайта құру жоспарлары күрделі қиындықтарға тап болды.

Ричард Тернер

Ричард Тернер, ең әйгілісі Ирландияның ұлттық ботаникалық бағындағы Curvilinear Range, 1834 жылы Шелборн жолының оңтүстік жағындағы алты акр жерге, Тринити колледжінің ботаникалық бағының қасына өзінің құю зауытын, Хаммерсмит темір зауытын салды. Тринити колледжінің қоршауларының көп бөлігі осы зауытта құйылған. Тернер өз қызметкерлері үшін темір зауытының жанына үйлер салды, олар Тернердің коттедждері деп белгілі болды. Бұл екі қабатты ғимараттар, қазіргі Баллсбридж Моторс-тың қарсысында орналасқан, Шелборн жолындағы сыртқы террасадан және оның артындағы қатарластырылған үйлерден тұрды. 1901 жылғы халық санағы бойынша 24 ғимарат тіркелді. 1911 жылғы халық санағына қарай, тағы екі коттедж салынған. Олар жиынтығында "Ішек" деп аталды, себебінің нақты себебі белгісіз, бірақ мұндай атаудың себебі, мүліктің ішкі бөлігі адам ішегіне ұқсайтын иістік пішінде салынған болуы мүмкін. Олар 1970 жылдардың басына дейін сақталды.

Суастықпен жуатын орын

Swastika кір жуу 1912 жылы құрылған және Шелборн жолында орналасқан. Олар қызыл түске боялған, ақ түстегі фонға қара свастикасы бар электрлік фургондарды пайдаланып, клиенттерден киім-кешекті жинап, қайтаруға жеткізді. Шелборн жолы мен Лансдаун жолының таңдалуы Керри округінің Кенмар қаласындағы көшелердің қиылыстарының аттарын еске түсіреді, бұл, мүмкін, Кромвель армиясының дәрігері, сэр Уильям Петтидің бос уақытында ординациялық геодезист және картограф болып жұмыс істегенімен байланысты болуы мүмкін.

Шелборн футбол клубы

1895 жылы құрылған «Шелборн» футбол клубының аты құрылтайшылары (олардың ішінде Джеймс Роуэн және 2 Уолл ағайындылары) Бат-авеню теміржол көпірінің астында монета лақтырып, клубтың атын «Бат ФК» немесе «Шелборн ФК» деп қоюды шешкенінің нәтижесінде пайда болды. Клуб бастапқыда жақын жердегі Сент-Мэрис-филдте, содан кейін Шелборн-паркте ойнады, кейін Рингсендке («Пневмония паркі») көшіп, тұрғын үйлер арасындағы террасалық стадионда ойнады, одан кейін қысқа мерзімге Харольдс Кроссқа көшті. Қазір «Шелборн» ФК қаланың солтүстік жағындағы Толка Паркте ойнайды.